Clustering and employment opportunities in the development of sericulture and cocoon production in the northwestern region of Azerbaijan

Öz

The article examines the development dynamics of sericulture and cocoon production sectors in the northwestern region of Azerbaijan (Sheki-Zagatala economic-geographical region) during the period 2018–2023, the application of a cluster-based production model, and the impact of these sectors on employment. The aim of the study is to evaluate the effectiveness of the cluster approach to enhance the economic potential of sericulture, one of the region’s traditional economic activities, and to investigate changes in the labor market within this field. The research employs both qualitative and quantitative analyses based on official statistical data, regional development programs, and reports from local executive authorities, identifying the influence of the silk industry on the regional labor market. A SWOT analysis was conducted to assess the development opportunities and existing challenges of these sectors. Considering the sericulture potential of the region, clusters and subclusters were identified based on production, labor market, and other functional characteristics. For the first time, a monomorphic logistic model was developed and applied to organize clustering in sericulture and cocoon production, demonstrating its effectiveness as a tool for optimizing the regional production chain.

Anahtar Kelimeler

• Sericulture
• Cocoon production
• Socio-economic development
• Clusters
• Employment

Azerbaycan’ın kuzeybatı bölgesinde ipekçilik ve koza üretiminin geliştirilmesinde kümeleme ve istihdam fırsatları

Öz

Makalede, Azerbaycan’ın kuzeybatı kesiminde yer alan Şeki-Zakatala ekonomik-coğrafi bölgesinde, 2018–2023 yılları arasında ipekçilik ve koza üretimi sektörlerinin gelişim dinamikleri, küme (klaster) temelli üretim modelinin uygulanması ve bu sektörlerin istihdama etkisi incelenmiştir. Araştırmanın amacı, bölgenin geleneksel ekonomik faaliyetlerinden biri olan ipekçiliğin ekonomik potansiyelini artırmak amacıyla küme yaklaşımının etkinliğini değerlendirmek ve bu alandaki iş gücü piyasasındaki değişimleri analiz etmektir. Çalışmada, resmi istatistik veriler, bölgesel kalkınma programları ve yerel yönetim raporları temel alınarak nitel ve nicel analizler yapılmış; ipek endüstrisinin bölgesel iş gücü piyasası üzerindeki etkisi ortaya konmuştur. Söz konusu alanların gelişim olanaklarını ve mevcut zorluklarını değerlendirmek amacıyla SWOT analizi gerçekleştirilmiştir. Bölgenin ipekçilik potansiyeli göz önünde bulundurularak, üretim, iş gücü piyasası ve diğer işlevsel özelliklere göre kümeler ve alt kümeler tanımlanmıştır. İpekçilik ve koza üretimi alanında kümeleşmenin sağlanmasına yönelik olarak ilk kez geliştirilen monomorf lojistik model uygulanmış ve bu modelin bölgesel üretim zincirinin optimize edilmesinde etkili bir araç olduğu gösterilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• İpekçilik
• Koza üretimi
• Sosyo-ekonomik gelişim
• Kümelenmeler
• İstihdam

Kaynakça

1. Ağabalayev, Q.M. (2015). Şəki-Zaqatala iqtisadi rayonunda kənd təsərrüfatının sahə strukturunun dəyişməsi. Coğrafiya və Təbii Resurslar, 2, 83-85 https://gsaz.az/ci/Kitabxana/Coğrafiya_və_təbii_r4esurslar_N2.pdf (In Azerbaijani with Abstract in English)
2. Aslam, M., Kant, A.K., Kimothi, R.C., & Tripathi, P.M. (2020). Impact of cluster promotion programme on silk industry in Uttarakhand. Journal of Entomology and Zoology Studies, 8 (1), 182-186. https://www.entomoljournal.com/archives/2020/vol8issue1/PartC/7-6-242-783.pdf
3. Atayeva, V., & Aslanov, R. (2022). EPR-based study to monitor free radicals in treated silk fibroin with anthocyanins. Journal of the Turkish Chemical Society Section A: Chemistry, 9 (4), 1055-62. https://doi.org/10.18596/jotcsa.1011273
4. Atayeva, V., Salmanova, A., Shukurlu, Y., & Khayal, V. (2024). Veterinary sciences feeding mulberry silkworms with autumn leaf extracts. The Scientific Heritage, 135, 72. http://dx.doi.org/10.5281/zenodo.11044783
5. Azərbaycan Respublikası Prezidenti (2017, 27 noyabr). Azərbaycan Respublikasında baramaçılığın və ipəkçiliyin inkişafına dair 2018–2025-ci illər üçün Dövlət Proqramı (Sərəncam № 3406). https://e-qanun.az/framework/37032
6. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Fərmanı (2004). Azərbaycan Respublikasının regionlarının sosial-iqtisadi inkişafı Dövlət Proqramı (2004-2008-ci illər) https://e-qanun.az/framework/4797
7. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı (2021). Azərbaycan 2030: Sosial-iqtisadi inkişafa dair Milli Prioritetlər. https://president.az/az/articles/view/50474
8. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin (2008). 2008-2015-ci illərdə Azərbaycan Respublikasında yoxsulluğun azaldılması və davamlı inkişaf Dövlət Proqramı (Sərəncam № 3043) https://e-qanun.az/framework/15399

9. Azərbaycan Respublikasında kənd təsərrüfatı məhsullarının istehsalına və emalına dair Strateji Yol Xəritəsi (2016). (Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2016-cı il 06 dekabr tarixli Fərmanı ilə təsdiq edilmişdir). https://azertag.az/store/files/Strateji_yol_xeritesi/strateji_yol_xeritesi_kend_teserrufati_mehsullarinin_istehsalina_ve_emalina_dair.pdf
10. Bayır, T. (2024). Discovering sericulture clusters through the use of local indicators of spatial association (LISA). Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi, 11 (4), 1103-1113. https://doi.org/10.30910/turkjans.1446000
11. Bowersox, D.J., Closs, D.J., & Cooper, M.B. (2013). Supply chain logistics management (4th ed.). McGraw-Hill. https://industri.fatek.unpatti.ac.id/wp-content/uploads/2019/03/259-Supply-Chain-Logistics-Management-Donald-J.-Bowersox-David-J.-Closs-M.-Bixby-Cooper-Edisi-1-2002.pdf
12. Bukhari, R., Kour, H., & Aziz, A. (2019). Women and the Indian sericulture industry. International Journal of Current Microbiology and Applied Sciences, 8 (5), 857-871. https://doi.org/10.20546/ijcmas.2019.805.101
13. Christopher, M. (2011). Logistics & supply chain management (4th ed.). Pearson Education Limited. https://industri.fatek.unpatti.ac.id/wp-content/uploads/2019/03/256-Logistics-Supply-Chain-Management-Martin-Christopher-Edisi-1.pdf
14. Dasar, J.R., Saha, A., Selvaraju, N.G., & Tewary, P. (2021). Employment potential of mulberry sericulture: A case study of Karnataka. Journal of Crop and Weed, 17 (1), 129-135. https://doi.org/10.22271/09746315.2021.v17.i1.1415
15. Əlizadə, Z., İbrahimov N., & Qasımlı, M. (2008). Şəki ipəyi uzaq karvan yollarında, AMEA, Şəki REM. Bakı. Nafta - Press, 252 s.
16. Əzimova Q.A., & Bəkirov Q.M. (2011). Tut ipəkqurdu cinsi GE-143 x ŞZEM-4; ŞZEM-4 x GE-143; ŞZEM-4; GE-143. Patent № 00141, 00142, 00143, 00144. 27.04.2011. s. 204 https://fed.az/upload/others/aqrar/Taxil_siyahi.pdf
17. Goldsmith, M.R., Shimada, T., & Abe, H. (2005). The genetics and genomics of the silkworm, Bombyx mori. Annual Review of Entomology, 50 (1), 71-100. https://doi.org/10.1146/annurev.ento.50.071803.130456
18. Güler, D. (2021). Türkiye’de ipek böcekçiliğinin çok boyutlu ölçekleme ve kümeleme analizleri ile incelenmesi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tarım ve Doğa Dergisi, 24 (1), 212-220. https://doi.org/10.18016/ksutarimdoga.vi.723998
19. Hoque, M.A., & Hasmi, M.R. (2023). Growth and development of sericulture production and mulberry plants cultivation in West Bengal: An overview. International Journal of Humanities Social Science and Management (IJHSSM), 3 (3), 389-398. https://ijhssm.org/issue_dcp/Growth%20and%20Development%20of%20Sericulture%20Production%20and%20Mulberry%20Plants%20cultivation%20in%20West%20Bengal%20An%20Overview.pdf
20. İsmayilova, A.Ch. (2024). The development prospects of cocooning and sericulture in Sheki district: Employment and social welfare implications. 16th International Istanbul Scientific Research Congress on Life, Engineering, Architecture, and Mathematical Sciences/ FEBRUARY 28-29, İstanbul, Turkey. pp 627-638. https://drive.google.com/file/d/1hJy_YMhVmwFcBprCcDAfv3UN5enl18eb/view
21. Karthick Mani Bharathi, B., Harish Reddy, C., Kenchappa, N.M., Pavithra, M.R., Ashrith, S., & Kishan Kumar, R. (2024). Impact of mechanization in post cocoon sector and non-mulberry sericulture. International Journal of Advanced Biochemistry Research, SP-8 (9), 51-55. https://doi.org/10.33545/26174693.2024.v8.i9Sa.2053
22. Kherkatary, A., & Daimari, P. (2017). Growth pattern in raw silk production and employment generation in sericulture in Assam: An economic analysis. International Journal of Humanities and Social Science Studies, 6959 (2800), 164-173. https://www.ijhsss.com/files/16.-Arabinda-Khekatari.pdf
23. Kumaresan, P., Geetha Devi, R.G., Rajadurai, S., Selvaraju, N.G., & Jayaram, H. (2008). Performance of large-scale farming in sericulture—An economic analysis. Indian Journal of Agricultural Economics, 63 (4), 641-652. https://doi.org/10.22004/ag.econ.204606
24. Lakshmanan, S., Balasaraswathi, S., & Mani, A. (2011). Rural labour employment through mulberry sericulture: An analysis of cross sectional study. Journal of Rural Development, 30 (2), 155-167. https://www.nirdprojms.in/index.php/jrd/article/view/93512
25. Mala, P.H., Thrilekha, D.T., Reddy, H., Gulabrao, D.P., Shree, D., & Karan S. (2024). The socioeconomic impact of sericulture on rural development. International Journal of Agriculture Extension and Social Development, 7 (8), 631-636. https://doi.org/10.33545/26180723.2024.v7.i8i.1003
26. Ministry of Agriculture of the Republic of Azerbaijan (2020). Agricultural Economics Research Center: Annual report (20 p.) https://atm.gov.az/pdf/reports/ATM-hesabat-2020-en.pdf
27. Mushtaq, R., Qadiri, B., Lone, F.A., Raja, T.A., Singh, H., Ahmed, P. & Sharma, R. (2023). Role of sericulture in achieving sustainable development goals. Problemy Ekorozwoju, 18 (1), 199-206. https://doi.org/10.35784/pe.2023.1.21
28. Naidu, B.V., Sudhakar, P., Kumar, K.P.K., & Tewary, P. (2019). Impact of bivoltine sericulture in improving socio economic conditions of sericulture farmers of Madakasira cluster through Cluster Promotion Programme (CPP). Research Biotica, 1 (1), 9-15. https://doi.org/10.54083/ResBio.1.1.2019.09-15
29. Qasımov, Ə.C., İsrafilov, H.A., Hacızadə, E.M., & Ağayev, E.A. (2006). Regionların sosial – iqtisadi inkişaf problemləri, (Şəki-Zaqatala regionunun timsalında) Bakı: İqtisad Universiteti Nəşriyyatı, 304 s. https://anl.az/el/r/rs-iip.pdf
30. Qəhrəmanova, N. (2016). İpəkçilik Azərbaycanın milli və mədəni sənətidir /Вышка 7 oktyabr. S.9. https://www.anl.az/down/meqale/vyshka/2016/oktyabr/509308.html
31. Rahmatullah, V.K. (2012). Management of climatic factors for successful silkworm (Bombyx mori L.) crop and higher silk production: A review. Journal of Entomology, Psyche, Article ID 121234, 12 pages. Hindawi Publishing Corporation. https://doi.org/10.1155/2012/121234
32. Roy, C., Roy Mukherjee, S., & Ghosh, S. (2012). Sericulture as an employment generating household ındustry in West Bengal. (A Study on its Current Problems & Prospects) Vol. No. 21, No. No.3 https://doi.org/10.2139/ssrn.2601924
33. Sadıqov, Ə.H., & Ələkbərova, O.R. (2008). Azərbaycann yemlik seleksiya tut sortları. Elmi monoqrafiya. Bakı: Poliqrafiya ASC Nəşriyyatı, 293, s. 203. http://anl.az/el/s/se_aytst.pdf
34. Sadıqov, Ə.H. (2015). Azərbaycanda tut bitkisinin tədqiqatçıları: unutmayaq ki, unudulmayaq /Əlövsət Sadıxov; elmi red. E.M.Axundova. Bakı: Müəllim. - 227 s.
35. Saowanee A., Somchai J., Wiroje K., Nakorn M., & Jutharat Ch. (2017). Basic chemical compositions and antioxidant activities of Thai silkworm and silkworm pupa., 8th Black, Caspian Seas and Central Asia Silk Association (BACSA) Internatıonal Conference “Climate changes and chemicals – the new sericulture challenges” “CLISERI” 2–7 April, pp. 142-151, Sheki, Azerbaijan https://search.rads-doi.org/showfile/ru/media-10332.pdf
36. Səlimova, G.B., & Səlimova, A.İ. (2022). Müasir şəraitdə baramaçılığın inkişaf meyilləri, Aqrar Tədqiqatlar mərkəzi, “Kənd təsərrüfatının iqtisadiyyatı” elmi-praktik jurnal, Bakı. №2 (40), s.81-88 https://agroeconomics.az/pdf/articles/10-82-8945.pdf (In Azerbaijani with Abstract in English)
37. Shukurlu, Y.H., Ezizov, F.Sh., Bakirov, Q.M., & İsmayılova, A.Ch. (2017). The north‐west region of Azerbaijan sericulture industry development conception. 8th Black, Caspian Seas and Central Asia Silk Association (BACSA) International Conference “Climate changes and chemicals – the new sericulture challenges. “CLISERI” 2–7 April Sheki, Azerbaijan. https://www.bacsa-silk.org/user_pic/files/PUBLISHED.CLISERI%202017%20materials-BACSA.pdf#page=16
38. Şükürova, Z.Y., Şükürlü, Y.H., Əzizov, F.Ş., & Bəkirov, Q.M. (2022). Vəhşi ipəkqurdunun yetişdirilməsi üsulu. (Patent No. İ 2022 0005). Bakı. – s. 42 https://patent.copat.gov.az/files/23938238743196723401ixtira%202021_06.pdf
39. Tuigong, D.R., Tk, K., & Madara, D.S. (2015). Mulberry and silk production in Kenya. Journal of Textile Science & Engineering, 5 (1), 1-7 https://www.hilarispublisher.com/open-access/mulberry-and-silk-production-in-kenya-2165-8064-1000220.pdf https://doi.org/10.4172/2165-8064.1000220
40. Vəliyev, T.T. (1977). XX əsrin əvvəllərində Azərbaycanın ipək emalı sənayesi (1900-1917-ci illər). Elm. Bakı. 148 s.
41. Vəliyeva, S.İ. (2021). Azərbaycanda ipək məhsullarının ixrac potensialının artırılması istiqamətləri, Aqrar Tədqiqatlar mərkəzi, “Kənd təsərrüfatının iqtisadiyyatı” elmi-praktik jurnal. Bakı. №2 (36), -s.87-92. https://agroeconomics.az/pdf/6.pdf
42. Yakişan, R., & Yılmaz, A. (2022). Diyarbakır ili Kulp ilçesi koşullarında ipekböceği yetiştiriciliği yapan işletmelerde kimi çevre faktörlerinin koza kalite özelliklerine etkisi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 27 (2), 344-353. https://doi.org/10.53433/yyufbed.1079220
43. Zeynallı, L., & Zeynallı, A. (2019). Klaster fəaliyyətinin insan kapitalına və rəqabət qabiliyyətinə təsiri, İpək Yolu, No.3, səh. 104-115. https://www.au.edu.az/upload-files/menu/ipekyolu/2019_3/14Zeynalli.pdf (In Azerbaijani with Abstract in English)
44. Zvirgzdiņa, B., & Tolujevs, J. (2014). The use of mathematical models for logistics systems analysis. In Proceedings of the 14th International Conference 'Reliability and Statistics in Transportation and Communication' (pp. 63-64). https://www.tsi.lv/sites/default/files/editor/science/Conferences/RelStat14/zvirgzdina_tolujevs.pdf