Açık-Düşündürücü ve Tarih Temelli Öğretimin Fen Bilimleri Öğretmen Adaylarının Bilimin Doğası Anlayışları Üzerindeki Etkisi / Impact of Explicit-Reflective and History Based Instruction on Preservice Science Teachers' Understanding of Nature of Science

Yıl 2016, Cilt: 13 Sayı: 34, 0 - 0, 29.06.2016

Oktay Aslan , Volkan Göksu , Murat Özel , Tuba Şenel Zor

Öz

Bu çalışmanın amacı açık-düşündürücü ve tarih temelli öğretimin fen bilimleri öğretmen adaylarının bilimin doğası anlayışları üzerindeki etkisini incelemektir. Bu amaçla çalışmada tek gruplu ön test-son test deneysel desen kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 62 fen bilimleri öğretmen adayı oluşturmuştur. Öğretmen adaylarının bilimin doğası anlayışlarını değerlendirmek için, Bilim-Teknoloji-Toplum Üzerine Görüşler Anketi’nden amaçlı bir şekilde seçilen 17 madde kullanılmıştır. Anket deneysel öğretimden önce ön test ve öğretimden sonra son test olarak uygulanmıştır. Deney grubunda 10 hafta boyunca açık-düşündürücü yaklaşım ve bilimin tarihi temel alınarak hazırlanan etkinliklere yer verilmiştir. Verilerin analizi sonucunda elde edilen bulgular açık-düşündürücü ve tarih temelli öğretimin öğretmen adaylarının bilimin doğası anlayışlarını olumlu bir şekilde etkilediğini göstermiştir. Özellikle öğretmen adaylarının gözlemlerin, bilimsel modellerin, hipotezlerin, teorilerin ve kanunların doğası ve bilimsel bilginin epistemolojik durumu üzerine görüşlerinin naif görüşten gerçekçi görüşe doğru önemli ölçüde değiştiği görülmüştür. Elde edilen bulgular ışığında, bilimin doğası öğretimi için önerilerde bulunulmuştur. 

Kaynakça

• Abd-El-Khalick, F. (2013). Teaching with and about nature of science , and science. Science & Education, 22, 2087–2107. http://doi.org/10.1007/s11191-012-9520-2
• Abd-El-Khalick, F., & Boujaoude, S. (1997). An exploratory study of the knowledge base for science teaching. Journal of Research in Science Teaching, 34(7), 673-699.
• Abd-El-Khalick, F., & Lederman, N. G. (2000a). Improving science teachers ’ conceptions of nature of science : A critical review of the literature. International Journal of Science Education, 22(7), 665–701. http://doi.org/10.1080/09500690050044044
• Abd-El-Khalick, F., & Lederman, N. G. (2000b). The influence of history of science courses on students ’ views of nature of science. Journal of Research in Science Teaching, 37(10), 1057–1095.
• Abd-El-Khalick, F., Bell, R. L., & Lederman, N. G. (1998). The nature of science and instructional practice: Making the unnatural natural. Science Education, 82(4), 417–436. http://doi.org/10.1002/(SICI)1098-237X(199807)82:4<417::AID-SCE1>3.0.CO;2-E
• Aikenhead, G. S. and Ryan, A. G. (1992). The Development of a New Instrument: “Views on Science-Technology-Society (VOSTS)”. Science Education, 76 (5), 417–436. 477-491.
• Aikenhead, G. S., Ryan A. G., & Fleming, R. (1989). Views on science–technology–society (from CDN.mc.5). Saskatoon, Canada: University of Saskatchewan.
• Akerson, V. L., Abd-El-Khalick, F., & Lederman, N. G. (2000). Influence of a reflective explicit activity-based approach on elementary teachers ’ conceptions of nature of science. Journal of Research In Science Teaching, 37(4), 295–317.
• Akgul, E. M. (2006). Teaching science in an inquiry-based learning environment: What it means for pre-service elementary science teachers. Eurasia Journal of Mathematics, Science and Technology Education, 2(1), 71–81.
• American Association for the Advancement of Science. (1990). Science for all americans. New York: Oxford University Press.
• American Association for the Advancement of Science. (1993). Benchmarks for science literacy: A Project 2061 report. New York: Oxford University Press.
• Aslan, O. (2009). Fen ve Teknoloji Öğretmenlerinin Bilimin Doğası Hakkındaki Görüşleri ve Bu Görüşlerin Sınıf Uygulamalarına Yansımaları. Doktora tezi. Gazi üniversitesi: Ankara.
• Aslan, O., & Taşar, M. F. (2013). How do science teachers view and teach the nature of science ? A classroom investigation. Education and Science, 38(167), 65–80.
• Aslan, O., Yalçın, N. ve Taşar, M. F. (2009). Fen ve teknoloji öğretmenlerinin bilimin doğası hakkındaki görüşleri. Ahi Evran Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 10(3), 1–8.
• Ayvacı, H. Ş. ve Er Nas, S. (2010). Fen ve teknoloji öğretmenleri̇ni̇n bi̇li̇msel bilginin epistemolojik yapısı hakkındaki temel bilgilerini belirlemeye yönelik bir çalışma. Kastamonu Eğitim Dergisi, 18(3), 691–704.
• Ayvacı, H. Ş. ve Er Nas, S. (2012). Yeni yapılandırılmış çoklu birleştirilmiş yöntemle bilimin doğasının unsurlarını öğretmeye yönelik pilot bir çalışma. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 25(1), 103–121.
• Ayvacı, H. Ş. ve Özbek, D. (2015).Fen Teknoloji Toplum Dersi Kapsamında Yapılan Uygulamaların Fen Bilimleri Öğretmen Adaylarının Bilimin Doğası Algılarına Etkisi Hasan Ali Yücel Eğitim Fakültesi Dergisi, 12-1,(23),.131-152.
• Başlantı, U. (2000). Bilimsel okur-yazarlık ilkeleri açısından fen bilgisi ders kitapları içerik analizi. IV. Fen Bilimleri Eğitimi Kongresi, 6-8 Eylül, Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi: Ankara.
• Bell, R. L., Matkins, J. J., & Gansneder, B. M. (2011). Impacts of contextual and explicit instruction on preservice elementary teachers ’ understandings of the nature of science. Journal of Research in Science Teaching, 48(4), 414–436. http://doi.org/10.1002/tea.20402
• Brickhouse, N. W. (1990). Teacher beliefs about the nature of science and their relationship to classroom practices. Journal of Teacher Education, 41, 53-62.
• Cohen, L., Manion, L., & Morrison, K. (2007). Research methods in education (6th ed.). New York, NY: Routledge.
• Dogan, N., & Abd-El-Khalick, F. (2008). Turkish grade 10 students ’ and science teachers ’ conceptions of nature of science : A national study. Journal Of Research in Science Teaching, 45(10), 1083–1112. http://doi.org/10.1002/tea.20243
• Doğan, N., Çakıroğlu, J., Çavuş, S., Bilican, K. ve Arslan, O. (2011). Öğretmenlerin bilimin doğası hakkındaki görüşlerinin geliştirilmesi: Hizmetiçi eğitim programının etkisi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 40, 127–139.
• Erdoğan, M. N., & Köseoğlu, F. (2015). Explicit-reflective instruction of nature of science as embedded within the chemical equilibrium. Eğitimde Kuram ve Uygulama, 11(2), 717–741.
• Fouad, K. E., Masters, H., & Akerson, V. L. (2015). Using history of science to teach nature of science to elementary students. Science & Education, 24, 1103–1140. http://doi.org/10.1007/s11191-015-9783-5
• Gürses, A., Doğar, Ç. ve Yalçın, M. (2003). Bilimin doğası ve yüksek öğrenim öğrencilerinin bilimin doğasına dair düşünceleri. Milli Eğitim Dergisi, 7(166).
• Haidar, A. H. (1999). Emirates pre-service and in-service teachers’ views about the nature of science. International Journal of Science Education. 21(8), 807–822.
• Irez, S. (2009). Nature of science as depicted in Turkish biology textbooks. Science Education, 93, 422–447. http://doi.org/10.1002/sce.20305
• Kattoula, E. H. (2015). Conceptual Change in Pre-Service Science Teachers ’ Views on Nature of Science When Learning a Unit on the Physics of Waves. Doctoral Dissertation. Georgia State University, Atlanta: USA.
• Khishfe, R., & Abd-El-Khalick, F. (2002). Influence of explicit and reflective versus implicit inquiry-oriented instruction on sixth graders’ views of nature of science. Journal of Research in Science Teaching, 39(7), 551–578. http://doi.org/10.1002/tea.10036
• Khishfe, R., & Lederman, N. (2007). Relationship between instructional context and views of nature of science. International Journal of Science Education, 29(8), 939–961. http://doi.org/10.1080/09500690601110947
• Kim, S. Y., & Irving, K. E. (2010). History of science as an instructional context : Student learning in genetics and nature of science. Science & Education, 19, 187–215. http://doi.org/10.1007/s11191-009-9191-9
• Köseoğlu, F., Tümay, H. ve Üstün, U. (2010). Bilimin doğası öğretimi mesleki gelişim paketinin geliştirilmesi ve öğretmen adaylarına uygulanması ile ilgili tartışmalar. Ahi Evran Ünv. Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 11(4), 129–162.
• Kucuk, M. (2008). Improving preservice elementary teachers’ views of the nature of science using explicit-reflective teaching in a science , technology and society course. Australian Journal of Teacher Education, 33(2), 15–40.
• Lederman, N. (1999). Teachers’ understanding of the nature of science and classroom practice: Factors that facilitate or impede the relationship. Journal of Research in Science Teaching, 36(8), 916–929. http://doi.org/10.1002/(SICI)1098-2736(199910)36:8<916::AID-TEA2>3.0.CO;2-A
• Lederman, N. G. (1992). Students and teachers conceptions of the nature of science - A review of the research. Journal of Research in Science Teaching, 29(4), 331–359. http://doi.org/10.1002/tea.3660290404
• Lederman, N. G. (1998). The state of science education: Subject matter without context. Electronic Journal of Science Education [On-Line], 3(2). Available at http://unr.edu/homepage/jcannon/ejse/ejse.html.
• Lederman, N. G. (2004). Syntax of nature of science within inquiry and science instruction. In L. B. Flick & N. G. Lederman (Eds.), Scientific inquiry and nature of science (301-317). Dordrecht: Kluwer.
• Lederman, N. G. (2007). Nature of science : Past, present, and future. In S. K. Abel & N. G. Lederman (Eds.), Handbook of Research on Science Education. (ss. 831–880). London: Lawrence Erlbaum Associates.
• Liu, S. Y., & Lederman, N. G. (2007). Exploring prospective teachers’ worldviews and conceptions of nature of science. International Journal of Science Education, 29:10, 1281-1307, DOI: 10.1080/09500690601140019
• McComas, W. F. (2000). The principal elements of the nature of science. Dispelling the myths. In W.F. McComas (Ed.), The nature of science in science education: Rationales and strategies. Dordrecht, Boston, London: Kluwer Academic Publishers.
• McComas, W.F. & Olson, J.K. (1998). The nature of science in international science education standards documents. In McComas (Ed.) The Nature of Science in Science Education: Rationales and Strategies, Kluwer Academic Publishers: The Netherlands.
• McComas, W.F., Clough, M.P., & Almazroa, H. (1998). The role and character of the nature of science in science education. In McComas (Ed.) The Nature of Science in Science Education: Rationales and Strategies, Kluwer Academic Publishers: The Netherlands.
• Millar, R., & Osborne, J. (Eds.) (1998). Beyond 2000: Science education for the future. London: King's College.
• Milli Eğitim Bakanlığı (MEB). (2005). İlköğretim Fen ve Teknoloji Dersi (4 ve 5. Sınıflar) Öğretim Programı. Ankara: Milli Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı.
• Milli Eğitim Bakanlığı (MEB). (2013). İlköğretim Kurumları (İlkokullar ve Ortaokullar) Fen Bilimleri Dersi (3, 4, 5, 6, 7 ve 8. Sınıflar) Öğretim Programı. Ankara: Milli Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı.
• National Research Council (1996). National science education standards. Washington, DC: National Academic Press.
• National Science Teachers Association. (1982). Science-technology-society: Science education for the 1980s. Washington, DC: Author.
• NGSS Lead States. (2013). Next generation science standards: For states, by states. Washington, DC: The National Academies Press.
• Ozgelen, S., Yilmaz Tuzun, O., & Hanuscin, D. L. (2013). Exploring the development of preservice science teachers ’ views on the nature of science in inquiry-based laboratory instruction. Research in Science Education, 43, 1551–1570. http://doi.org/10.1007/s11165-012-9321-2
• Pajares, M. F. (1992). Teacher’ beliefs and educational research: Cleaning up a messy construct. Review of Educational Research, 62, 307-332.
• Palmquist, B. C., & Finley F. (1997). Preservice teachers’ views of the nature of science during a post baccalaureate science teaching program. Journal of Research in Science Teaching, 34, 595-615.
• Rubba, P. A., & Harkness, W. L. (1993). Examination of Preservice and In- Service Secondary Science Teachers’ Beliefs about Science-Technology- Society Interactions. Science Education. 77(4), 407-431.
• Rubba, P. A., Bradford, C. S., & Harkness, W. L. (1996). A new scoring procedure for the views on science-technology-society instrument. International Journal of Science Education. 18, 387–400.
• Rudge, D. W., Cassidy, D. P., Fulford, J. M., & Howe, E. M. (2014). Changes observed in views of nature of science during a historically based unit. Science & Education, 23, 1879–1909. http://doi.org/10.1007/s11191-012-9572-3
• Seker, H., & Welsh, L. C. (2006). The use of history of mechanics in teaching motion and force units. Science & Education, 15, 55–89. http://doi.org/10.1007/s11191-005-5987-4
• Smith, M., & Scharmann, L. C. (2008). A multi-year program developing an explicit reflective pedagogy for teaching pre-service teachers the nature of science by ostention. Science & Education, 17, 219–248. http://doi.org/10.1007/s11191-006-9009-y
• Tatar, E., Karakuyu, Y. ve Tüysüz, C. (2011). Sınf öğretmeni adaylarının bilimin doğası kavramları: Teori, yasa ve hipotez. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(15), 363–370.
• Vazquez-Alonso, A., & Manassero-Mas, M. A. (1999). Response and scoring models for the ‘Views on science–technology–society’ instrument. International Journal of Science Education, 21(3), 231–247.
• Wolfensberger, B., & Canella, C. (2015). Cooperative Learning about nature of science with a case from the history of science. International Journal of Environmental & Science Education, 10(6), 865–889. http://doi.org/10.12973/ijese.2015.281a
• Yalçınoğlu, P., & Anagün, Ş. S. (2012). Teaching nature of science by explicit approach to the preservice elementary science teachers. Elementary Education Online, 11(1), 118–136.
• Yenice, N., Özden, B. ve Balcı, C. (2015). Fen bilgisi ve sınıf öğretmeni adaylarının bilimin doğasına yönelik görüşlerinin incelenmesi. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 17(1), 237–281.
• Yeşiloğlu, S. N., & Köseoğlu, F. (2010). Teaching nature of science implicitly by integrated school science with historical activities. In 3rd International Conference of Education, Research and Innovation (ss. 5881–5881). Madrid, Spain.
• Yeşiloğlu, S. N., Demirdöğen, B. ve Köseoğlu, F. (2010). Bilim hakkında Ahmet İnam ile görüşmeler ve bilimin doğası öğretimi üzerine yorumlar. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 11(4), 1–39.