TR
EN
Aronya ve asma in vitro kültürlerinde elisitör kaynaklı biyoaktif metabolit üretimi ve bu ekstraktların fonksiyonel yoğurt zenginleştirilmesinde kullanımı
Öz
Bu çalışma, aronya (Aronia melanocarpa L.) ve asma (Vitis vinifera L.) in vitro kültürlerinde elisitör uygulamalarının biyoaktif metabolit birikimi üzerine etkilerini ve elde edilen ekstraktların fonksiyonel yoğurt zenginleştirilmesindeki potansiyelini belirlemek amacıyla yürütülmüştür. In vitro koşullarda oluşturulan aronya (‘Nero’) ve asma (‘Yalova İncisi’) kültürleri Murashige ve Skoog (MS) besi ortamında yetiştirilmiş ve 14 gün süreyle salisilik asit (100-200 µM), metil jasmonat (50-100 µM), PEG (%5 w/v) ve UV-B (10 dk/gün) uygulamalarına tabi tutulmuştur. Toplam fenolik, flavonoid içerikleri ve antioksidan aktiviteleri (DPPH, ABTS, FRAP) spektrofotometrik olarak belirlenmiştir. En etkili elisitör uygulamalarından elde edilen ekstraktlar (aronya için 100 µM MeJA, asma için 200 µM SA), %1 (w/v) oranında set tipi yoğurtlara ilave edilmiştir. Yoğurt üretimi 90 °C’de 10 dakika pastörizasyon, 43 °C’de inokülasyon ve pH 4.6’ya ulaşana kadar fermentasyon koşullarında gerçekleştirilmiştir. Kontrol ve zenginleştirilmiş örnekler 4 °C’de depolanarak 0., 7. ve 14. günlerde analiz edilmiştir. MeJA ve UV-B uygulamaları aronya kültürlerinde en yüksek fenolik (75.8 mg GAE g-1 DW) ve flavonoid (37.5 mg QE g-1 DW) düzeylerini sağlamıştır. SA, asma kültürlerinde fenolik içeriği 57.4 mg GAE g-1 DW’ye yükseltmiştir. Zenginleştirilmiş yoğurtlar daha yüksek antioksidan aktivite (ABTS: 1.92; FRAP: 1.48 mmol g-1 DW), daha düşük sinerezis (12.9%) ve maya-küf gelişiminde azalma (1.10 log CFU g-1) göstermiştir. Elde edilen bulgular, elisitörle zenginleştirilen kültürlerin fonksiyonel süt ürünlerinde sürdürülebilir biyoaktif bileşik kaynakları olarak değerlendirilebileceğini ortaya koymaktadır.
Anahtar Kelimeler
Etik Beyan
Ethical approval is not applicable, because this article does not contain any studies with human or animal subjects.
Kaynakça
- Bayram, O.Y., Kinik, O., & Büyükkileci, C. (2025). Functional and phenolic characterization of medicinal plant-enriched strained yogurt: bioactivity and storage stability. Journal of Food Measurement and Characterization, 19 (10), 7557-7570.
- Benzie, I.F., & Strain, J.J. (1996). The ferric reducing ability of plasma (FRAP) as a measure of “antioxidant power”: the FRAP assay. Analytical Biochemistry, 239 (1), 70-76.
- Bourne, M. (2002). Food texture and viscosity: concept and measurement. Elsevier.
- Brand-Williams, W., Cuvelier, M.E., & Berset, C.L.W.T. (1995). Use of a free radical method to evaluate antioxidant activity. LWT-Food science and Technology, 28 (1), 25-30.
- Bustos, A.Y., Taranto, M.P., Gerez, C.L., Agriopoulou, S., Smaoui, S., Varzakas, T., & Enshasy, H.A.E. (2025). Recent advances in the understanding of stress resistance mechanisms in probiotics: Relevance for the design of functional food systems. Probiotics and Antimicrobial Proteins, 17 (1), 138-158.
- Cao, W., Li, L., Wang, J., Guo, W., Chen, W., Pan, L., & Li, D. (2025). Effects of Black Garlic Polyphenols on the Physicochemical Characteristics, Antioxidant Activity, and Sensory Evaluation of Yogurt. Gels, 11 (7), 561.
- Chang, C.C., Yang, M.H., Wen, H.M., & Chern, J.C. (2002). Estimation of total flavonoid content in propolis by two complementary colorimetric methods. Journal of Food and Drug Analysis, 10 (3).
- Cunniff, P., & Washington, D. (1997). Official methods of analysis of AOAC International. J. AOAC Int, 80 (6), 127A.
Ayrıntılar
Birincil Dil
İngilizce
Konular
Bahçe Bitkileri Yetiştirme ve Islahı (Diğer) , Gıda Bilimleri (Diğer) , Tarımsal Biyoteknoloji (Diğer)
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Çağlar Kaya
*
0000-0002-7054-3081
Türkiye
Erken Görünüm Tarihi
3 Aralık 2025
Yayımlanma Tarihi
31 Aralık 2025
Gönderilme Tarihi
22 Ağustos 2025
Kabul Tarihi
13 Kasım 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 1970 Cilt: 30 Sayı: 3
APA
Kaya, Ç. (2025). Elicitor-induced production of bioactive metabolites in aronia and grapevine in vitro cultures and their application in functional yogurt fortification. Mustafa Kemal Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi, 30(3), 994-1009. https://doi.org/10.37908/mkutbd.1770301