Farklı temel besin ortamı, sitokinin ve oksin kombinasyonları, katılaştırıcı tipi ve ön soğuk uygulamalarının ekmeklik buğday (Triticum aestivum L.) çeşitlerinin anter kültüründe embriyonik kallus ve sürgün oluşumu üzerine etkileri
Öz
Amaç: Bu çalışmanın amacı, ekmeklik buğday genotiplerinde haploid bitki eldesine yönelik yüksek frekansta kompakt embriyogenik kallus ve sürgün oluşumu ve farklı temel besin ortamı, katılaştırıcı tipi ve ön soğuk uygulamalarının etkilerini ortaya konulmasıdır.
Yöntem ve Bulgular: Çalışmada, Tosunbey, Demir-2000 ve Bayraktar-2000 ekmeklik buğday çeşitleri kullanılmıştır. Anterler 0, 4 ve 7 gün süreyle 4 C’de ön soğuk uygulamasına tabi tutulmuş, daha sonra farklı temel besin ortamlarını (MS, N6, B5 mineralleri ve vitaminleri) içeren ve sıvı, agar ve gelrite ile katılaştırılmış kallus teşvik ortamında kültüre alınmıştır.
Genel Yorum: Araştırma sonuçlarına göre; en yüksek kallus oluşturan anter oranı (% 14) sıvı N6 besin ortamında 7 gün süreyle soğukta muhafaza edilen Tosunbey çeşidinde elde edilmiştir. Ön soğuklanma süresi artışı embriyonik kallus oluşumuna olumlu etkilerde bulunurken, sıvı besin ortamlarının, agar ve gelrite ile katılaştırılmış besin ortamlarına göre Tosunbey ve Demir 2000 çeşitlerinde pozitif etkisi olduğu, Tosunbey çeşidinde N6’nın kallus oluşumu üzerine diğer besin ortamlarından daha etkili olduğu görülmüştür. Gelişen kalluslar daha sonra çeşitli konsantrasyonlarda BAP, KIN, NAA ve IBA içeren MS besi ortamına (sürgün gelişim ortamı) transfer edilmiştir.
Çalışmanın Önemi ve Etkisi: En yüksek sürgün rejenerasyon oranı (% 7.5) ile Tosunbey çeşidinde 2 mg L-1 KIN ve 0.50 mg L-1 NAA, 2 mg L-1 KIN ve 0.50 mg L-1 IBA içeren MS besin ortamında elde edilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
Proje Numarası
Teşekkür
Kaynakça
- Referans1 Abdallah HA, Said AGE, Khalafalla MM (2012) Establishment of an efficient callus ınduction and plant regeneration system in some wheat (Triticum aestivum L.) cultivars grown in sudan. African Journal of Biotechnology. 11(16): 3793-3799.
- Referans2 Ahmet H, Adak MS (2007) Irak’ta yetiştirilen bazı ekmeklik buğday çeşitlerinde kallus oluşumu ve bitki rejenerasyonu. Tarım Bilimleri Dergisi. 13(3): 285-291.
- Referans3 Asif M, Eudes F, Randhawa H, Amundsen E, Spaner D (2014) Induction medium osmolality ımproves microspore embryogenesis in wheat and triticale. In Vitro Cellular & Developmental Biology-Plant. 50(1): 121–126.
- Referans4 Bölük M, Dağüstü N (2000) Bazı ekmeklik buğday (Triticum aestivum L.) çeşit hat ve kombinasyonlarının anter kültürüne tepkisi. Türkiye 5. Tarla Bitkileri Kongresi, 13-17 Ekim, Diyarbakır Türkiye.
- Referans5 Demarly Y, Sibi M (1989) Amélioration des plantes et biotechnologies. Collection Sciences en marche. AUPELF-UREF, John Libbey Eurotexte, Paris-France. 152pp.
- Referans6 Düzgüneş O, Kesici T, Gürbüz F (1993) İstatistik metotları. ankara üniversitesi ziraat fakültesi yayınları No: 862, Ankara-Türkiye.
- Referans7 Gu X, Liang GH (1997) Plantlet regeneration from protoplast-derived haploid embryogenic calli of wheat. Plant Cell Tissue and Organ Culture. 50(2): 139-145.
- Referans8 Khan AJ, Hassan S, Tariq M, Khan T (2001) Haploidy breeding and mutagenesis for drought tolerance in wheat. Euphytica. 120: 409-414.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Ziraat Mühendisliği
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Serkan Uranbey
0000-0002-0312-8099
Türkiye
Güray Akdogan
0000-0002-1192-3615
Türkiye
Mikail Caliskan
0000-0002-5028-2216
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
21 Ağustos 2020
Gönderilme Tarihi
7 Şubat 2020
Kabul Tarihi
19 Mart 2020
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2020 Cilt: 25 Sayı: 2
Cited By
Effect of culture medium and physiological state of the explant on callus formation and development in winter and spring wheat (Triticum aestivum L.)
Proceedings of Universities. Applied Chemistry and Biotechnology
https://doi.org/10.21285/achb.967