Araştırma Makalesi

Adana ilinde yetişen bazı turunçgil çeşitlerinde zararlı yaprakpiresi (Hemiptera, Cicadellidae) türleri ile parazitoitlerinin belirlenmesi

Cilt: 27 Sayı: 3 1 Aralık 2022
PDF İndir
EN TR

Adana ilinde yetişen bazı turunçgil çeşitlerinde zararlı yaprakpiresi (Hemiptera, Cicadellidae) türleri ile parazitoitlerinin belirlenmesi

Öz

Amaç: Bu çalışma, Adana ilinde yetişen iki farklı Citrus spp. (cv. Washington Navel ve cv. Okitsu) Cicadellidae familyasına bağlı zararlı yaprakpiresi türleri ile yumurta parazitoidlerinin belirlenmesi amacı ile yürütülmüştür.

Yöntem ve Bulgular: Bu çalışma, 2013-2014 yıllarında Adana ilinin Seyhan, Yüreğir ve Karataş ilçelerinde bulunan göbekli (Washington Navel) portakal ve mandarin (cv. Okitsu) çeşitlerinde yürütülmüştür. Yaprakpiresi türleri belirlemek için örneklemeler 5 bahçede yürütülmüştür. Örneklemelerde sarı yapışkan renk tuzağı ve D-Vac vakumlu böcek toplama aleti kullanılmıştır.
Örneklemelerin yapıldığı bahçelerden alınan yaprak örnekleri kültüre alınarak yaprakpirelerinin yumurta parazitoitleri belirlenmiştir. Çalışma sonucunda Austrogallia sinuata (Mulsant Rey,1855), Asymmetrasca decedens (Paoli, 1932), Empoasca decipiens (Paoli, 1930), Zyginidia sohrab (Zachvatkin, 1947), Cicadulina bipunctella (Matsumura, 1908), Psammotettix striatus (Linnaeus, 1758), Balclutha hebe (Kirkady, 1906) olmak üzere Cicadellidae familyasına ait üç alt familya da toplam 7 tür tespit edilmiştir. Çalışmada örnekleme yapılan alanlarda toplanan türler içerisinde, Cicadulina bipunctella, Empoasca decipiens & Asymmetrasca decedens, Zyginidia sohrab örnekleme yapılan alanlarda en yoğun türler olarak tespit edilmiştir.

Genel Yorum: Örnekleme yapılan alanlarda toplanan türler içerisinde, Cicadulina bipunctella, Empoasca decipiens & Asymmetrasca decedens, Zyginidia sohrab örnekleme yapılan alanlarda en yoğun türler olarak tespit edilmiştir. Buna ilave olarak Anagrus atomus (Hymenoptera, Mymaridae) Cicadellidae türlerinin yumurta parazitoidi olarak belirlenmiştir.

Çalışmanın Önemi ve Etkisi: Yaprakpirelerine ait türler potansiyel virüs vektörleri olduğundan, bunların popülasyon dalgalanmaları yakından izlenmelidir.

Anahtar Kelimeler

Teşekkür

Bu çalışma birinci yazarın Yüksek Lisans tezinin bir bölümüdür. Cicadellidae familyasına ait türleri teşhis eden; Prof. Dr. Hüseyin BAŞPINAR’a, paraziot teşhisini yapan Prof. Dr. Miktat DOĞANLAR’a teşekkür ederiz.

Kaynakça

  1. Akgün C (2006) Adana ilinde turunçgillerin pazarlama yapısı ve sorunları Çukurova Üniversitesi Fen. Bil. Enst. Yüksek Lis. Tezi., Adana, 104s
  2. Arno C, Alma A, Arzone A (1987) Anagrus atomus as egg parasite of Typhlocybinae (Rhynchota, Auchonorrhyncha). In: Proceedings of the 6th Auchenorrhyncha Meeting, 7–11 September 1987; Turin, Italy, 611–615
  3. Aygören E (2020) Turunçgiller Ürün Raporu. T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı, Tarımsal Ekonomi ve Politika Geliştirme Enstitüsü (Tepge). 43 s.
  4. Baquero E, Jorciana R (1999) Species of Anagrus Haliday, 1833 (Hymenoptera, Chalcidoidea, Mymaridae) in Navarra (Spain). Miscellania Zoologica, 22 (2): 39-50.
  5. Başpınar H (1994) Some observations on dominant structure and population changes of Asymmetrasca decedens (Paoli) and Empoasca decipiens Paoli (Hem.,Cicadellidae) on different crops in Adana. Türk. Entomol. Derg. 18(2): 71-76.
  6. Başpınar H, Uygun N, (1991a) Doğu Akdeniz Bölgesi turunçgil bahçelerindeki Cicadellidae türleri üzerinde faunistik ve sistematik çalışmalar I,. Türk. Entomol. Derg., 15 (2): 89-106.
  7. Başpınar H, Uygun N, (1991b) Doğu Akdeniz Bölgesi turunçgil bahçelerindek Cicadellidae türleri üzerinde faunistik ve sistematik çalışmalar II. Türk. Entomol. Derg., 15 (3): 157-172.
  8. Başpınar H, Uygun, N., (1992) Adana ili turunçgil bahçelerinde Asymmetresca decedens (Poali) ve Empoas decipiens Poali (Homoptera, Cicadellidae)’nin populasyon dalgalanmaları ve zararı üzerine çalışmalar. Türkiye II. Entomoloji Kongresi Bildirileri, Adana, 533–540.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Ziraat Mühendisliği

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

1 Aralık 2022

Gönderilme Tarihi

28 Temmuz 2022

Kabul Tarihi

6 Eylül 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 27 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Birbiri, H., & Sertkaya, E. (2022). Adana ilinde yetişen bazı turunçgil çeşitlerinde zararlı yaprakpiresi (Hemiptera, Cicadellidae) türleri ile parazitoitlerinin belirlenmesi. Mustafa Kemal Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi, 27(3), 615-622. https://doi.org/10.37908/mkutbd.1149999

Cited By

22740137731737513771 13774 15432 1813713775 14624 15016 i2or 1857924881