Bazı yabancı orjinli kinoa (Chenopodium quinoa Willd.) çeşitlerinde tuz stresinin çimlenme ve erken fide gelişimi üzerine etkisi
Öz
Amaç: Bu çalışma ülkemizde tuzluluk problemi olan tarım alanları için tuzlu koşullara adapte olabilecek uygun kinoa çeşitlerin belirlenmesi amacı ile 2019 yılında Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü laboratuvarlarında yürütülmüş olup, çalışmada materyal olarak yabancı orjinli 5 adet kinoa çeşidinin tohumu kullanılmıştır.
Yöntem ve Bulgular: Araştırma tuz stresine karşı toleransı belirlemek amacıyla her bir petri kabına 50 adet tohum yerleştirilerek yapılmıştır. Deneme, 4 tekkerrür olarak tesadüf parselleri deneme deseninde faktöriyel düzende 0, 100, 200, 300 ve 400 mM NaCl konsantrasyonları kullanılarak çimlenme kabininde yürütülmüştür. Araştırmada farklı tuz konsantrasyon seviyelerinde tohumların çimlenme oranları, çimlenme indeksi, ortalama çimlenme süresi, radikula uzunluğu, plumula uzunluğu ve yaş bitki ağırlığı değerleri incelenmiştir. Araştırmada kullandığımız çeşitler, tuz stresine bağlı olarak farklı tepki göstermiştir. Tuz yoğunluğu arttıkca, çimlenme oranı, çimlenme indeksi radikula uzunluğu, plumula uzunluğu ve yaş bitki ağırlığı azalırken, ortalama çimlenme süresi uzamıştır.
Genel Yorum: Araştırma neticesinde 400 mM gibi yüksek bir tuz konsantrasyonu seviyesinde bile çimlenebilen ve gelişebilen kinoa çeşitleri olduğu ve kinoanın ülkemizde tuzluluk problemi olan topraklarda tarımı yapılabilecek bir bitki olduğu söylenebilir.
Çalışmanın Önemi ve Etkisi: Her geçen yıl ülkemizde tuzluluk problemi olan tarım alanları artmakta olup, tuzluluğa dayanıklı olan kinoa çeşitlerinin farklı tuz yoğunluklarında çimlenme ve gelişme üzerine etkisini belirleyerek bu alanların değerlendirilmesinde kullanılabilecektir.
Anahtar Kelimeler
Teşekkür
Kaynakça
- Akçay E, Tan, M (2018) Farklı tuz konsantrasyonlarında kinoa (Chenopodium quinoa Willd.)’nın çimlenme özelliklerinin belirlenmesi. Alınteri, J. of Agri. Sci. 33(1): 85-91.
- Apse M P, Blumwald E (2002) Engineering salt tolerance in plants. Cur. Opin. in Biotech. 13: 146-150.
- Aşcı ÖÖ, Üney H (2016) Farklı tuz yoğunluklarının macar fiğinde (Vicia pannonica Crantz) çimlenme ve bitki gelişimine etkisi. Akademik Zir. Der. 5(1): 29-34 .
- Atak M, Mavi K (2016). Bazı serin iklim tahıllarının ilk gelişme döneminde tuz stresine tepkilerinin belirlenmesi. Mustafa Kemal Üni. Zir. Fak. Der. 21(2): 121-129.
- Atış İ (2011) Bazı silajlık sorgum (Sorghum bicolor L. Moench) çesitlerinin çimlenmesi ve fide gelisimi üzerine tuz stresinin etkileri. Süleyman Dem. Üni. Zir. Fak. Der. 6 (2): 58-67.
- Bazile D, Baudron F (2015) The Dynamics of the global expansion of quinoa growing in view of its high biodiversity,” In state of the art report on quinoa around the world in 2013, Eds D. Bazile, HD, Bertero, And C. Nieto (Roma: FAO & CIRAD), 42–55.
- Demirkol G, Yılmaz N, Önal-Aşcı Ö (2019) Tuz stresinin yem bezelyesi (Pisum sativum ssp. arvense L.) seçilmiş genotipinde çimlenme ve fide gelişimi üzerine etkileri. KSÜ Tar. ve Doğa Der. 22(3): 354-359.
- Doğan H, Karwe MV (2003) Physicochemical properties of quinoa extrudates. Food Sci. and Techno. Int. 9(2): 101-114.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Ziraat Mühendisliği
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Hüseyin Beyazçiçek
Bu kişi benim
0000-0001-6458-5181
Türkiye
Şaban Yılmaz
*
0000-0003-2558-5802
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
21 Ağustos 2020
Gönderilme Tarihi
25 Şubat 2020
Kabul Tarihi
30 Nisan 2020
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2020 Cilt: 25 Sayı: 2