EN
TR
Vitis riparia ve Vitis rupestris kökenli asma anaçları köklerinde kuraklık stresine yanıtta bazı MYB ve ZAT transkripsiyon faktörlerinin karşılaştırmalı gen ifade analizi
Öz
Kuraklık stresi, bağcılıkta verim ve kaliteyi sınırlayan en önemli abiyotik stres faktörlerinden birisidir. Özellikle asma anaçlarında kuraklık toleransı, büyük ölçüde farklı genetik kökene bağlı olarak değişmekte olup, Vitis riparia kökenli genotipler genellikle kuraklığa hassas, Vitis rupestris kökenli genotipler ise daha tolerant bir profil sergilemektedir. Bu çalışmada, kuraklık stresi toleransı farklılık gösteren V. berlandieri × V. rupestris (110R, 1103P, 99R, 140Ru) ile V. berlandieri × V. riparia (SO4, 5BB ve 161-49C) melezi toplam 7 adet asma anacı kök dokusu bitkisel materyal olarak kullanılmıştır. Çalışmada, bu anaçların kuraklık stresine yanıtta Myb (Myb1 ve Myb14) ve ZAT10 transkripsiyon faktörü genlerinin, Real-Time PCR yöntemi kullanılarak gen ifadesi düzeyinde karşılaştırmalı olarak değerlendirilmesi amaçlanmıştır. 16 gün sulamama şeklinde uygulanan kuraklık stresi sonrasında yapılan yaprak su potansiyeli (Ψ, MPa) ölçümlerinde, su potansiyelindeki en büyük azalmalar sırası ile SO4 ve 140Ru anaçlarında gözlemlenmiştir. 3 gen bölgesine yönelik gerçekleştirilen istatistiksel analizlerde ise, 3 genin tümünde 161-49C anacı belirgin seviyelerde gen ifade artışı gösterirken, en yüksek gen ifade artışı da, 25 kat ile 161-49C anacında Myb1 geninde gözlemlenmiştir. Gen ifadesi sonuçları bakımından, kuraklık stresine hassas Vitis riparia ve kuraklık stresine tolerant Vitis rupestris kökenlerine göre net bir ayrım gözlemlenmemiştir.
Anahtar Kelimeler
Etik Beyan
Bu makalede insan veya hayvan deneklerle herhangi bir çalışma bulunmaması nedeniyle etik onaya gerek duyulmamaktadır.
Teşekkür
Çalışmaya özverili desteklerinden dolayı, Ankara Üniversitesi Biyoteknoloji Enstitüsü, Bitki Biyoteknolojisi öğretim üyesi sayın Prof. Dr. Ali Ergül’e teşekkürlerimi sunarım.
Kaynakça
- Alexander, R. D., Wendelboe-Nelson, C., & Morris, P. C. (2019). The barley transcription factor HvMYB1 is a positive regulator of drought tolerance. Plant Physiology and Biochemistry, 142, 246-253. https://doi.org/10.1016/j.plaphy.2019.07.014
- Bianchi, D., Caramanico, L., Grossi, D., Brancadoro, L., & De Lorenzis, G. (2020). How do novel M-rootstock (Vitis spp.) genotypes cope with drought? Plants, 9(10), 1385. https://doi.org/10.3390/plants9101385
- Bianchi, D., Ricciardi, V., Pozzoli, C., Grossi, D., Caramanico, L., Pindo, M., Stefani, E., Cestaro, A., Brancadoro, L., & De Lorenzis, G. (2023). Physiological and transcriptomic evaluation of drought effect on own rooted and grafted grapevine rootstock (1103P and 101-14MGt). Plants, 12(5), 1080. https://doi.org/10.3390/plants12051080
- Bustin, S. A., Benes, V., Garson, J. A., Hellemans, J., Huggett, J., Kubista, M., Mueller, R., Nolan, T., Pfaffl, M. W., Shipley, G. L., Vandesompele, J., & Wittwer, C. T. (2009). The MIQE Guidelines: Minimum Information for Publication of Quantitative Real-Time PCR Experiments. Clinical Chemistry, 55(4), 611-622. https://doi.org/10.1373/clinchem.2008.112797
- Chaves, M. M., Zarrouk, O., Francisco, R., Costa, J. M., Santos, T., Regalado, A. P., Rodrigues, M. L., & Lopes, C. M. (2010). Grapevine under deficit irrigation: hints from physiological and molecular data. Annals of Botany, 105(5), 661-676. https://doi.org/10.1093/aob/mcq030
- Chen, Y., Fei, Y., Howell, K., Chen, D., Clingeleffer, P., & Zhang, P. (2024). Rootstocks for grapevines now and into the future: selection of rootstocks based on drought tolerance, soil nutrient availability, and soil pH. Australian Journal of Grape and Wine Research, 2024(1), Article 6704238. https://doi.org/10.1155/2024/6704238
- Ciftci-Yilmaz, S., & Mittler, R. (2008). The zinc finger network of plants. Cellular and Molecular Life Sciences, 65(7–8), 1150–1160. https://doi.org/10.1007/s00018-007-7473-4
- Cramer, G. R., Ergül, A., Grimplet, J., Tillett, R. L., Tattersall, E. A. R., Bohlman, M. C., Vincent, D., Sonderegger, J., Evans, J., Osborne, C., Quilici, D., Schlauch, K. A., Schooley, D. A., Cushman, J. C., & Cushman, M. A. (2007). Water and salinity stress in grapevines: early and late changes in transcript and metabolite profiles. Functional & Integrative Genomics, 7(2), 111-134. https://doi.org/10.1007/s10142-006-0039-y
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Bahçe Bitkileri Yetiştirme ve Islahı (Diğer)
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
8 Eylül 2026
Gönderilme Tarihi
30 Mart 2026
Kabul Tarihi
29 Nisan 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 31 Sayı: 3
APA
(yılmaz) Baydu, F. (2026). Vitis riparia ve Vitis rupestris kökenli asma anaçları köklerinde kuraklık stresine yanıtta bazı MYB ve ZAT transkripsiyon faktörlerinin karşılaştırmalı gen ifade analizi. Mustafa Kemal Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi, 31(3), 546-558. https://doi.org/10.37908/mkutbd.1917416
AMA
1.(yılmaz) Baydu F. Vitis riparia ve Vitis rupestris kökenli asma anaçları köklerinde kuraklık stresine yanıtta bazı MYB ve ZAT transkripsiyon faktörlerinin karşılaştırmalı gen ifade analizi. MKU. Tar. Bil. Derg. 2026;31(3):546-558. doi:10.37908/mkutbd.1917416
Chicago
(yılmaz) Baydu, Funda. 2026. “Vitis riparia ve Vitis rupestris kökenli asma anaçları köklerinde kuraklık stresine yanıtta bazı MYB ve ZAT transkripsiyon faktörlerinin karşılaştırmalı gen ifade analizi”. Mustafa Kemal Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi 31 (3): 546-58. https://doi.org/10.37908/mkutbd.1917416.
EndNote
(yılmaz) Baydu F (01 Eylül 2026) Vitis riparia ve Vitis rupestris kökenli asma anaçları köklerinde kuraklık stresine yanıtta bazı MYB ve ZAT transkripsiyon faktörlerinin karşılaştırmalı gen ifade analizi. Mustafa Kemal Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi 31 3 546–558.
IEEE
[1]F. (yılmaz) Baydu, “Vitis riparia ve Vitis rupestris kökenli asma anaçları köklerinde kuraklık stresine yanıtta bazı MYB ve ZAT transkripsiyon faktörlerinin karşılaştırmalı gen ifade analizi”, MKU. Tar. Bil. Derg., c. 31, sy 3, ss. 546–558, Eyl. 2026, doi: 10.37908/mkutbd.1917416.
ISNAD
(yılmaz) Baydu, Funda. “Vitis riparia ve Vitis rupestris kökenli asma anaçları köklerinde kuraklık stresine yanıtta bazı MYB ve ZAT transkripsiyon faktörlerinin karşılaştırmalı gen ifade analizi”. Mustafa Kemal Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi 31/3 (01 Eylül 2026): 546-558. https://doi.org/10.37908/mkutbd.1917416.
JAMA
1.(yılmaz) Baydu F. Vitis riparia ve Vitis rupestris kökenli asma anaçları köklerinde kuraklık stresine yanıtta bazı MYB ve ZAT transkripsiyon faktörlerinin karşılaştırmalı gen ifade analizi. MKU. Tar. Bil. Derg. 2026;31:546–558.
MLA
(yılmaz) Baydu, Funda. “Vitis riparia ve Vitis rupestris kökenli asma anaçları köklerinde kuraklık stresine yanıtta bazı MYB ve ZAT transkripsiyon faktörlerinin karşılaştırmalı gen ifade analizi”. Mustafa Kemal Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi, c. 31, sy 3, Eylül 2026, ss. 546-58, doi:10.37908/mkutbd.1917416.
Vancouver
1.Funda (yılmaz) Baydu. Vitis riparia ve Vitis rupestris kökenli asma anaçları köklerinde kuraklık stresine yanıtta bazı MYB ve ZAT transkripsiyon faktörlerinin karşılaştırmalı gen ifade analizi. MKU. Tar. Bil. Derg. 01 Eylül 2026;31(3):546-58. doi:10.37908/mkutbd.1917416