Araştırma Makalesi

TAZE SEBZE MEYVE TEDARİK ZİNCRİLERİNDE FİYAT MEKANİZMASINI ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN İNCELENMESİ: DAĞITIM KANALI PERSPEKTİFİ

Cilt: 15 Sayı: 41 29 Nisan 2018
PDF İndir
TR EN

TAZE SEBZE MEYVE TEDARİK ZİNCRİLERİNDE FİYAT MEKANİZMASINI ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN İNCELENMESİ: DAĞITIM KANALI PERSPEKTİFİ

Öz

Taze Sebze meyve tedarik zinciri, ürünlerin dayanıksız olması, mevsimsellik, kısa raf ömrü, uzun üretim süreçlerine ihtiyaç duyulması, farklı ürün özelliklerine sahip olmalarının yanı sıra içerisinde çok sayıda aracı bulundurması sebebiyle diğer birçok tedarik zincirlerinden farklılık göstermektedir. Taze sebze meyve tedarik zincirinin özellikleri, fiyat seviyeleri ile doğrudan etkisi olan unsurlarla da bağlantılıdır. Birçok aktörün, bu tedarik zincirleri içerisinde bulunmalarının yanı sıra bu aktörlerin değişen ihtiyaçları ve beklentileri, olası kanal içi çatışmalar ve güç ile ilgili sorunların çıkmasına sebep olabilir. Literatürde, son dönemde, taze sebze meyve tedarik zincirine olan ilginin artmasına rağmen, özellikle de Türkiye’de, çeşitli aktörlerin bakış açılarından fiyat mekanizmalarına odaklanmış çalışmalar sınırlıdır. Dolayısı ile bu çalışma, temel fiyat değişimi mekanizmalarını ve tedarik zinciri içerisinde bulunan aktörlerin tecrübe edindiği temel problemleri, dağıtım kanalı ve güç-çatışma teorisi kapsamında incelemeyi amaçlamaktadır. Mülakatlar, İzmir-Türkiye’de taze sebze meyve tedarik zinciri içerisinde faaliyet gösteren çeşitli üyelerle gerçekleştirilmiştir. İçerik analizi için nitel analiz yazılımı (Nvivo) kullanılmış ve mülakatlar yorumlanmıştır. Bulgular, taze sebze meyve tedarik zinciri üyeleri arasındaki güç ilişkilerini ve çatışma unsurlarını belirtmektedir. Literatürde de belirtildiği gibi taze sebze meyve fiyatlarının dalgalanmasına sebep olan çeşitli unsurlar olmasına rağmen, güç ve çatışma unsurlarının etkisi yadsınamamaktadır. Mülakat sonuçlarına göre, taze sebze meyve tedarik zinciri içerisindeki en zayıf üye, organize olmamalarından da kaynaklı olarak ve fiyat seviyelerinin belirlenmesinde de herhangi bir etkisi bulunmayan, üreticilerdir. Tüccarların, hal komisyoncularının, endüstriyel alıcıların ve perakendecilerin üreticilere avans vermeleri, yüklü miktarlarda ürün siparişi vermeleri, üreticileri teşvik etmeleri, ayrıca; üreticilerin ürünleri satabilmesi ile ilgili endişeleri, üreticilerin nakit ihtiyaçları ve ürün niteliğinden kaynaklı olarak üreticilerin ürünlerini hızlı bir şekilde satmak istemesi gibi sebepler ile pazarda hakimiyet kurmaktadırlar. Çalışma kapsamında, taze sebze meyve tedarik zinciri içerisinde yer alan aktörler arasındaki ilişkilerin ve ilgili boyutların ortaya çıkarılması amacıyla kavramsal bir çerçeve sunulmaktadır. 

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Altunışık, R., Coşkun, R., Bayraktaroğlu, S. & Yıldırım, E. (2012). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri: SPSS uygulamalı. İstanbul: Sakarya Yayıncılık.
  2. Aramyan, L.H. & Kuiper, M. (2009). Analyzing price transmision in agri-food supply chains: An overview. Measuring Business Excellence, 13, 3-12.
  3. Aramyan, L. H., Lansink, A. G. J. M. O., Van der Vorst, J. G. A. J. & Van Kooten, O. (2007). Performance measurement in agri-food supply chains: A case study. Supply Chain Management: An International Journal, 12, 304-315.
  4. Atkinson, R. & Flint, J. (Ed.). (2004). Snowball sampling. The Sage Encyclopedia of Social Science Research Methods, USA: Sage Publications.
  5. Aysoy, C., Kırlı, D. & Tümen, S. (2015). How does shorter supply chain affect pricing of fresh food? Evidence from a natural experiment, Working paper, Central Bank of Republic of Turkey, Ankara, October.
  6. Azeem, M. & Salfi, N. A. (2012). Usage of NVivo software for qualitative data analysis, Academic Research International, 2, 262-266.
  7. Baker, C. (2004). Membership categorization and interview accounts, qualitative research: Theory, method and practice. Great Britain: Sage Publications. Bandara, W. (2006). Using NVivo as a research management tool: A case narrative. Proceedings of QualIT2006: Quality and Impact of Qualitative Research (2006), Brisbane, Australia, 6-19.
  8. Baourakis, G. & Kourgiantakis, M. (2002). The Impact of e-commerce on agro-food marketing: The case of agricultural cooperatives, firms and consumers in crete. British Food Journal, 104, 580-590.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Seçil Gülmez
İSKENDERUN TEKNİK ÜNİVERSİTESİ
0000-0002-4342-4386
Türkiye

Gül Denktaş Şakar
DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

29 Nisan 2018

Gönderilme Tarihi

8 Eylül 2017

Kabul Tarihi

31 Mart 2018

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2018 Cilt: 15 Sayı: 41

Kaynak Göster

APA
Gülmez, S., & Denktaş Şakar, G. (2018). TAZE SEBZE MEYVE TEDARİK ZİNCRİLERİNDE FİYAT MEKANİZMASINI ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN İNCELENMESİ: DAĞITIM KANALI PERSPEKTİFİ. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 15(41), 147-174. https://izlik.org/JA44FA84TT
AMA
1.Gülmez S, Denktaş Şakar G. TAZE SEBZE MEYVE TEDARİK ZİNCRİLERİNDE FİYAT MEKANİZMASINI ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN İNCELENMESİ: DAĞITIM KANALI PERSPEKTİFİ. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2018;15(41):147-174. https://izlik.org/JA44FA84TT
Chicago
Gülmez, Seçil, ve Gül Denktaş Şakar. 2018. “TAZE SEBZE MEYVE TEDARİK ZİNCRİLERİNDE FİYAT MEKANİZMASINI ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN İNCELENMESİ: DAĞITIM KANALI PERSPEKTİFİ”. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 15 (41): 147-74. https://izlik.org/JA44FA84TT.
EndNote
Gülmez S, Denktaş Şakar G (01 Nisan 2018) TAZE SEBZE MEYVE TEDARİK ZİNCRİLERİNDE FİYAT MEKANİZMASINI ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN İNCELENMESİ: DAĞITIM KANALI PERSPEKTİFİ. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 15 41 147–174.
IEEE
[1]S. Gülmez ve G. Denktaş Şakar, “TAZE SEBZE MEYVE TEDARİK ZİNCRİLERİNDE FİYAT MEKANİZMASINI ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN İNCELENMESİ: DAĞITIM KANALI PERSPEKTİFİ”, Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, c. 15, sy 41, ss. 147–174, Nis. 2018, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA44FA84TT
ISNAD
Gülmez, Seçil - Denktaş Şakar, Gül. “TAZE SEBZE MEYVE TEDARİK ZİNCRİLERİNDE FİYAT MEKANİZMASINI ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN İNCELENMESİ: DAĞITIM KANALI PERSPEKTİFİ”. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 15/41 (01 Nisan 2018): 147-174. https://izlik.org/JA44FA84TT.
JAMA
1.Gülmez S, Denktaş Şakar G. TAZE SEBZE MEYVE TEDARİK ZİNCRİLERİNDE FİYAT MEKANİZMASINI ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN İNCELENMESİ: DAĞITIM KANALI PERSPEKTİFİ. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2018;15:147–174.
MLA
Gülmez, Seçil, ve Gül Denktaş Şakar. “TAZE SEBZE MEYVE TEDARİK ZİNCRİLERİNDE FİYAT MEKANİZMASINI ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN İNCELENMESİ: DAĞITIM KANALI PERSPEKTİFİ”. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, c. 15, sy 41, Nisan 2018, ss. 147-74, https://izlik.org/JA44FA84TT.
Vancouver
1.Seçil Gülmez, Gül Denktaş Şakar. TAZE SEBZE MEYVE TEDARİK ZİNCRİLERİNDE FİYAT MEKANİZMASINI ETKİLEYEN FAKTÖRLERİN İNCELENMESİ: DAĞITIM KANALI PERSPEKTİFİ. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi [Internet]. 01 Nisan 2018;15(41):147-74. Erişim adresi: https://izlik.org/JA44FA84TT

.