Araştırma Makalesi

İki parmak darı (Eleusine coracana L.) genotipinin kuraklığa olan tepkilerinin fide devresinde incelenmesi

Cilt: 31 Sayı: 2 3 Haziran 2026
PDF İndir
TR EN

İki parmak darı (Eleusine coracana L.) genotipinin kuraklığa olan tepkilerinin fide devresinde incelenmesi

Öz

Bu çalışmada, agronomik özellikler yönünden ümitvar olan iki parmak darı (Eleusine coracana L.) genotipinin (USA-2022/97-97 ve USA-2022/81-81) farklı kuraklık seviyeleri altında çimlenme ve erken dönem fide gelişimi üzerine tepkileri incelenmiştir. Kuraklık stresi, polietilen glikol (PEG-6000) kullanılarak 0 (kontrol), -0.4, -0.8 ve -1.2 MPa osmotik potansiyellerinde oluşturulmuştur. Çimlendirme işlemleri tesadüf parsellerinde bölünmüş parseller deneme desenine göre 5 tekerrürde gerçekleştirilmiştir. Varyans analiz sonuçlarına göre çimlenme gücü ve sürgün kuru ağırlığı hariç tüm özelliklerde genotip (G), uygulama (U) ve G × U etkileşimi istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Artan kuraklık şiddeti, her iki genotipte de çimlenme performansı, fide büyümesi ve biyokütle birikimini önemli ölçüde azaltmıştır. Özellikle -1.2 MPa stres seviyesinde çimlenme gücü %39’a kadar düşmüş; sürgün ve kök uzunluğu ile yaş ve kuru ağırlıklarda %50’den fazla azalma meydana gelmiştir. Genotipler karşılaştırıldığında, USA-2022/97-97 genotipi hafif-orta düzey stres koşullarında daha yüksek çimlenme, sürgün ve kök gelişimi değerleri sergileyerek morfolojik açıdan daha stabil bir performans göstermiştir. Kök uzunluğu ve kök biyokütlesinin stres koşullarında daha iyi korunması, kuraklığa adaptasyonda kök sisteminin belirleyici rolünü vurgulamaktadır. Elde edilen sonuçlar, parmak darısında kuraklık toleransının genotipe özgü olduğunu ve erken dönem çimlenme ile fide gelişimine ait fizyolojik ve morfolojik özelliklerin, genotipik farklılıkların ortaya çıkarılmasında seçim kriterleri olarak kullanılabileceğini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Ajithkumar, I. P., & Panneerselvam, R. (2014). ROS scavenging system, osmotic maintenance, pigment and growth status of Panicum sumatrense roth. under drought stress. Cell Biochem Biophys, 68(3), 587-95, https://doi.org/10.1007/s12013-013-9746-x
  2. Anonymous, (1996). The Rules: International Rules for Seed Testing: ISTA, Zürih, İsviçre, https://www.seedtest.org/en/publications/international-rules-seed-testing.html Erişim tarihi: 16 Ağustos 2025
  3. Anonymous, (2021). Climate Change 2021: The Physical Science Basis. Contribution of Working Group I to the Sixth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC). Cambridge University Press. https://www.ipcc.ch/report/ar6/wg1/ Erişim tarihi: 16 Ağustos 2025
  4. Ashraf, M., & Foolad, M. R. (2005). Pre-sowing seed treatment—A shotgun approach to improve germination, plant growth, and crop yield under saline and non-saline conditions. Advances in Agronomy, 88, 223-271, https://doi.org/10.1016/S0065-2113(05)88006-X
  5. Ashraf, M., & Foolad, M. R. (2007). Roles of glycine betaine and proline in improving plant abiotic stress resistance. Environmental and Experimental Botany, 59(2), 206-216, https://doi.org/10.1016/j.envexpbot.2005.12.006
  6. Bagale, S., Rebecca Oiza, E., & Linda Yuya, G. (2025). An overview of root traits and ideotypes for improving crop productivity and addressing agronomic challenges. Rhizosphere, 34, 101105, https://doi.org/10.1016/j.rhisph.2025.101105
  7. Bandyopadhyay, T., Muthamilarasan, M., & Prasad, M. (2017). Millets for next generation climate-smart agriculture. Frontiers in Plant Science, 8, 1266, https://doi.org/10.3389/fpls.2017.01266
  8. Bartwal, A., & Arora, S. (2017). Drought stress-induced enzyme activity and mdar and apx gene expression in tolerant and susceptible genotypes of Eleusine coracana (L.). In Vitro Cellular & Developmental Biology-Plant, 53(1), 41-49, https://doi.org/10.1007/s11627-016-9787-0

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Tarla Bitkileri Yetiştirme ve Islahı (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

3 Haziran 2026

Gönderilme Tarihi

17 Aralık 2025

Kabul Tarihi

13 Ocak 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 31 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Akın, B., Bayhan, M., Yıldırım, M., & Barutçular, C. (2026). İki parmak darı (Eleusine coracana L.) genotipinin kuraklığa olan tepkilerinin fide devresinde incelenmesi. Mustafa Kemal Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi, 31(2), 295-310. https://doi.org/10.37908/mkutbd.1843950
AMA
1.Akın B, Bayhan M, Yıldırım M, Barutçular C. İki parmak darı (Eleusine coracana L.) genotipinin kuraklığa olan tepkilerinin fide devresinde incelenmesi. MKU. Tar. Bil. Derg. 2026;31(2):295-310. doi:10.37908/mkutbd.1843950
Chicago
Akın, Büşra, Merve Bayhan, Mehmet Yıldırım, ve Celaleddin Barutçular. 2026. “İki parmak darı (Eleusine coracana L.) genotipinin kuraklığa olan tepkilerinin fide devresinde incelenmesi”. Mustafa Kemal Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi 31 (2): 295-310. https://doi.org/10.37908/mkutbd.1843950.
EndNote
Akın B, Bayhan M, Yıldırım M, Barutçular C (01 Haziran 2026) İki parmak darı (Eleusine coracana L.) genotipinin kuraklığa olan tepkilerinin fide devresinde incelenmesi. Mustafa Kemal Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi 31 2 295–310.
IEEE
[1]B. Akın, M. Bayhan, M. Yıldırım, ve C. Barutçular, “İki parmak darı (Eleusine coracana L.) genotipinin kuraklığa olan tepkilerinin fide devresinde incelenmesi”, MKU. Tar. Bil. Derg., c. 31, sy 2, ss. 295–310, Haz. 2026, doi: 10.37908/mkutbd.1843950.
ISNAD
Akın, Büşra - Bayhan, Merve - Yıldırım, Mehmet - Barutçular, Celaleddin. “İki parmak darı (Eleusine coracana L.) genotipinin kuraklığa olan tepkilerinin fide devresinde incelenmesi”. Mustafa Kemal Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi 31/2 (01 Haziran 2026): 295-310. https://doi.org/10.37908/mkutbd.1843950.
JAMA
1.Akın B, Bayhan M, Yıldırım M, Barutçular C. İki parmak darı (Eleusine coracana L.) genotipinin kuraklığa olan tepkilerinin fide devresinde incelenmesi. MKU. Tar. Bil. Derg. 2026;31:295–310.
MLA
Akın, Büşra, vd. “İki parmak darı (Eleusine coracana L.) genotipinin kuraklığa olan tepkilerinin fide devresinde incelenmesi”. Mustafa Kemal Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi, c. 31, sy 2, Haziran 2026, ss. 295-10, doi:10.37908/mkutbd.1843950.
Vancouver
1.Büşra Akın, Merve Bayhan, Mehmet Yıldırım, Celaleddin Barutçular. İki parmak darı (Eleusine coracana L.) genotipinin kuraklığa olan tepkilerinin fide devresinde incelenmesi. MKU. Tar. Bil. Derg. 01 Haziran 2026;31(2):295-310. doi:10.37908/mkutbd.1843950

22740137731737513771 13774 15432 1813713775 14624 15016 i2or 1857924881