Araştırma Makalesi

Bazı bitki uçucu yağların iki noktalı kırmızı örümcek Tetranychus urticae Koch (Acari: Tetranychidae) ergin dişileri üzerine akarisidal etkisi

Cilt: 28 Sayı: 2 17 Ağustos 2023
PDF İndir
EN TR

Bazı bitki uçucu yağların iki noktalı kırmızı örümcek Tetranychus urticae Koch (Acari: Tetranychidae) ergin dişileri üzerine akarisidal etkisi

Öz

Bu çalışmada, beş farklı bitki uçucu yağın [nane (Mentha arvensis L.), kekik (Origanum onites L.), limon otu (Cymbopogan citratus), okaliptüs (Eucalyptus globulus) ve karanfil (Syzgium aromaticum L.)] akarisidal etkisi iki noktalı kırmızı örümcek (Tetranychus urticae Koch, Acari: Tetranychidae) ergin dişileri üzerinde belirlenmiştir. Çalışmada uçucu yağların 4 farklı konsantrasyonu (%0.01, 0.02, 0.03 ve 0.04) yaprak-disk (4 cm) yöntemine göre hazırlanmış fasülye yaprakları üzerindeki ergin dişilere püskürtülerek uygulanmıştır. Uygulamalardan sonraki 24. saatte tüm uçucu yağların %0.04 konsantrasyonunda gerçekleşen ölümün %6±1.87-%11±1.00, 72 saat sonra ise % 25±3.53-%41±1.87 (P< 0.001, F=11.7) arasında değiştiği, en yüksek ölümün limon otu’nda olduğu (%41±1.87) belirlenmiştir. Beşinci günde en yüksek ölüm kekik uygulamasında (%77±5.14, %0.04 konsantrasyon) olmuştur. Son gözlem günü olan 7. günde, limon otu %99±1.00 (%0.04 konsantrasyon) ölüme neden olurken, bunu sırasıyla karanfil (%98±1.22), kekik (%96±1.87), okaliptus (%85±2.73) ve nane (%82±2.00) uçucu yağı uygulamaları takip etmiştir. Çalışmadaki 5 uçucu yağın uygulamadan 7 gün sonra en yüksek uygulama dozunda (%0.04) T. urticae ergin dişileri üzerinde toksik etkisinin olduğu belirlenmiştir. Limon otu, karanfil ve kekik uçucu yağlarının T. urticae ergin dişileri üzerinde önemli bir akarisit etkisi olabileceği düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abbott WS (1925) A method of computing the effectiveness of an insecticide. J. Econ. Entomol. 18: 265-267.
  2. Afify AMR, Ali FS, Turky AF (2012) Control of Tetranychus urticae Koch by extracts of three essential oils of chamomile, marjoram and eucalyptus. Asian Pac. J. Trop. Biomed. 2(1): 24-30.
  3. Akhtar Y, Isman MB (2004) Comparative growth inhibitory and antifeedant effects of plant extracts and pure allelochemicals of four phytophagous insect species. J. Appl. Entomol. 128: 32-38.
  4. Alexenizer M, Dorn A (2007) Screening of medicinal and ornamental plants for insecticidal and growth regulating activity. J. Pest Sci. 80: 205-215.
  5. Amizadeh M, Hejazi MJ, Saryazdi GA (2013) Fumigant toxicity of some essential oils on Tetranychus urticae (Acari: Tetranychidae). Int. J. Acarology. 1-5.
  6. Attia S, Grissa KL, Lognay G, Heuskin S, Mailleux AC, Hance T (2011a) Chemical composition and acaricidal properties of Deverra scoparia essential oil (Araliales: Apiaceae) and blends of its major constituents against Tetranychus urticae (Acari: Tetranychidae). J. Econ. Entomol. 104: 1120–1228.
  7. Attia S, Grissa KL, Ghrabi ZG, Mailleux AC, Lognay G, Hance T (2011b) Assessment of the acaricidal activity of several plant extracts on the phytophagous mite Tetranychus urticae (Tetranychidae) in Tunisian citrus orchards. Bulletin S.R.B.E/K.B.V.E. 147: 71–97.
  8. Attia S, Grisssa LK, Ghrabi GZ, Mailleux A-C, Lognay G, Hance T (2012) Acaricidal activity of 31 essential oils extracted from plants collected in Tunisia. J. Essent. Oil Res. 24: 279–288.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Ziraat Mühendisliği

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

30 Temmuz 2023

Yayımlanma Tarihi

17 Ağustos 2023

Gönderilme Tarihi

31 Ekim 2022

Kabul Tarihi

27 Şubat 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 28 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Uzun Yiğit, A., Ok, F. Z., Demirözer, O., & Şanlı, A. (2023). Bazı bitki uçucu yağların iki noktalı kırmızı örümcek Tetranychus urticae Koch (Acari: Tetranychidae) ergin dişileri üzerine akarisidal etkisi. Mustafa Kemal Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi, 28(2), 319-328. https://doi.org/10.37908/mkutbd.1197071
AMA
1.Uzun Yiğit A, Ok FZ, Demirözer O, Şanlı A. Bazı bitki uçucu yağların iki noktalı kırmızı örümcek Tetranychus urticae Koch (Acari: Tetranychidae) ergin dişileri üzerine akarisidal etkisi. MKU. Tar. Bil. Derg. 2023;28(2):319-328. doi:10.37908/mkutbd.1197071
Chicago
Uzun Yiğit, Asiye, Fatma Zehra Ok, Ozan Demirözer, ve Arif Şanlı. 2023. “Bazı bitki uçucu yağların iki noktalı kırmızı örümcek Tetranychus urticae Koch (Acari: Tetranychidae) ergin dişileri üzerine akarisidal etkisi”. Mustafa Kemal Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi 28 (2): 319-28. https://doi.org/10.37908/mkutbd.1197071.
EndNote
Uzun Yiğit A, Ok FZ, Demirözer O, Şanlı A (01 Ağustos 2023) Bazı bitki uçucu yağların iki noktalı kırmızı örümcek Tetranychus urticae Koch (Acari: Tetranychidae) ergin dişileri üzerine akarisidal etkisi. Mustafa Kemal Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi 28 2 319–328.
IEEE
[1]A. Uzun Yiğit, F. Z. Ok, O. Demirözer, ve A. Şanlı, “Bazı bitki uçucu yağların iki noktalı kırmızı örümcek Tetranychus urticae Koch (Acari: Tetranychidae) ergin dişileri üzerine akarisidal etkisi”, MKU. Tar. Bil. Derg., c. 28, sy 2, ss. 319–328, Ağu. 2023, doi: 10.37908/mkutbd.1197071.
ISNAD
Uzun Yiğit, Asiye - Ok, Fatma Zehra - Demirözer, Ozan - Şanlı, Arif. “Bazı bitki uçucu yağların iki noktalı kırmızı örümcek Tetranychus urticae Koch (Acari: Tetranychidae) ergin dişileri üzerine akarisidal etkisi”. Mustafa Kemal Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi 28/2 (01 Ağustos 2023): 319-328. https://doi.org/10.37908/mkutbd.1197071.
JAMA
1.Uzun Yiğit A, Ok FZ, Demirözer O, Şanlı A. Bazı bitki uçucu yağların iki noktalı kırmızı örümcek Tetranychus urticae Koch (Acari: Tetranychidae) ergin dişileri üzerine akarisidal etkisi. MKU. Tar. Bil. Derg. 2023;28:319–328.
MLA
Uzun Yiğit, Asiye, vd. “Bazı bitki uçucu yağların iki noktalı kırmızı örümcek Tetranychus urticae Koch (Acari: Tetranychidae) ergin dişileri üzerine akarisidal etkisi”. Mustafa Kemal Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi, c. 28, sy 2, Ağustos 2023, ss. 319-28, doi:10.37908/mkutbd.1197071.
Vancouver
1.Asiye Uzun Yiğit, Fatma Zehra Ok, Ozan Demirözer, Arif Şanlı. Bazı bitki uçucu yağların iki noktalı kırmızı örümcek Tetranychus urticae Koch (Acari: Tetranychidae) ergin dişileri üzerine akarisidal etkisi. MKU. Tar. Bil. Derg. 01 Ağustos 2023;28(2):319-28. doi:10.37908/mkutbd.1197071

22740137731737513771 13774 15432 1813713775 14624 15016 i2or 1857924881