TURİZM İŞLETMELERİNİN FİNANSAL PERFORMANSLARINI ETKİLEYEN FİRMAYA ÖZGÜ, SEKTÖREL VE MAKROEKONOMİK BELİRLEYİCİLER
Öz
Bu çalışmanın amacı, 2010-2015 döneminde Borsa İstanbul’da (BIST) işlem gören turizm işletmelerinin finansal performanslarının temsilcisi aktif karlılıkları ve öz kaynak karlılıklarına etki eden şirkete özgü finansal, endüstriye özgü ve makroekonomik değişkenlerin panel veri yöntemleriyle incelenmesidir. Çalışmanın görgül bulguları; kaldıraç, stok devir hızı, likidite oranı ve aktif karlılığı arasında negatif ilişki raporlamıştır. Çalışmanın bulguları Asimakopoulos, Samitas, Papadogonas (2009)’ın sonuçlarını desteklerken, Çakır ve Küçükkaplan (2012) ile Magoutas, Papadoudis ve Sfakianakis’in (2016)’ın sonuçları ile tezatlık göstermektedir. Ayrıca büyüklük, cari oran, duran varlıkların toplam aktife oranı ve satış büyümesi arasında ise pozitif ilişki göstermektedir. Sektörde bulunan tesis sayısı arttıkça aktif karlılığının da arttığını ima eden bulgular mevcuttur. Buna ek olarak çalışma, öz kaynak karlılığını ise kaldıraç ve likidite oranının negatif etkilediğini, büyüklük, satış büyümesi, tesis sayısı ve turizm gelirlerinin gayri safi milli hasılaya oranının ise pozitif etkilediğini gösteren kanıtlar sunmaktadır. Bu çalışma, sektörel ve makroekonomik değişkenlerin karlılığa etkisini de dikkate alarak literatüre katkı sağlayacaktır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Aissa, S. B., & Goaied, M. (2016). Determinants of Tunisian hotel profitability: The role of managerial efficiency. Tourism Management, 52, 478-487.
- Albayrak, A. S., & Akbulut, R. (2012). Karlılığı etkileyen faktörler: İMKB sanayi ve hizmet sektörlerinde işlem gören işletmeler üzerine bir inceleme. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 4(7), 55-82.
- Asimakopoulos, I., Samitas, A., & Papadogonas, T. (2009). Firm-specific and economy wide determinants of firm profitability: Greek evidence using panel data. Managerial Finance, 35(11), 930-939.
- Aslan, A. (2016). Does tourism cause growth? Evidence from Turkey. Current Issues in Tourism, 19(12), 1176-1184.
- Aytürk, Y., & Yanık, S. (2015). Çalışma Sermayesi Yönetimi Türkiye’deki KOBİ’lerde Karlılığı Nasıl Etkiler?. Muhasebe ve Finansman Dergisi, 10, 157-168.
- Baltagi, B. H. (2005) Econometric Analysis of Panel Data, West Sussex: Willey and Sons
- Chen, T. H. (2009). Performance measurement of an enterprise and business units with an application to a Taiwanese hotel chain. International Journal of Hospitality Management, 28(3), 415-422.
- Claver-Cortés, E., Molina-Azorín, J. F., & Pereira-Moliner, J. (2007). The impact of strategic behaviours on hotel performance. International Journal of Contemporary Hospitality Management, 19(1), 6-20.
- Çakır, H. M. (2012). İşletme Sermayesi Unsurlarının Firma Değeri ve Karlılığı Üzerindeki Etkisinin İMKB’de İşlem Gören Üretim Firmalarında 2000–2009 Dönemi İçin Analizi. Muhasebe ve Finansman Dergisi, 1(14), 69-85.
- Çetintaş, H. & Bektaş, Ç. (2008). Türkiye’de turizm ve ekonomik büyüme arasındaki kısa ve uzun dönemli ilişkiler. Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, Cilt 19, Sayı 1, Bahar: 37-44.