Malatya ve Elazığ ili sulanan ve sulanmayan bağ üretim alanlarındaki yabancı ot türleri ve unlubit [(Planococcus sp.) (Hemiptera : Pseudococcidae)] ile ilişkisi

Yıl 2026, Cilt: 31 Sayı: 1, 70 - 83, 11.03.2026

Olcay Bozdoğan , Mehmet Keçeci , Mehmet Karacaoğlu

https://doi.org/10.37908/mkutbd.1727762

https://izlik.org/JA58WS39RZ

Öz

Bu çalışma, Malatya ve Elazığ illeri bağ üretim alanlarında sorun olan yabancı ot türleri ve konukçusu olduğu zararlı unlubitlerin [(Planococcus sp.) (Hemiptera: Pseudococcidae)] belirlenmesi amacıyla yürütülmüştür. 2024 yılında yürütülen çalışmada, toplam 61 bağ alanında örnekleme yapılmış ve bağ alanlarının %55.74’ünde sulu, %46.26’sında ise susuz yetiştiricilik yapıldığı belirlenmiştir. Sörveylerde bağ alanı içindeki ve kenarındaki yabancı ot türleri ve rastlama sıklıkları ve kaplama alanları bağ büyüklüğü dikkate alınmaksızın bağ alanını temsil edecek şekilde belirlenmiştir. Yabancı otlar üzerinde unlubitleri belirlemek için yabancı otların tüm yeşil aksamları, kök ve kök boğazı kısımları herhangi bir unlu bit türü için kontrol edilmiştir. Sulu ve susuz bağlarda yabancı ot türü, rastlama sıklığı ve kaplama alanlarında değişiklikler görülmüştür. Sulu bağlarda rastlama sıklığı %50’nin üzerinde olan türler Convolvulus arvensis L. %58.82, Cynodon dactylon (L.) Pers. %55.88 iken susuz da ise C. dactylon %62.96 olarak belirlenmitir. Sulu bağlarda kaplama alanı en yüksek olan 3 tür C. arvensis %6.03, C. dactylon %5.75, Sorghum halepense (L.) Pers. %5.46 iken susuz da C. arvensis %6.96, Xanthium strumarium L. %6.26, Chenopodium album L. %2.70 olarak belirlenmiştir. Yapılan çalışma sonucunda 61 bağ alanının 22 tanesinin bağ omcalarında unlubit tespit edilmesine rağmen yabancı otların hiçbirinin üzerinde ve köklerinde herhangi bir unlubite rastlanmamıştır.

Anahtar Kelimeler

Bağ , Konukçu , Unlubit , Yabancı ot

Proje Numarası

24G01

Weed species in irrigated and non-irrigated vineyard production areas of Malatya and Elazığ provinces and their association with mealybug [(Planococcus sp.) (Hemiptera: Pseudococcidae)]

https://izlik.org/JA58WS39RZ

Öz

This study was conducted to identify weed species and their mealybug pests (Planococcus sp. [Hemiptera: Pseudococcidae]) that are problematic in vineyards in Malatya and Elazığ provinces. In the 2024 study, a total of 61 vineyards were sampled and it was found that 55.74% were irrigated and 46.26% were dry-farmed. During the surveys, the weed species within and around the vineyard, their frequency and the areas they cover were determined, representing the area of the vineyard regardless of its size. To identify mealybugs on weeds, all green parts of the weeds as well as the roots and root collar sections were analysed. Changes in weed species, frequency of occurrence and area were observed in irrigated and non-irrigated vineyards. In irrigated vineyards, the species with a frequency of over 50% were Convolvulus arvensis L. (58.82%) and Cynodon dactylon (L.) Pers. (55.88%), while in non-irrigated vineyards C. dactylon accounted for 62.96%. In irrigated vineyards, the three species with the highest cover area were C. arvensis with 6.03%, C. dactylon with 5.75% and Sorghum halepense (L.) Pers. with 5.46%. In non-irrigated vineyards, the three species with the highest cover area were C. arvensis with 6.96%, Xanthium strumarium L. with 6.26% and C. album with 2.70%. As a result of the study, mealybugs were detected on the stems of the vines in 22 out of 61 vineyards, but none of the weeds or their roots.

Anahtar Kelimeler

Vineyard , Host , Mealybug , Weed

Etik Beyan

Ethical approval is not applicable, because this article does not contain any studies with human or animal subjects.

Destekleyen Kurum

Scientific Research Fund of Malatya Turgut Özal University

Proje Numarası

24G01

Teşekkür

This study was supported by the Scientific Research Fund of Malatya Turgut Özal University (Grant Project No: 24G01). We also thank the students working in the Entomology and Herbology Laboratory for their support during the study.

Kaynakça

• Anonymous (2022). Bağ Entegre Teknik Talimatı, Retrieved from https://www.tarimorman.gov.tr/TAGEM/ Sayfalar/ Detay.aspx? SayfaId =29 by September 05, 2023.
• Ata, E. (2019). Tekirdağ ili bağ alanlarında görülen önemli yabancı ot türleri, yoğunlukları ve rastlanma sıklıklarının belirlenmesi. (Yayın No: 575302) Yüksek Lisans Tezi, Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Bitki Koruma Ana Bilim Dalı, 57 s, Tekirdağ.
• Ben-Dov, Y. (1994). A systematic catalogue of the mealybugs of the world (Insecta: Homoptera: Coccoidea: Pseudococcidae and Putoidae) with data on geographical distribution, host plants, biology and economic ımportance. Intercept Limited, Andover, UK. 686 pp. https://doi.org/10.1201/9781003072287
• Byrne, M.E., & Howell, G.S. (1978). Initial response of Baco noir grapevines to pruning severity, sucker removal, and weed control. American Journal of Enology and Viticulture, 29(3), 192-198. https://doi . org/10.5344/ajev.1978.29.3.192
• Castillo, P., Rapoport, H.F., Rius, J.E.P., & Jimenez Diaz., R.M. (2008). Suitability of weed species prevailing in Spanish vineyards as hosts for root-knot nematodes. European Journal of Plant Pathology 120, 43–51. https://doi.org/10.1007/s10658-007-9195-8
• Charles, J. G. (1982). Economic damage and preliminary economic thresholds for mealybugs (Pseudococcus longispinus TT.) in Auckland vineyards. New Zealand Journal of Agricultural Research, 25(3), 415-420. https://doi.org/10.1080/00288233.1982.10417905
• Cho, J.J., Man, R.F.L., Gonsalves D., & Yudin L.S. (1986). Reservoir weed hosts of Tomato spotted wilt virus. Plant Disease, 70, 1014-1017.
• Cox, J.M. (1981). Identification of Planococcus citri (Homoptera: Pseudococcidae) and the description of a new species. Systematic Entomology 6, 47-53. https://doi.org/10.1111/j.1365-3113.1981.tb00012.x
• Cox, J. M., & Ben-Dov, Y. (1986). Planococcine mealybugs of economic importance from the Mediterranean Basin and their distinction from a new African genus (Hemiptera: Pseudococcidae). Bulletin of Entomological Research, 76(3), 481-489. https://doi.org/10.1017/S0007485300014966
• Cox, J.M. (1989). The mealybugs genus Planococcus ( Homoptera: Pseudococcidae). Bulletin British Museum ( Natural History). Entomolgy 58, 1-78.
• Cramer, H.H. (1967). Plant protection and world crop production. Pflanzenschutz Nacrichten Bayer 1967. 1. Farben Fabriken Bayer A.G. Leverkusen. p. 524.
• de Freitas Souza, M., Silva, T.S., dos Santos, J.B., Carneiro, G.D.O.P., Reginaldo, L.T.R.T., Bandeira, J.N., ...... & Silva, D.V. (2020). Soil water availability alter the weed community and its interference on onion crops. Scientia Horticulturae,272, 109573. https://doi.org/10.1016/j.scienta.2020.109573
• De Lotto, G. (1975). Notes on the vine mealybug (Homoptera: Coccoidea: Pseudococcidae). Journal of the Entomological Society of Southern Africa 38, 125-130. https://hdl.handle.net/10520/AJA00128789_3637
• Douglas, N., & Krüger, K. (2008). Transmission efficiency of Grapevine leafroll-associated virus 3 (GLRaV-3) by the mealybugs Planococcus ficus and Pseudococcus longispinus (Hemiptera: Pseudococcidae). European Journal of Plant Pathology, 122(2), 207-212. https://doi.org/10.1007/s10658-008-9269-2
• Duran, M. (2003). Üzüm Etüdü. Dış Ticaret Araştırma Servisi Mart, 2003.
• Duso, C. (1989). Bioecological study on Planococcus ficus (Sign.) in Veneto. Bollettino del Laboratorio di Entomologia Agraria Filippo Silvestri 46, 3–20.
• Eddoud, A., Buisson, E., Achour, L., Guediri, K., Bissati, S., & Abdelkrim, H. (2018). Changes in weed species composition in irrigated agriculture in Saharan Algeria. Weed Research, 58(6), 424-436. https://doi.org/10.1111/wre.12328
• FAO. (2022). Food and Agriculture Organization of the United Nations (FAO). Retrieved from http://faostat.fao.org . by June 30, 2024.
• Güncan, A., & Karaca, M. (2018). Yabancı ot mücadelesi. Selçuk Üniversitesi Basımevi. IV. Baskı s.. 186-189, Konya.
• Kaçan, K. (2014). Ege bölgesi geleneksel ve organik bağ alanlarında bulunan yabancı otların belirlenmesi ile alternatif mücadele yöntemlerinin araştırılması. (Yayın No: 355532) Doktora Tezi, Adnan Menderes Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Bitki Koruma Ana Bilim Dalı, 188 s, Aydın.
• Kaçan, K., & Boz, Ö. (2015). Ege bölgesi geleneksel ve organik bağ alanlarında yabancı ot tür yoğunluk rastlanma sıklıklarının belirlenmesi ve karşılaştırılması. Journal of Agriculture Faculty of Ege University, 52(2), 169-179. https://doi.org/10.20289/euzfd.18678
• Kaplan, M., & Bayhan, E. (2016). Mardin ili bağ alanlarında bulunan yabancı otlar ve yabancı otlar üzerinde tespit edilen Thrips türleri. Bitki Koruma Bülteni, 56(2): 145-153. https://izlik.org/JA53GR24YL
• Kara, A., & Ata, E. (2021). Tekirdağ ili bağ alanlarında görülen yabancı ot türleri, yoğunluk ve rastlama sıklıklarının belirlenmesi. Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi, 18(2), 333-343. https://doi.org/10.33462/jotaf.799731
• Karaca, İ., & Uluğ, E. (1982). Manisa ve civarındaki bağlarda görülen yabancı otlar, fenolojileri, yayılış alanları ve mücadele imkanları üzerinde araştırmalar. Türkiye III:Fitopatoloji Kongresi Bildirileri, 171-181.
• Kaydan, M. B., Çalışkan, A. F., & Ulusoy, M. R. (2013). New record of ınvasive mealybug Phenococcus solenopsis Tinsley (Hemiptera: Pseudococcidae) in Turkey, Bulletin OEPP/EPPO Bulletin 43(1), 169-171. https://doi . org/10.1111/epp.12015
• Kaydan, M. B., Uygur, F. N., Celepci, E., & Uygur, S. (2017). Çukurova Bölgesi’nde turunçgil alanlarındaki yabancıotlar üzerinde bulunan unlubit (Hemiptera: Pseudococcidae) türleri. Türkiye Entomoloji Bülteni, 7(1), 15-21. https://izlik.org/JA98AE37UA
• Keçeci, M. (2023). The population fluctuation of European grapevine moth, Lobesia botrana (Denis & Schiffermüller) (Lepidoptera: Tortricidae) in a vineyard in Antalya. Mustafa Kemal Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi, 28(1), 203-210. https://doi.org/10.37908/mkutbd.1165858
• Kitiş, Y. E. (2011). Organik bağcılıkta yabancı ot mücadelesi. 1. Ulusal Sarıgöl İlçesi ve Değerleri Sempozyumu, 17-19 Şubat, Sarıgöl, Manisa. 149-157.
• Kuniyuki, H., Gioria R. J., Rezende, A. M., Willink, C. Gd., Novo, J. P. S., & Yuki, V. A. (2006). Transmission of the grapevine virus b by the mealybug Pseudococcus longispinus Targioni-Tozzetti (Hemiptera: Pseudococcidae) in Brazil. Summa Phytopathologica. 32, 151–155. https://doi.org/10.1590/S0100-54052006000200009
• Lodos, N. (1986). Türkiye Entomolojisi Cilt 2 Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Yayın No: 429, İzmir, 580 s.
• Meyer, J. B., Kasdorf, G. G. F., Nel, L. H., & Pietersen, G. (2008). Transmission of activated-episomal banana streak ol (badna)virus (bsolv) to cv. williams banana (Musa sp.) by three mealybug species. Plant Disease, 92,1158–1163. https://doi.org/10.1094/PDIS-92-8-1158
• Nakaune, R., Toda, S., Mochizuki, M., & Nakano, M. (2008). Identification and characterization of a new vitivirus from grapevine. Archives of Virology, 153(10):1827-1832. https://doi.org/10.1007/s00705-008-0188-5
• Odum, E. P. (1971). Fundamentals of ecology. Third Edition, W.B. Saunders Co., Philadelphia, 1-574.
• Önen, H. (2015). Türkiye İstilacı Bitkiler Katalogu. T.C. Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü Bitki Sağlığı Araştırmaları Daire Başkanlığı; Ankara. ISBN: 978-605-9175-05-0.
• Özaslan, C., Huseyin, E., & Erdoğdu, M. (2013). Microfungi species on the weeds of agro-ecosystem (wheat ecosystem) in Adıyaman city. Journal of fungus, 4(2): 10-18. https://dergipark.org.tr/en/pub/ mantar/article/207050
• Özaslan, C. (2016). Downy mildews species on the weeds of Lentil fields in Diyarbakır in Turkey. Scientific Papers. Series A. Agronomy, Vol. LIX, ISSN 2285-5785, 365-367. https://agronomyjournal.usamv.ro/index.php/ scientific-papers/past-issues?id=647
• Özaslan, C., Boyraz, N., & Güncan, A. (2017). Downy mildew species observed on weeds of wheat fields in Diyarbakır, Turkey. Turkish Journal of Weed Science, 20(1), 27-35. https://dergipark.org.tr/en/pub/tjws/ article/508320
• Özcan, S., Aslan, K., Çoban, N., & Önen, H. (2014). Effects of different training systems on the weed growth in the cultivation of grapes. International Mesopotamia Agriculture Congress, 22-25 September 2014, Diyarbakır - Turkey, p:45.
• Özcan, S. (2016). Antepfıstığı ve bağ alanlarında sorun olan yabancı otlar ve alternatif mücadele yöntemlerinin belirlenmesi. (Yayın No: 420450) Doktora Tezi, Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Bitki Koruma Anabilim Dalı, 296 s, Tokat.
• Özer, Z., Kadıoğlu., İ., Önen, H., & Tursun, N. (2001). Herboloji (Yabancı Ot Bilimi). 3. Baskı. Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Ziraat Fakültesi Yayınları No:20. Tokat. 409 s.
• Pala, F., Mennan, H., & Öcal, A. (2018). Diyarbakır ili geleneksel ve entegre bağ alanlarında görülen yabancı ot türlerinin rastlanma sıklıklarının ve yoğunluklarının belirlenmesi. Meyve Bilimi 5(2): 26-33. https://dergipark.org.tr/tr/pub/meyve/article/342633
• Pekcan Kaçar, E., & Özaslan, C. (2020). Weed flora of vineyards in Diyarbakır province, Turkey. Agricultural Science Digest. 40(4): 335-342. doi: 10.18805/ag.D-259. https://arccjournals.com/journal/agricultural-science-digest/D-259
• Racz, J., & Siaba, K. (1971). The allelopathic effect of weeds in the vineyards. Obstbau und Fruchtever Vertung 21(4): 264-268.
• Semerci, A., Kızıltuğ, T., Çelik, A., & Kiracı, M. (2016). Türkiye bağcılığının genel durumu. Mustafa Kemal Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 20(2), 42-51. https://dergipark.org.tr/tr/pub/mkuzfd/article/209641
• Sertkaya, G., Yiğit, A., & Çağlayan, K. (2008). Asma yaprak kıvırcıklık virüslerinin (GLRaV 1-3) Turunçgil unlubiti, Planococcus citri (Risso) (Hemiptera: Pseudococcidae) ve Bağ üvezi, Arboridia adanae Dlab. (Hemiptera: Cicadellidae) ile taşınma durumu. The Journal of Turkish Phytopathology, 37(1-2-3), 39-54. https://dergipark.org.tr/tr/pub/fitopatoloji/article/85418
• Stobbs, L. W., Broadbent A. B., Allen W. R., & Stirling, A. L. (1992). Transmission of Tomato spotted wilt virus by the Western flower thrips to weeds and native plants found in Southern Ontario. Plant Disease, 76, 23-29. https://www.apsnet.org/publications/PlantDisease/BackIssues/Documents/1992Articles/PlantDisease76n01_23.PDF
• Tangolar, S., Temel, N., Torun, H., Tangolar, S., Karaman, Y., Tursun, N., & Alkan Torun, A. (2025). Impact of organic and non-organic mulching on grape yield, quality and ecophysiological traits under irrigated and nonirrigated conditions. OENO One, 59(1). https://doi.org/10.20870/oeno-one.2025.59.1.8304
• Tepe, I. (2014). Yabancı Otlarla Mücadele. Sidas Medya Ziraat Yayın No: 031, İzmir.
• Topçu, N., & Cangi, R. (2017). Tokat ili bağ alanlarında görülen yabancı ot türlerin yoğunluğu ve kaplama alanlarının belirlenmesi. Journal of Agricultural Faculty of Gaziosmanpaşa University (JAFAG), 34(3), 148-158. https://dergipark.org.tr/en/pub/gopzfd/article/1025820
• TUIK. (2024). Türkiye İstatistik Kurumu. Retrieved from http://tuikapp.tuik.gov.tr/bitkiselapp/bitkisel.zul . by June 14, 2025.
• Turanlı, F. (2017). Bağ zararlıları ve mücadeleleri. Nevşehir Bilim Ve Teknoloji Dergisi, 6, 112-121. https://doi.org/10.17100/nevbiltek.298860
• Uluğ, E. (1989). Manisa ve civarındaki bağlarda görülen yabancı otlar, fenolojileri, yayılış alanları ve mücadele imkanları üzerinde araştırmalar. Adana Zirai Mücadele Araştırma Enstitüsü. Araştırma Eserleri Serisi No: 65, 124 s. (Uzm. Tezi).
• Uygun, N. (2001). Türkiye Turunçgil Bahçelerinde Entegre Mücadele, Türkiye tarımsal Araştırma Projesi yayınları. 157s, Adana.
• Uygun, N., Ulusoy, M. R., Karaca, İ., & Satar, S. (2023). Meyve Bağ ve Zararlıları. UPL OpenAg, Onat Matbaacılık Ambalaj s. 450 İzmir.
• Uygur, F.N. (1985). Untersuchungen Zu Art und Bedeutung Der Verunkrautung Der Verunkrautung in Der Çukurova Unter Besonderer Berücksictigung von Cynodon dactylon (L.) Pers. und Sorghum halepense (L.) Pers. Plits, 1985/3 (5), Stuttgard, Germany, 169 s.
• Walton, V. M., & Pringle, K. L. (2004). A survey of mealybugs and associated natural enemies in vineyards in the Western Cape Province, South Africa. South African Journal of Enology and Viticulture, 25(1), 23-25. https://doi.org/10.21548/25-1-2134
• Williams, D.J., & Granara de Willink, M. C. (1992). Mealybugs of Central and Sounth America. CAB International, London, England. 635 pp. https://www.cabidigitallibrary.org/doi/full/10.5555/19921165001