Elma (Malus domestica) ağaçlarından elde edilen endofitik fungusların elma çoklu sürgün fitoplazma hastalığı (Candidatus Pyhtoplasma mali) üzerine etkinliklerinin belirlenmesi
Öz
Amaç: Bu çalışmada Elma Çoklu Sürgün Fitoplazma Hastalığı (EÇSF) (Candidatus Pyhtoplasma mali)’nın biyolojik mücadelesinde endofitik fungusların etkinliğinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Böylece pratikte kimyasal mücadele olanağı olmayan hastalık etmenine karşı farklı kontrol stratejileri geliştirilebilme olanağının sağlanması hedeflenmiştir.
Yöntem ve Bulgular: EÇSF ve endofit fungus izolasyonları için toplam 50 farklı bahçe gezilerek fitoplazma testleri için 360 ağaçtan, endofit funguslar için ise hem sağlıklı hem de fitoplazma ile enfekteli 198 ağaçtan bitki örneği toplanmıştır. Fitoplazma açısından testlenen 360 örnekten 29 tanesi ‘Ca. P. mali’ ile enfekteli bulunmuştur. ‘Ca. P. mali’ ile enfekteli ve sağlıklı elma ağaçlarından endofit fungus türleri izole edilmiş, bu fungusların morfolojik ve moleküler tanısı ile birlikte patojenisite çalışmaları yapılmıştır. Sağlıklı elma ağaçlarından en yaygın olarak izole edilen endofit funguslardan Epicoccum nigrum, Aureobasidium pullulans, Ulocladium consortiale’nin EÇSF hastalığına karşı etkinlikleri incelenmiştir. Her bir fungus izolatının EÇSF hastalık yoğunluğunu farklı düzeylerde etkilediği, en yüksek etkinin A. pullulans’a ait olduğu ve EÇSF hastalık yoğunluğunu uygulama sonrası %34,18 etki değeri ile azalttığı belirlenmiştir.
Genel Yorum: EÇSF hastalığının etkili bir kimyasal mücadelesinin bulunmaması ve etmenin karantina listesinde yer alması nedeniyle olası biyolojik mücadele uygulamaları oldukça önemlidir. EÇSF ile enfekteli ağaçlara inokule edilen 3 farklı endofit fungus türünden Aureobasidium pullulans’ın fitoplazma yoğunluğunu diğer 2 etmene göre daha fazla azaltmasından dolayı A. pullulans hastalıkla mücadelede kullanılabilecek biyolojik mücadele ajanı olabilir.
Çalışmanın Önemi ve Etkisi: Bu çalışma ile biyolojik mücadele ajanı olan endofit fungusların elmalarda EÇSF hastalığı üzerine etkileri Türkiye’de ilk kez araştırılmış ve hastalığın kontrol stratejilerinin oluşturulmasında önemli ön bulgular elde edilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
Kaynakça
- Referans1 Anonim, (2009) Yönetmelik. Tarım ve Köyişleri Bakanlığından Zirai Karantina Yönetmeliği, Appleproliferation phytoplasma, Resmi Gazete (Sayı: 27137).http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2009/02/20090210-11.htm
- Referans2 Anonim (2020) TÜİK, Türkiye İstatistik Kurumu, Merkezi Dağıtım Sistemi. https://biruni.tuik.gov.tr/medas/? kn=92&locale=tr (Erişim tarihi: 01.10.2019).
- Referans3 Anonymus (2017) FAO, Food and Agriculture Organization of the United Nations. http://www.fao.org/faostat/en/#compare (Erişim tarihi: 1.10.2019)
- Referans4 Barac T, Taghavi S, Borremans B, Provoost A, Oeyen L, and Colpaert, J.V, Vangronsvel J, and Van Der Lei D (2004) Engineered endophytic bacteria improve phytoremediation of water-soluble, volatile, organic pollutants. Nature Biotechnology, 22: 583-588.
- Referans5 Bora T, ve Karaca I (1970) Kültür Bitkilerinde Hastalığın ve Zararın Ölçülmesi, Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Yardımcı Ders Kitabı, Yayın No:167.
- Referans6 Canik D, and Ertunç F (2007) Distribution and molecular characterization of apple proliferation phytoplasma in Turkey. Bullettin of Insectology, 60(2): 335-336.
- Referans7 Christensen N M, Nicolaisen M, Hansen M, and Schulz A (2004) Distribution of phytoplasmas in infected plants as revealed by real-time PCR and bioimaging. Molecular Plant-Microbe Interactions, 17(11):1175-84.
- Referans8 Dağtekin Ş (2009) Akdeniz Bölgesi’ndeki iki elma koleksiyon parselinde elma çoklu sürgün fitoplazma hastalığının (Candidatus Phytoplasma mali) moleküler yöntemlerle tanılanması. Mustafa Kemal Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi (Danışman: Prof. Dr. Kadriye ÇAĞLAYAN), 25s.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Ziraat Mühendisliği
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Şefika Yavuz
*
0000-0003-4574-0443
Türkiye
Mona Gazel
0000-0001-7162-0336
Türkiye
Fatih Tok
0000-0003-4199-6097
Türkiye
Kadriye Çağlayan
0000-0002-4381-4149
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
8 Nisan 2022
Gönderilme Tarihi
24 Kasım 2021
Kabul Tarihi
3 Şubat 2022
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2022 Cilt: 27 Sayı: 1