Domates öz nekrozu hastalığına vermikompost, mikoriza ve potasyum gübrelemesinin etkinliğinin belirlenmesi
Öz
Amaç: Domateste mikorizal fungusların, vermikompost gübrelemesinin ve potasyum beslemesinin tekli, ikili ve üçlü kombinasyonlarının Pseudomonas cichorii’nin neden olduğu öz nekrozu hastalığı’na etkisi ve mücadelesinde kullanım olanakları saksı denemeleriyle cam serada araştırılmıştır.
Yöntem ve Bulgular: Vermikompost uygulaması üretici firmanın önerdiği dozda hazırlananarak %20 oranında toprağa karıştırılmış ve mikoriza uygulaması olarak yonca bitkisinde üretimi yapılan yedi mikorizal fungus türü eşit oranda karıştırılarak fide başına 100 gr olacak şekilde domates fidelerinin dikim çukuruna köklerle temas edecek şekilde uygulanmıştır. Potasyumlu gübre uygulaması olarak 300 ppm dozda hazırlanan potasyum sülfat gübresi domates fideleri dikildikten sonra verilmiştir. Çalışma sonucunda uygulamaların tümü hastalığı %52-74 arasında baskılayarak başarılı olmuştur. En başarılı uygulama hastalığı %74 oranıyla baskılayan Mikoriza uygulaması olmuştur. Vermikompost uygulaması hastalığı %71, vermikompost+mikoriza ve vermikompost+potasyum hastalığı %69 ve mikoriza+potasyum uygulaması ise hastalığı %68 oranında engellemiştir. Diğer başarılı uygulamalar ise %62 ile üçlü kombinasyonda ve %52 ile sadece potasyum gübrelemesinde elde edilmiştir.
Genel Yorum: Bu tez çalışması sonucunda, domates bitkilerine hem tek başına hem de kombinasyon halinde uygulanan vermikompost, mikoriza ve potasyum gübrelemesinin Pseudomonas cichorii’nin neden olduğu Öz Nekrozu Hastalığı’nı %52-74 arasında engellemede başarılı olduğu belirlenmiştir. Öz nekrozu hastalığının kimyasal mücadelesinin olmaması nedeniyle bitkilerin dayanıklılık mekanizmalarını uyaran bitki aktivatörleri ve toprağın mikrobiyal aktivitesini zenginleştirmesini sağlayan uygulamalar hastalığın baskılanması açısından önemlidir ve bu uygulamaların hastalığın entegre mücadele programına dahil edilmesi önerilmektedir.
Çalışmanın Önemi ve Etkisi: Toprak mikrobiyal aktivitesini artıran, bitkinin besin alımını iyileştiren ve hastalıklara dayanıklılığı uyaran bu uygulamaların öz nekrozu hastalığı’nın mücadelesinde başarıyla kullanılabileceği bu çalışmayla gösterilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
Proje Numarası
Teşekkür
Kaynakça
- Akköprü A, Demir S, Özaktan H (2005) Farklı flouresan pseudomonas (fp) izolatları ve arbusküler mikorhizal fungus (amf) Glomus intraradices’in domatesteki bazı morfolojik parametrelere ve fusarium solgunluğuna (Fusarium oxysporum f.sp. lycopersici (sacc) syd. et hans.) etkisi. YYÜ Zir.Fak. Tar. Bil. Der. 15(2):131-138.
- Aksu G, Altay H, Köksal SB (2017) Vermikompostun bazı toprak özellikleri ve pazı bitkisinde verim üzerine etkisi. ÇOMÜ Zir. Fak. Der. 5(2): 123-128.
- Aktepe BP (2021) The effect of different plant activators and biological preparete on the biological control of bacterial speck disease in tomato. MKU. Tar. Bil. Derg. 26(2): 355-364.
- Almaca A (2014) Tarımsal üretimde mikorizanın önemi. Harran Tarım ve Gıda Bil. Der. 18(2): 56-65.
- Anonim (2022a) FAO Bitkisel Üretim İstatistikleri. https://www.fao.org/faostat/en/#data/QCL (Erişim Tarihi: 28.02.2022).
- Anonim (2022b) TUİK Bitkisel Üretim İstatistikleri. Bölgesel Domates Üretim verileri. https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=92&locale=tr (Erişim Tarihi: 28.02.2022).
- Aroncon NQ, Galvis PA, Edwards CA (2005) Suppression of insect pest populations and damage to plants by vermicomposts. Bioresource Tech. 96: 1137-1142.
- Aysan Y, Mirik M, Sahin F, Çetinkaya-Yıldız R (2004) Outbreak of bacterial speck disease in a nursery in The Eastern Mediterranean Region of Turkey. 3rd Balkan Symposium on Vegetables & Potatoes, 6-10 September, Bursa Turkey. Acta Horticulturae 729: 441-443s.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Ziraat Mühendisliği
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Neriman Ercan
0000-0002-0199-7047
Türkiye
Ebru Karnez
0000-0003-4022-5792
Türkiye
Yesim Aysan
*
0000-0003-2647-5111
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
1 Ağustos 2022
Gönderilme Tarihi
14 Mart 2022
Kabul Tarihi
7 Mayıs 2022
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2022 Cilt: 27 Sayı: 2
Cited By
Bazı makarnalık buğday çeşitlerinde Fe, Zn ve Fe+Zn gübre uygulamalarının sarı pas hastalığının şiddetine etkileri
Mustafa Kemal Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi
https://doi.org/10.37908/mkutbd.1325285Patlıcan (Solanum melongena L.) Fidesi Üretiminde Organik ve İnorganik Gübre Uygulamalarının Büyüme Parametreleri Üzerindeki Etkileri
ANADOLU Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü Dergisi
https://doi.org/10.18615/anadolu.1625815