ÖRGÜTSEL SOSYALLEŞME SÜRECİNDE KİŞİ-İŞ UYUMUNDAN KİŞİ-ÖRGÜT UYUMUNA YÖNELİK BİR MODEL ÖNERİSİ

Ömer Coşkun

ÖRGÜTSEL SOSYALLEŞME SÜRECİNDE KİŞİ-İŞ UYUMUNDAN KİŞİ-ÖRGÜT UYUMUNA YÖNELİK BİR MODEL ÖNERİSİ

Öz

Yeni bir işletmede çalışmaya başlayan bireyler genellikle yeni bir rolle karşılaşmaktadır. Bu durumda bireyin hızlı bir şekilde rolüne ve işletmeye uyum sağlaması için işletmenin normlarını, değerlerini, hedeflerini öğrenmesi gerekmektedir. Bu öğrenme aşaması bireylerin örgütsel dinamiklere uygun olarak şekillendirildiği bir sosyalleşme sürecidir. Bireyin yeni görevine adapte olması, kişilerarası ilişkiler kurulması ve bireysel hedefler ile örgütün hedeflerinin uyumlaştırılması gibi bir dizi aşamayı içeren bu sosyalleşme sürecinin başarılı olması hem birey açısından hem örgüt açısından olumlu sonuçlar elde edilmesini sağlamaktadır. Bu çalışmanın amacı, kişi-iş uyumundan kişi-örgüt uyumuna giden süreçte örgütsel sosyalleşme olgusunu literatür ışığında teorik açıdan ele almaktadır. Çalışmada yöntem olarak literatür taraması kullanılmıştır. Çalışmanın amacı doğrultusunda bir model geliştirilmiş ve bütüncül bir bakış açısı ortaya konmuştur. Modelde kişi-grup uyumunu, hem sosyalleşme taktikleri ile hem de ilişki inşa etme yoluyla, kişi-iş uyumu ile kişi-örgüt uyumu arasında aracı bir değişkendir. Bu modele göre, ilişki inşa edilmesi ile kişi-grup uyumu için gerekli şartlar sağlanmakta ve sosyalleşme taktikleri ile örgütün amaçları ve hedefleri ile bireyin amaç ve hedefleri bağdaştırılmaktadır. Geliştirilen bu yeni model ile bu çalışmanın örgütsel sosyalleşme çalışmalarına derinlik katacağı ve literatüre önemli bir katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Adkins, C.L. (1995). Previous work experience and organizational socialization: A longitudinal examination. Academy of Management Journal, 38(3), 839-862.
Alessandri, G., Perinelli, E., Robins, R. W., Vecchione, M. ve Filosa, L. (2020). Personality trait change at work: Associations with organizational socialization and identification. Journal of Personality, 00, 1-18.
Baker, H.E. ve Feldman D.C. (1991). Linking organizational socialization tactics with corporate human resource management strategies. Human Resource Management Review, 1(3), 193-202.
Balcı, A. (2003). Örgütsel sosyalleşme kuram, strateji ve taktikleri. Ankara: Pegem Yayıncılık.
Benson, A.J., Evans, M.B., ve Eys, M.A. (2016). Organizational socialization in team sport environments. Scandinavian Journal of Medicine and Science in Sports, 26(4), 463-473.
Benzinger, D. (2016). Organizational socialization tactics and newcomer information seeking in the contingent workforce. Personnel Review, 45(4), 743-763.
Cable, D.M. ve Parsons, C.K. (2001). Socialization tactics and person-organization fit. Personnel Psychology, 54(1), 1-23.
Chatman, J.A. (1991). Matching people and organizations: Selection and socialization in public accounting firms. Administrative Science Quarterly, 36, 459-484.

Chow, I.H. (2002). Organizational socialization and career success of asian managers. International Journal of Human Resource Management, 13(4), 720-737.
Delobbe, N., Cooper‐Thomas, H.D. ve De Hoe, R. (2016). A new look at the psychological contract during organizational socialization: The role of newcomers' obligations at entry. Journal of Organizational Behavior, 37(6), 845-867.
Ellis, A.M., Nifadkar, S.S., Bauer, T.N. ve Erdogan, B. (2017). Newcomer adjustment: Examining the role of managers’ perception of newcomer proactive behavior during organizational socialization. Journal of Applied Psychology, 102(6), 993-1001.
Feldman, D.C. (1994). Who's socializing whom? The impact of socializing newcomers on insiders, work groups, and organizations. Human Resource Management Review, 4(3), 213-233.
Ghosh, R., Reio Jr, T.G. ve Bang, H. (2013). Reducing turnover intent: Supervisor and co-worker incivility and socialization-related learning. Human Resource Development International, 16(2), 169-185.
Griffin, A.E., Colella, A. ve Goparaju, S. (2001). Newcomer and organizational socialization tactics: An interactionist perspective. Human Resource Management Review, 10(4), 453-474.
Hart, Z.P. (2012). Message content and sources during organizational socialization. Journal of Business Communication, 49(3), 191-209.
Hsiung, T.L. ve Hsieh, A.T. (2003). Newcomer socialization: The role of job standardization. Public Personnel Management, 32(4), 579-589.
Jahya, A., Alias, N.E., Othman, R. ve Romaiha, N.R. (2019). A three-factor model of organizational socialization tactics: Impact on job satisfaction among engineers in malaysia. International Journal of Academic Research in Business and Social Sciences, 9(9), 663–675.
Jokisaari, M. ve Nurmi, J.E. (2009). Change in newcomers' supervisor support and socialization outcomes after organizational entry. Academy of Management Journal, 52(3), 527-544.
Kammeyer-Mueller, J., Wanberg, C., Rubenstein, A. ve Song, Z. (2013). Support, undermining, and newcomer socialization: Fitting in during the first 90 days. Academy of Management Journal, 56(4), 1104-1124.
Klein, H.J. ve Weaver, N.A. (2000). The effectiveness of an organizational-level orientation training program in the socialization of new hires. Personnel Psychology, 53(1), 47-66.
Korte, R.F. (2009). How newcomers learn the social norms of an organization: A case study of the socialization of newly hired engineers. Human Resource Development Quarterly, 20(3), 285-306.
Korte, R.F. (2010). First, Get to Know Them: A relational view of organizational socialization. Human Resource Development International, 13(1), 27-43.
Kowtha, N.R. (2018). Organizational socialization of newcomers: The role of professional socialization. International Journal of Training and Development, 22(2), 87-106.
Kraimer, M.L. (1997). Organizational goals and values: A socialization model. Human Resource Management Review, 7(4), 425-447.
Kulkarni, M. ve Lengnick-Hall, M.L. (2011). Socialization of people with disabilities in the workplace. Human Resource Management, 50(4), 521-540.
Lauver, K.J. ve Kristof-Brown, A. (2001). Distinguishing between employees' perceptions of person–job and person–organization fit. Journal of Vocational Behavior, 59(3), 454-470.
Leidner, D.E., Gonzalez, E. ve Koch, H. (2018). An affordance perspective of enterprise social media and organizational socialization. The Journal of Strategic Information Systems, 27(2), 117-138.
Liao, J., Huang, M. ve Xiao, B. (2017). Promoting continual member participation in firm-hosted online brand communities: An organizational socialization approach. Journal of Business Research, 71, 92-101.
Louis, M.R. (1980). Surprise and sense making: What newcomers experience in entering unfamiliar organizational settings. Administrative Science Quarterly, 25 (2), 226-251.
Malik, A. ve Manroop, L. (2017). Recent immigrant newcomers’ socialization in the workplace. Equality, Diversity and Inclusion: An International Journal, 36(5), 382-400.
Ostroff, C. ve Kozlowski, S.W. (1992). Organizational socialization as a learning process: The role of ınformation acquisition. Personnel Psychology, 45(4), 849-874.
Pan, W., Sun, L.Y. ve Chow, I.H.S. (2011). The impact of supervisory mentoring on personal learning and career outcomes: The dual moderating effect of self-efficacy. Journal of Vocational Behavior, 78(2), 264-273.
Saeed, T., Abu Mansor, N.N., Siddique, S., Anis-ul-Haq, M., ve Muhammad Ishaq, H. (2012). Organizational socialization: Individual and organizational consequences. International Journal of Academic Research, 4(3), 96-101.
Saks, A.M. ve Gruman, J.A. (2018). Socialization resources theory and newcomers’ work engagement. Career Development International, 23(1), 12-32.
Saks, A.M., ve Ashforth, B.E. (1997). Organizational socialization: Making sense of the past and present as a prologue for the future. Journal of Vocational Behavior, 51(2), 234-279.
Salavati, A., Ahmadi, F., Sheikhesmaeili, S. ve Mirzaei, M. (2011). Effects of organizational socialization (OS) on organizational citizenship behavior (OCB). IJCRB, 3(5), 395-406.
Settoon, R.P. ve Adkins, C.L. (1997). Newcomer socialization: The role of supervisors, coworkers, friends and family members. Journal of Business and Psychology, 11(4), 507-516.
Taormina, R.J. (1994). The organizational socialization inventory, International Journal of Selection and Assessment, 2(3), 133-145.
Taormina, R.J. (1997). Organizational socialization: A multidomain, continuous process model. International Journal of Selection and Assessment, 5(1), 29-47.
Taormina, R.J. (2019). Helping shy employees with career success: The impact of organizational socialization, Psychological Thought, 2019, 12(1), 41–62.
Van Maanen, J. (1978). People processing: Strategies of organizational socialization. Organizational Dynamics, 7(1), 19-36.
Van Maanen, J. ve Schein, E.H. (1979). Toward a theory of organizational socialization. Research in Organizational Behavior, 1, 1-89.
Woodrow, C. ve Guest, D.E. (2020). Pathways through organizational socialization: A longitudinal qualitative study based on the psychological contract. Journal of Occupational and Organizational Psychology, 93(1), 110-133.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Ömer Coşkun ^*
0000-0002-9616-2359
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

30 Ekim 2020

Gönderilme Tarihi

13 Ağustos 2020

Kabul Tarihi

14 Ekim 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Cilt: 17 Sayı: 46

IZ

https://izlik.org/JA99BH94LW

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Coşkun, Ö. (2020). ÖRGÜTSEL SOSYALLEŞME SÜRECİNDE KİŞİ-İŞ UYUMUNDAN KİŞİ-ÖRGÜT UYUMUNA YÖNELİK BİR MODEL ÖNERİSİ. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 17(46), 605-625. https://izlik.org/JA99BH94LW

AMA

1.Coşkun Ö. ÖRGÜTSEL SOSYALLEŞME SÜRECİNDE KİŞİ-İŞ UYUMUNDAN KİŞİ-ÖRGÜT UYUMUNA YÖNELİK BİR MODEL ÖNERİSİ. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2020;17(46):605-625. https://izlik.org/JA99BH94LW

Chicago

Coşkun, Ömer. 2020. “ÖRGÜTSEL SOSYALLEŞME SÜRECİNDE KİŞİ-İŞ UYUMUNDAN KİŞİ-ÖRGÜT UYUMUNA YÖNELİK BİR MODEL ÖNERİSİ”. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 17 (46): 605-25. https://izlik.org/JA99BH94LW.

EndNote

Coşkun Ö (01 Ekim 2020) ÖRGÜTSEL SOSYALLEŞME SÜRECİNDE KİŞİ-İŞ UYUMUNDAN KİŞİ-ÖRGÜT UYUMUNA YÖNELİK BİR MODEL ÖNERİSİ. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 17 46 605–625.

IEEE

[1]Ö. Coşkun, “ÖRGÜTSEL SOSYALLEŞME SÜRECİNDE KİŞİ-İŞ UYUMUNDAN KİŞİ-ÖRGÜT UYUMUNA YÖNELİK BİR MODEL ÖNERİSİ”, Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, c. 17, sy 46, ss. 605–625, Eki. 2020, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA99BH94LW

ISNAD

Coşkun, Ömer. “ÖRGÜTSEL SOSYALLEŞME SÜRECİNDE KİŞİ-İŞ UYUMUNDAN KİŞİ-ÖRGÜT UYUMUNA YÖNELİK BİR MODEL ÖNERİSİ”. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 17/46 (01 Ekim 2020): 605-625. https://izlik.org/JA99BH94LW.

JAMA

1.Coşkun Ö. ÖRGÜTSEL SOSYALLEŞME SÜRECİNDE KİŞİ-İŞ UYUMUNDAN KİŞİ-ÖRGÜT UYUMUNA YÖNELİK BİR MODEL ÖNERİSİ. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2020;17:605–625.

MLA

Coşkun, Ömer. “ÖRGÜTSEL SOSYALLEŞME SÜRECİNDE KİŞİ-İŞ UYUMUNDAN KİŞİ-ÖRGÜT UYUMUNA YÖNELİK BİR MODEL ÖNERİSİ”. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, c. 17, sy 46, Ekim 2020, ss. 605-2, https://izlik.org/JA99BH94LW.

Vancouver

1.Ömer Coşkun. ÖRGÜTSEL SOSYALLEŞME SÜRECİNDE KİŞİ-İŞ UYUMUNDAN KİŞİ-ÖRGÜT UYUMUNA YÖNELİK BİR MODEL ÖNERİSİ. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi [Internet]. 01 Ekim 2020;17(46):605-2. Erişim adresi: https://izlik.org/JA99BH94LW