Araştırma Makalesi

Domates öz nekrozu hastalığına vermikompost, mikoriza ve potasyum gübrelemesinin etkinliğinin belirlenmesi

Cilt: 27 Sayı: 2 1 Ağustos 2022
PDF İndir
EN TR

Domates öz nekrozu hastalığına vermikompost, mikoriza ve potasyum gübrelemesinin etkinliğinin belirlenmesi

Öz

Amaç: Domateste mikorizal fungusların, vermikompost gübrelemesinin ve potasyum beslemesinin tekli, ikili ve üçlü kombinasyonlarının Pseudomonas cichorii’nin neden olduğu öz nekrozu hastalığı’na etkisi ve mücadelesinde kullanım olanakları saksı denemeleriyle cam serada araştırılmıştır.

Yöntem ve Bulgular: Vermikompost uygulaması üretici firmanın önerdiği dozda hazırlananarak %20 oranında toprağa karıştırılmış ve mikoriza uygulaması olarak yonca bitkisinde üretimi yapılan yedi mikorizal fungus türü eşit oranda karıştırılarak fide başına 100 gr olacak şekilde domates fidelerinin dikim çukuruna köklerle temas edecek şekilde uygulanmıştır. Potasyumlu gübre uygulaması olarak 300 ppm dozda hazırlanan potasyum sülfat gübresi domates fideleri dikildikten sonra verilmiştir. Çalışma sonucunda uygulamaların tümü hastalığı %52-74 arasında baskılayarak başarılı olmuştur. En başarılı uygulama hastalığı %74 oranıyla baskılayan Mikoriza uygulaması olmuştur. Vermikompost uygulaması hastalığı %71, vermikompost+mikoriza ve vermikompost+potasyum hastalığı %69 ve mikoriza+potasyum uygulaması ise hastalığı %68 oranında engellemiştir. Diğer başarılı uygulamalar ise %62 ile üçlü kombinasyonda ve %52 ile sadece potasyum gübrelemesinde elde edilmiştir.

Genel Yorum: Bu tez çalışması sonucunda, domates bitkilerine hem tek başına hem de kombinasyon halinde uygulanan vermikompost, mikoriza ve potasyum gübrelemesinin Pseudomonas cichorii’nin neden olduğu Öz Nekrozu Hastalığı’nı %52-74 arasında engellemede başarılı olduğu belirlenmiştir. Öz nekrozu hastalığının kimyasal mücadelesinin olmaması nedeniyle bitkilerin dayanıklılık mekanizmalarını uyaran bitki aktivatörleri ve toprağın mikrobiyal aktivitesini zenginleştirmesini sağlayan uygulamalar hastalığın baskılanması açısından önemlidir ve bu uygulamaların hastalığın entegre mücadele programına dahil edilmesi önerilmektedir.

Çalışmanın Önemi ve Etkisi: Toprak mikrobiyal aktivitesini artıran, bitkinin besin alımını iyileştiren ve hastalıklara dayanıklılığı uyaran bu uygulamaların öz nekrozu hastalığı’nın mücadelesinde başarıyla kullanılabileceği bu çalışmayla gösterilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Çukurova üniversitesi Bilimsel Araştırmalar Proje (BAP) birimi

Proje Numarası

FYL-2019-12417

Teşekkür

Bu çalışma Çukurova üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri (BAP) Koordinatörlüğü tarafından FYL-2019-12417 nolu projeyle desteklenmiştir. Farklı mikoriza kültürlerini paylaşan Çukurova Üniversitesi Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Bölümü’nden sayın Prof. Dr. İbrahim ORTAŞ’a ve patojen bakteri izolatların MALDI-TOF ile tanısını yapan sayın Prof. Dr. Soner SOYLU’ya teşekkür ederiz. Ayrıca çalışmada kullandığımız vermikompost gübresinin temini için Agrosol AŞ firmasına teşekkür ederiz.

Kaynakça

  1. Akköprü A, Demir S, Özaktan H (2005) Farklı flouresan pseudomonas (fp) izolatları ve arbusküler mikorhizal fungus (amf) Glomus intraradices’in domatesteki bazı morfolojik parametrelere ve fusarium solgunluğuna (Fusarium oxysporum f.sp. lycopersici (sacc) syd. et hans.) etkisi. YYÜ Zir.Fak. Tar. Bil. Der. 15(2):131-138.
  2. Aksu G, Altay H, Köksal SB (2017) Vermikompostun bazı toprak özellikleri ve pazı bitkisinde verim üzerine etkisi. ÇOMÜ Zir. Fak. Der. 5(2): 123-128.
  3. Aktepe BP (2021) The effect of different plant activators and biological preparete on the biological control of bacterial speck disease in tomato. MKU. Tar. Bil. Derg. 26(2): 355-364.
  4. Almaca A (2014) Tarımsal üretimde mikorizanın önemi. Harran Tarım ve Gıda Bil. Der. 18(2): 56-65.
  5. Anonim (2022a) FAO Bitkisel Üretim İstatistikleri. https://www.fao.org/faostat/en/#data/QCL (Erişim Tarihi: 28.02.2022).
  6. Anonim (2022b) TUİK Bitkisel Üretim İstatistikleri. Bölgesel Domates Üretim verileri. https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=92&locale=tr (Erişim Tarihi: 28.02.2022).
  7. Aroncon NQ, Galvis PA, Edwards CA (2005) Suppression of insect pest populations and damage to plants by vermicomposts. Bioresource Tech. 96: 1137-1142.
  8. Aysan Y, Mirik M, Sahin F, Çetinkaya-Yıldız R (2004) Outbreak of bacterial speck disease in a nursery in The Eastern Mediterranean Region of Turkey. 3rd Balkan Symposium on Vegetables & Potatoes, 6-10 September, Bursa Turkey. Acta Horticulturae 729: 441-443s.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Ziraat Mühendisliği

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

1 Ağustos 2022

Gönderilme Tarihi

14 Mart 2022

Kabul Tarihi

7 Mayıs 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 27 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Ercan, N., Karnez, E., Pınar Aktepe, B., & Aysan, Y. (2022). Domates öz nekrozu hastalığına vermikompost, mikoriza ve potasyum gübrelemesinin etkinliğinin belirlenmesi. Mustafa Kemal Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi, 27(2), 299-308. https://doi.org/10.37908/mkutbd.1087472

Cited By

22740137731737513771 13774 15432 1813713775 14624 15016 i2or 1857924881