Kırsal kalkınma aracı olarak coğrafi işaretler ve geleneksel ürünler: Medeniyetler şehri Hatay örneği

Öz

Amaç: Bu çalışmada kültürel zenginliği ve yöresel ürünler çeşitliliği bakımından Türkiye’nin önemli illerinden biri olan Hatay ilinin coğrafi işaretler ve geleneksel ürünlerde mevcut durumu, potansiyeli ve kırsal kalkınmaya katkıları araştırılmıştır.

Yöntemler ve Sonuçlar: Çalışmada Hatay ilinin coğrafi işaret tescili alan ürünleri ile potansiyel ürünleri ilgili kurumların verilerinden elde edilmiş ve kurumlarda konu uzmanları ile derinlemesine mülakatlar gerçekleştirilmiştir. Ayrıca, ürünlerle ilgili sahada gözlemler de yapılmıştır. Sonuç olarak yöresel ürün potansiyeli çok yüksek olmakla birlikte bunun kullanımı ve farkındalık düzeyi düşük olarak değerlendirilmiştir.

Genel Yorum: Küreselleşen dünyada yerel değerlerin öneminin artması coğrafi işaretleri ve yöresel ürünleri değerli hale getirmekte ve kırsal kalkınmaya katkılarına dikkat çekmektedir. Özellikle az gelişmiş bölgelerde geleneksel ürünler kırsal kalkınma için önemli bir açılım oluşturacak, kadınlar ve genç nüfus için önemli bir istihdam alanı yaratabilecektir.

Çalışmanın Önemi ve Etkisi: Coğrafi işaretler konusunda gerek kamu gerekse özel sektör ve özellikle de kooperatiflerin kapasite geliştirmesi, üretici ve tüketici farkındalığının gerçekleşmesi kırsal kalkınma açısından önemlidir.

Anahtar Kelimeler

• Coğrafi işaret
• geleneksel ürünler
• kırsal kalkınma

Geographical indications and traditional products as instruments of rural development: the example of Hatay, a cultural crossroads

Öz

Aims: The province of Hatay is one of Turkey’s most important provinces with regard to its cultural richness and the variety of its local products, and in this study, an investigation is made of the current state of its geographical indications and traditional products, their potential, and their contribution to rural development.

Methods and Results: In this study, products and potential products with a registered geographical indication of Hatay province were obtained from the data of relevant institutions, and in-depth interviews were held with experts on the topic in those institutions. Also, observations relating to the products were made in the relevant areas. As a result, it was found that although the potential for local products was very high, the levels of exploitation and awareness were low.

Conclusions: In a globalising world, the increase in the importance of local values, the acquisition of value by local products and their contribution to rural development attract attention. In underdeveloped regions, in particular, traditional products can constitute an important opening for rural development and can create important areas of employment for women and young people.

Significance and Impact of the Study: Developing the capacity of both the public and the private sector and especially cooperatives with regard to geographical indications and achieving producer and consumer awareness are important for rural development.

Anahtar Kelimeler

• Geographical indication
• traditional products
• rural development

Kaynakça

1. Anonim (2016) Doğaka Bülten, Nisan 2016, 9:56.
2. Anonim (2018) Hatay İli Gıda Ürünleri ve İçecek İmalatı Sektör Raporu, DOĞAKA, s.80-127.
3. Anonim (2018a) TR63 Bölgesi Yöresel Ürünler Kataloğu, DOĞAKA, s. 1-39.
4. Anonim (2019) Türk Patent ve Marka Kurumu, Coğrafi İşaret İstatistikleri, https://www.ci.gov.tr/veri-tabani (Erişim Tarihi: 28.08.2019)
5. Anonim (2019a) Tarım istatistikleri, http://tuik.gov.tr/UstMenu.do?metod=kategorist (Erişim Tarihi: 23.09.2019)
6. Anonymous (2019) Bewertung von geschützten Herkunftsbezeichnungen der EU. Retrieved March 22, 2019, from https://www.ecologic.eu/de/2431
7. Anonymous (2019a) DOOR veri tabanı, Retrieved August 06,2019, from https://ec.europa.eu/agriculture/ quality/door/list.html?locale=en
8. Aşçı, S., Giray, F.H., Koç, A.A (2009) "Competition Power of Olive Oil Sector in terms of Quality in case of Turkey' Membership to the EU", Symposium of Agriculture-2015: Olive and Olive Oil, organised by Yasar University, 29 May 2009, İzmir, Turkey.

9. Avşar, Y.K (2016) Analiz, DOĞAKA Bülten, Nisan 2016, 9:36-38.
10. Giray, F.H., Hun, Ş (2010) Isparta’da Coğrafi İşaret Potansiyeli, Isparta’nın Değerleri ve Değer Yaratma Potansiyeli Sempozyumu, Nisan 2010, Isparta.
11. Kantaroğlu, M., Demirbaş, N (2018) Türkiye’de Coğrafi İşaretli Gıda Ürünleri Üretim Potansiyelinin Değerlendirilmesi, VIII. IBANESS Kongreler Serisi – Plovdiv / Bulgaristan, 21-22 Nisan 2018, s.514-520.
12. Keskin, G (2017) Türkiye’de Tarımsal Potansiyelin Gizli Gücü: Coğrafi İşaretler ve Geleneksel Ürün Adları, Ahi Evran Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi (AEUİİBFD), 1: 115-128.
13. Keskin, G., Gümüşay, N (2018) Developments on Geographical Indications and Traditional Product Name Registration in Turkey, Proceedings of the IX International Agricultural Symposium “Agrosym 2018, October 04-07, Jahorina, Bosnia and Herzegovina, pp.1996-2001.
14. Kızıltuğ, T., Çelik, A.D., Fidan, H (2017) Hatay’da Coğrafi İşaret Alan Tarım ve Gıda Ürünlerinin Durum Değerlendirmesi, 1. Uluslararası Sosyal Bilimler ve Eğitim Araştırmaları Sempozyumu, 3-5 Kasım 2017, Antalya, s. 223-232.