Araştırma Makalesi

Farklı temel besin ortamı, sitokinin ve oksin kombinasyonları, katılaştırıcı tipi ve ön soğuk uygulamalarının ekmeklik buğday (Triticum aestivum L.) çeşitlerinin anter kültüründe embriyonik kallus ve sürgün oluşumu üzerine etkileri

Cilt: 25 Sayı: 2 21 Ağustos 2020
PDF İndir
EN TR

Farklı temel besin ortamı, sitokinin ve oksin kombinasyonları, katılaştırıcı tipi ve ön soğuk uygulamalarının ekmeklik buğday (Triticum aestivum L.) çeşitlerinin anter kültüründe embriyonik kallus ve sürgün oluşumu üzerine etkileri

Öz

Amaç: Bu çalışmanın amacı, ekmeklik buğday genotiplerinde haploid bitki eldesine yönelik yüksek frekansta kompakt embriyogenik kallus ve sürgün oluşumu ve farklı temel besin ortamı, katılaştırıcı tipi ve ön soğuk uygulamalarının etkilerini ortaya konulmasıdır.

Yöntem ve Bulgular: Çalışmada, Tosunbey, Demir-2000 ve Bayraktar-2000 ekmeklik buğday çeşitleri kullanılmıştır. Anterler 0, 4 ve 7 gün süreyle 4 C’de ön soğuk uygulamasına tabi tutulmuş, daha sonra farklı temel besin ortamlarını (MS, N6, B5 mineralleri ve vitaminleri) içeren ve sıvı, agar ve gelrite ile katılaştırılmış kallus teşvik ortamında kültüre alınmıştır.

Genel Yorum: Araştırma sonuçlarına göre; en yüksek kallus oluşturan anter oranı (% 14) sıvı N6 besin ortamında 7 gün süreyle soğukta muhafaza edilen Tosunbey çeşidinde elde edilmiştir. Ön soğuklanma süresi artışı embriyonik kallus oluşumuna olumlu etkilerde bulunurken, sıvı besin ortamlarının, agar ve gelrite ile katılaştırılmış besin ortamlarına göre Tosunbey ve Demir 2000 çeşitlerinde pozitif etkisi olduğu, Tosunbey çeşidinde N6’nın kallus oluşumu üzerine diğer besin ortamlarından daha etkili olduğu görülmüştür. Gelişen kalluslar daha sonra çeşitli konsantrasyonlarda BAP, KIN, NAA ve IBA içeren MS besi ortamına (sürgün gelişim ortamı) transfer edilmiştir.

Çalışmanın Önemi ve Etkisi: En yüksek sürgün rejenerasyon oranı (% 7.5) ile Tosunbey çeşidinde 2 mg L-1 KIN ve 0.50 mg L-1 NAA, 2 mg L-1 KIN ve 0.50 mg L-1 IBA içeren MS besin ortamında elde edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

TÜBİTAK

Proje Numarası

Proje no: 107O875

Teşekkür

Bu çalışmanın bir kısmı 107O875 kod numaralı TÜBİTAK projesinden desteklemiştir. Desteklerinden dolayı TÜBİTAK'a teşekkür ederiz.

Kaynakça

  1. Referans1 Abdallah HA, Said AGE, Khalafalla MM (2012) Establishment of an efficient callus ınduction and plant regeneration system in some wheat (Triticum aestivum L.) cultivars grown in sudan. African Journal of Biotechnology. 11(16): 3793-3799.
  2. Referans2 Ahmet H, Adak MS (2007) Irak’ta yetiştirilen bazı ekmeklik buğday çeşitlerinde kallus oluşumu ve bitki rejenerasyonu. Tarım Bilimleri Dergisi. 13(3): 285-291.
  3. Referans3 Asif M, Eudes F, Randhawa H, Amundsen E, Spaner D (2014) Induction medium osmolality ımproves microspore embryogenesis in wheat and triticale. In Vitro Cellular & Developmental Biology-Plant. 50(1): 121–126.
  4. Referans4 Bölük M, Dağüstü N (2000) Bazı ekmeklik buğday (Triticum aestivum L.) çeşit hat ve kombinasyonlarının anter kültürüne tepkisi. Türkiye 5. Tarla Bitkileri Kongresi, 13-17 Ekim, Diyarbakır Türkiye.
  5. Referans5 Demarly Y, Sibi M (1989) Amélioration des plantes et biotechnologies. Collection Sciences en marche. AUPELF-UREF, John Libbey Eurotexte, Paris-France. 152pp.
  6. Referans6 Düzgüneş O, Kesici T, Gürbüz F (1993) İstatistik metotları. ankara üniversitesi ziraat fakültesi yayınları No: 862, Ankara-Türkiye.
  7. Referans7 Gu X, Liang GH (1997) Plantlet regeneration from protoplast-derived haploid embryogenic calli of wheat. Plant Cell Tissue and Organ Culture. 50(2): 139-145.
  8. Referans8 Khan AJ, Hassan S, Tariq M, Khan T (2001) Haploidy breeding and mutagenesis for drought tolerance in wheat. Euphytica. 120: 409-414.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Ziraat Mühendisliği

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

21 Ağustos 2020

Gönderilme Tarihi

7 Şubat 2020

Kabul Tarihi

19 Mart 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Cilt: 25 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Uranbey, S., Akdogan, G., Ahmed, H. A. A., & Caliskan, M. (2020). Farklı temel besin ortamı, sitokinin ve oksin kombinasyonları, katılaştırıcı tipi ve ön soğuk uygulamalarının ekmeklik buğday (Triticum aestivum L.) çeşitlerinin anter kültüründe embriyonik kallus ve sürgün oluşumu üzerine etkileri. Mustafa Kemal Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi, 25(2), 127-137. https://doi.org/10.37908/mkutbd.686209

Cited By

22740137731737513771 13774 15432 1813713775 14624 15016 i2or 1857924881