Adana ilinde çiftçi koşullarında yetiştirilen Kıl keçilerinde üreme performansı ve oğlak gelişimi

Öz

Bu çalışma, Adana’nın ilçelerine bağlı köylerde yürütülen “Halk Elinde Küçükbaş Hayvan Islahı Ülkesel Projesi” kapsamında, 2020-2022 yıllarında doğan oğlaklarda doğum ve sütten kesim (90. gün) dönemleri arası büyüme ve yaşama gücü özelliklerini incelemek amacıyla yapılmıştır. Çalışmada toplam 15200 baş oğlak verisi kullanılmıştır. Doğumdan sonra oğlaklarda doğum ağırlığı, cinsiyet ve doğum tarihi kayıt altına alınmış ve 90. günde sütten kesim ağırlıkları tespit edilmiştir. Oğlaklar, sabah ve akşam analarını emmişler günün diğer saatlerinde ağılda kalmışlardır. Yaklaşık 2 haftalık yaştan itibaren oğlaklar meşe dalı, saman ve küspe ile beslenmişlerdir. Oğlaklarda ortalama doğum ağırlığı erkeklerde 3.10 kg, dişilerde 2.98 kg; sütten kesim ağırlıkları ortalamaları dişilerde 16.05 kg, erkeklerde 17.50 kg olarak bulunmuştur. Doğumda ve sütten kesim dönemindeki canlı ağırlıklar bakımından doğum yılı, cinsiyet, doğum tipi ve ana yaşı grupları arasındaki farklar istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (P < 0.001). Oğlakların yaşama gücü % 97.20, yıllara göre anlamlı (P < 0.05), fakat cinsiyet, doğum tipi, ana yaşı bakımından istatitiki olarak önemsiz bulunmuştur (P > 0.05). Sonuç olarak, Kıl keçilerinin döl verimi ve oğlakların gelişim özellikleri açısından sürüler arasında önemli bir varyasyon olduğu tespit edilmiş ve oğlaklarda büyüme ve gelişim özelliklerinin çevresel faktörlerden etkilendiği belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Kıl Keçisi
• Yaşama gücü
• Döl verimi
• Büyüme performansı

Reproductive performance and kid growth in Hair goats raised under farmer conditions in Adana Province of Türkiye

Öz

This study was carried out to examine the growth and survival characteristics between birth and weaning (90th day) in kids born in 2020-2022, within the scope of the "National Sheep Breeding and Improvement Project under Farm Conditions" in the villages of the districts of Adana. A total of 15200 Hair goat kids’ data were used in the study. After birth, the kid’s birth weight, sex, and date of birth were recorded, and on the 90th day, weaning weights were determined. All kids sucked their mothers in the morning and evening and stayed in the pen rest of the day. From the age of about 2 weeks, the kids were fed with oak branches and straw pulp. The kids were fed with oak branches, cotton seed and wheat straw at around two weeks of age. The average birth weight of kids was 3.10 kg in males and 2.98 kg in females; The average weaning weights were found to be 16.05 kg for females and 17.50 kg for males. In terms of live weights at birth and weaning, differences across the birth year, sex, birth type, and maternal age groups were shown to be statistically significant (P < 0.001). The survivability of kids was 97.20%, significant by years (P < 0.05), but it was not significant in terms of sex, birth type and maternal age (P > 0.05). As a result, it has been determined that there is a significant variation among the herds in terms of the fertility of Hair goats and the developmental characteristics of kids, and it has been determined that developmental characteristics are affected by environmental factors.

Anahtar Kelimeler

• Hair Goat
• Survival rate
• Fertility
• Growth perormance

Kaynakça

1. Alaşahan, S., & Öztürk, Y. (2019). Growth performance and survival rate of Hair goat and Hamdani kids. Van Veterinary Journal, 30, 1-5.
2. Anonym (2022). Türkiye İklimi. Meteroloji Genel Müdürlüğü. https://www.mgm.gov.tr/FILES/genel/makale/13_turkiye_iklimi.pdf (Erişim Tarihi: 03.05.2023).
3. Arzık, Y., Behrem, S., & Kızılaslan, M. (2023). Economic evaluation of mohair production in Ankara province. Black Sea Journal of Agriculture, 6 (1), 42-46. https://doi.org/10.47115/bsagriculture.1193216
4. Behrem, S., Keskin, M., Gül, S., Unay, E., Satilmis, M., Unal, M., Sacli, Y., & Erisek, A. (2022). Investigation on the hair characteristics of damascus and kilis goats. Journal of Natural Fibers, 19 (14), 9562-9568. https://doi.org/10.1080/15440478.2021.1990173
5. Ceyhan, A., Çınar, M., & Serbester, U. (2022). Kid growth performance and reproductive characteristics of Hair goats raised under breeder conditions. Turkish Journal of Veterinary & Animal Sciences, 46, 592-598. https://doi.org/10.55730/1300-0128.4230
6. Çelik, H.T., & Olfaz, M. (2017). Kıl keçi ve Saanen x Kıl (F1, G1 ve G2) melez oğlakların 6. ay vücut ölçüleri ve bu ölçülere etki eden faktörlerin belirlenmesi. Akademik Ziraat Dergisi, 6, 161-168. https://doi.org/10.29278/azd.371395
7. Elmaz, Ö., Saatcı, M., Ağaoğlu, Ö.K., Akbaş, A.A., & Metin, M.Ö. (2020). Reproductive performance and kid growth until weaning in Hair goat reared on-farm conditions in Turkey. Turkish Journal of Veterinary and Animal Sciences, 44, 370-376. https://doi.org/10.3906/vet-1909-18
8. Erdem, E., Özbaşer, F.T., & Serkan, E. (2022). Comparison of growth and development characteristics of hair and damascus kids reared under extensive conditions. Kocatepe Veterinary Journal, 15, 84-93. https://doi.org/10.30607/kvj.995521

9. Erten, Ö., & Yılmaz. O. (2013). Ekstansif koşullarda yetiştirilen Kıl keçisi oğlaklarının yaşama gücü ve büyüme performanslarının araştırılması. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dergisi, 24, 109-112.
10. Gül, S., Arzik, Y., Kizilaslan, M., Behrem, S., & Keskin, M. (2023). Heritability and environmental influence on pre-weaning traits in Kilis goats. Tropical Animal Health and Production, 55 (2), 1-8. https://doi.org/10.1007/s11250-023-03509-3
11. Gül, S., Keskin, M., & Kaya, Ş. (2022). Effects of environmental factors on growth performance of Kilis goat in Gaziantep province. Livestock Studies, 62 (1), 16-20.
12. Güngör, İ., Alkoyak, K., Öz, S., & Koncagül, S. (2021). Growth, survival rate, and some reproductive characteristics of Hair goat under breederconditions in Kahramanmaraş Province. Turkish Journal of Veterinary & Animal Sciences, 45, 6. https://doi.org/10.3906/vet-2104-51
13. IBM: SPSS Software (Version 25.0) (2020). https://www.ibm.com/analitics/spss-statistic-software
14. Keskin, M., Gül, S., & Kaya, Ş. (2022). Five-year term evaluation of the project named "Kilis goat national breeding project in Kilis province". Livestock Studies, 62 (1), 7-15.
15. Toplu., H.D.O., & Altınel, A. (2008). Some production traits of indigenous Hair goats bred under extensive conditions in Turkey. 1st Communication: Reproduction, milk yield and hair production traits of does. Archives Animal Breeding, 51, 498-506 https://doi.org/10.5194/aab-51-498-2008
16. Şengonca, M., Taşkın, T., & Koşum, N. (2003). Saanen x Kıl Keçi melezlerinin ve saf Kıl Keçilerinin kimi verim özelliklerinin belirlenmesi üzerine eş zamanlı bir araştırma. Turkish Journal of Veterinary and Animal Sciences, 27, 1319-1325.
17. Tekin, M.E., & Arlı, M. (2019). The growth and survival rate of Hair Goat Kids raised by public in Karaman region. Journal of the Turkish Veterinary Medical Society, 90, 152-157. https://doi.org/10.33188/vetheder.539444
18. Tekin, M.E., & Öğeç, M. (2017). Konya Bölgesinde halk elinde yetiştirilen Kıl Keçisi oğlaklarının büyüme ve yaşama gücü. Lalahan Hayvancılık Araştırma Enstitüsü Dergisi, 57, 93-98.
19. TURKSTAT (2022). Hayvansal Üretim İstatistikleri. Haziran 2022. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Hayvansal-Uretim-Istatistikleri-Haziran-2022-45594 (Erişim Tarihi: 15.11.2022).
20. Yılmaz, O., Küçük, M., Bolacalı, M., & Cak, B. (2013). Investigation of survival rate, growth performance and some body measurements of Saanen X Hair goat F1 Crossbred and pure Hair goat kids raised in semi-intensive conditions. Bulgarian Journal of Agricultural Science, 19, 835-840.