Mersin ili erkenci kayısı bahçelerinde Şeftali güvesi, Anarsia lineatella Zeller (Lepidoptera: Gelechiidae)’nin popülasyon yoğunluğu ve bulaşıklık oranının belirlenmesi

Öz

Amaç: Şeftali güvesi, Anarsia lineatella (Lepidoptera: Gelechiidae), ülkemizde kayısının en önemli zararlılarından birisidir. Çalışma 2013-2014 yıllarında Mersin ilinin Anamur ilçesinde bulunan erkenci kayısı bahçelerinde şeftali güvesi’nin popülasyon yoğunluğu ve bulaşıklık oranlarının belirlenmesi amacıyla yapılmıştır.

Yöntem ve Bulgular: Çalışma Anamur’un Kalınören (Trintina), Ören (Trintina), Cerenler I (Nimfa), Cerenler II (Trintina) ve İskele (Trintina) köylerinde bulunan beş erkenci kayısı bahçelerinde yürütülmüştür. Çalışmada şeftali güvesi feromonu (E-5 Decenyl acetate 5,0 mg/kapsül E5 Decenol 1,0 mg/kapsül) ve Econex polillero tuzak + DDVP emdirilmiş tablet kullanılmıştır. Örnekleme yapılan her bahçede bir adet tuzak mevcuttur. Tuzaklar kayısı ağacının güney doğu tarafına yerden yaklaşık 1.5-2m yüksekliğe asılmış, haftalık olarak kontrol edilmiş, yakalanan şeftali güvesi erginleri sayılıp temizlenmiştir. Tuzaklardaki feromonlar her 40 günde bir yenileri ile değiştirilmiştir. Şeftali güvesinin bulaşıklık oranı feromon tuzaklarının kurulduğu kayısı ağacı hariç, rastgele seçilen 20 adet kayısı ağacının sürgün (20/ağaç) ve meyveleri (50/ağaç) kontrol edilerek yapılmıştır. İki yıllık çalışmanın sonrasında, zararlının popülasyon yoğunluğunda farklılıklar gözlenmiştir. Birinci yılda, beş erkenci kayısı bahçesinde yapılan örneklemede beş feromon tuzakları tarafından toplam 46 adet şeftali güvesi ergini yakalanmıştır. Feromon tuzakları tarafından ilk erginler 14 Nisan’da yakalanmış ve en fazla ergin 12 Mayıs tarihinde yakalanmıştır. Ancak örneklenen bahçelerde 26 Mayıs’dan sonraki tarihlerde şeftali güvesi ergini yakalanmamıştır. Feromon tuzakları tarafından en fazla şeftali güvesi ergini %67,4 ile mayıs ayında yakalanmış olup, bunu %32,6 ile nisan ayı takip etmiştir. İkinci yılda, beş erkenci kayısı bahçesinde yapılan örneklemede beş feromon tuzakları tarafından 66 adet şeftali güvesi ergini yakalanmıştır. Feromon tuzakları tarafından ilk erginler 13 Nisan’da ve en fazla ergin 11 Mayıs tarihinde yakalanmıştır. Örneklenen bahçelerde 25 Mayıs’dan itibaren şeftali güvesi erginine rastlanmamıştır. Çalışma süresince feromon tuzakları tarafından en fazla şeftali güvesi ergini %68,2 ile mayıs ayında yakalanmış olup, bunu %31,8 ile nisan ayı takip etmiştir. Çalışmada şeftali güvesi erkenci kayısı bahçelerinde 1 döl verdiği ve zararlının erkenci kayısı çeşitlerinde her hangi bir zarar oluşturmadığı gözlenmiştir.

Genel Yorum: Şeftali güvesi feromon tuzakları tarafından bütün erkenci kayısı bahçelerinde tespit edilmiştir. Iki yıl boyunca feromon tuzakları tarafından en fazla sayıda şeftali güvesi ergini Mayıs ve Nisan aylarında yakalanmıştır. Zararlı tek döl vermiş ve erkenci kayısı bahçelerinde herhangi bir zarar oluşturmamıştır.

Çalışmanın Önemi ve Etkisi: Şeftali güvesi feromon tuzakları tarafından bütün erkenci kayısı bahçelerinde tespit edilmiştir. Feromon tuzakları tarafından en fazla sayıda şeftali güvesi ergini Mayıs ayında yakalanmış, bunu Nisan ayı takip etmiştir. Zararlı tek döl vermiş ve erkenci kayısı bahçelerinde herhangi bir zarar oluşturmamıştır.

Anahtar Kelimeler

• Şeftali güvesi
• Anarsia lineatella
• feromon tuzak
• zarar oranı

Determination of population density and infestation rates of peach twig borer, Anarsia lineatella Zeller (Lepidoptera: Gelechiidae) on early apricot orchards in Mersin province

Abstract

Aims: Peach twig borer (PTB), Anarsia lineatella Zeller (Lepidoptera: Gelechiidae), is one of the important pests of apricot in Turkey. The study was conducted in 2013-2014 to determine the population density and infestation rates of PTB on early apricot orchards in Anamur district of Mersin province in Turkey.

Methods and Results: The study was conducted in five early apricot orchards of the villages Kalınören (Trintina), Ören (Trintina), Cerenler I (Nimfa), Cerenler II (Trintina) and İskele (Trintina) of Anamur district. The peach twig borer of pheromone (E-5 Decenyl acetate 5,0 mg/capsul E5 Decenol 1,0 mg/capsul) was used in Econex polillero trap + DDVP impregnated tablet. Each of sampled orchard contained one pheromone trap. The traps were hanged at South-East direction of the trees about 1.5-2 m above ground, checked weekly and the caught adults were counted and cleaned.. Randomly chosen 20 trees’ twigs (20/tree) and fruits (50/tree) were checked, apart from the trap hanging trees, in order to determine the infestation rates. After two years of the study, the population density of pest varied between each sampling year. In the first year, a total of 46 PTB adults were caught by five pheromone traps at five early apricot orchards. The first adults were caught on 14 April, and the highest number of catches was on 12 May. The highest number of PTB adults was in May with 67.4%, followed by April with 32.6%. In the second year, a total of 66 PTB adults were caught by five pheromone traps at five early apricot orchards. The first adults were caught on 13 April, and the highest number of catches was on 11 May. The highest number of PTB adults was in May with 68.2%, followed by in April with 31.8%. It was observed that PTB had one generation and the pest did not cause any significant infestation on early apricot varieties.

Conclusions: The highest number of the PTB adults were caught by pheromone traps in May, following in April in both years. The pest had one genaration and not cause any significant infestation on early apricot varieties.

Significance and Impact of the Study: The pests were recoved by pheromone traps at all early apricot orchards and the highest number of adults caught in May, following in April. The pest had one genaration and not cause any significant infestation on early apricot varieties.

Keywords

• Peach twig borer
• Anarsia lineatella
• Pheromon traps
• Damage rates
• Mersin Province

Kaynakça

1. Bailey SF (1948) The Peach Twig Borer. California Agriculturel Experiment Sataion bulletin no. 708, 3-56, University of California, Berkeley, CA, USA.
2. Balachowsky AS (1966) Entomologie Applique a l’Agriculture. Traité. Tome II. Lepidoptères Masson et Cie éditeurs. Saint Germain, Paris.
3. Can Cengiz F, Subchev M (2015) Seasonal Flight Patterns of Anarsia lineatella Zeller (Lepidoptera: Gelechiidae) In South-East Turkey. Journal of Multi. Engineering Science and Technology (JMEST). 2(8).2147-2150.
4. Carter DJ (1984) Pest Lepidoptera of Europe with special reference to the British Isles. In: Spencer, K.A. (ed.), Series Entomologica 31. Dr. W. Junk Publishers, Dordrecht. 431 pp.
5. Cravedi P (2000) Integrated peach production in Italy: Objectives and criteria. Pflanzenschutz Nachrichten Bayer. 53/2-3:177-197.
6. Damos P, Savopoulou-Soultani M (2007) Flight patterns of Anarsia lineatella (Lepidoptera: Gelechiidae) in relation to degree–days heat accumulation in northern Greece . Comm. Appl. Biol. Sci. Ghent University, 72: 465-468.
7. EPPO (2019) EPPO global database. https://gd.eppo.int/taxon/ANARLI/distribution. 18.04.2020
8. FAO (2018) Production Quantities of Apricots by Country in 2017; Crops/World Regions/Production Quantity from picklists". Food and Agriculture Organization of the United Nations, Statistics Division (FAOSTAT). 2018. Retrieved 2019-02-19.

9. Gençsoylu İ, Akşit T, Ozer G, Cacamer A, Başpınar N (2006) Population dynamics and damage on shoots and fruits caused by of Grapholita molesta Busck (Lep.:Tortricidae), Anarsia lineatella Zell. (Lep.:Gelechiidae) and Ceratitis capitata Wied. (Dip.:Tephritidae) in some peach varieties. Asian J. Plant Sciences. 5 (3): 487-491.
10. Hathaway DO (1981) Peach twig borer: Field evaluations of concentrations of pheromone and monitoring of populations. J. Econ. Entomol. 74:344–345.
11. Hazır A, Ulusoy MR (2009) Adult population fluctuation of Anarsia lineatella Zell. (Lepidoptera : Gelechiidae) in peach and nectarine orchards in Adana and Mersin provinces. Bitki Koruma Bülteni. 49 (2): 45-54.
12. Iacop M (1970) Contributions to the study of the ecology of the peach twig borer (Anarsia lineatella Zell.). Analele Instit. Cer. pentru Prot. Plant. 8: 153-168.
13. Ivanova L, Kutinkova H, Dzhuvinov V (2010) Flight Monitoring of Oriental Fruit Moth, Cydia molesta, and Peach Twig Borer, Anarsia lineatella by Pheromone Traps in Apricot Orchard of North-East Bulgaria. In Edited by:Xiloyannis, C. 14th International Symposium on Apricot Breeding and Culture. Acta Horticulturae. 862: 465-470.
14. Kehat M, Anshelevich L, Dunkelblum E, Greenberg S (1994) Sex pheromone traps for monitoring the peach twig borer, Anarsia lineatella Zeller: effect of pheromone components, pheromone dose, field aging of dispenser, and type of trap on male captures. Phytoparasitica. 22: 291-298.
15. Knight AL, Pickel C, Hawkins L, Abbott C, Hansen R, Hull L (2011) Monitoring oriental fruit moth (Lepidoptera: Tortricidae) and peach twig borer (Lepidoptera: Gelechiidae) with clear delta-shaped traps. Journal of Applied Entomology. 135 (1-2):106-114.
16. Kocourek F, Berankova J (1996) Flight patterns of the peach twig borer, Anarsia lineatella Zell (Lep, Gelechiidae) in central Europe as observed using pheromone traps. Anzeiger Fur Schadlingskunde Pflanzenschuts Umweltschutz. 69 (4): 84-87.
17. Kovancı B, Kılınçer N (1984) Population development and the possibilities of using mating disruption technique for control of Anarsia lineatella Zeller (Lepidoptera: Gelechiidae) in Çanakkale province. Uludağ Üni. Zir. Fak.Derg. (3):1-6.
18. Kutinkova H, Dzhuvinov V, Samietz J (2012) Control of Peach Twig Borer and Oriental Fruit Moth by Mating Disruption in an Apricot Orchard. In Edited by:Avagyan, A. 15th International Symposium on Apricot Breeding and Culture. Acta Horticulturae. 966: 169-174.
19. Kyparissoudas DS (1989) Simultaneous control of Cydia molesta and Anarsia lineatella in peach orchards of northern Greece by combining mating disruption and insecticide treatments. Entomologia Hellenica. 7:13-16.
20. Mamay M, Yanık E, Doğramacı M (2014) Phenology and damage of Anarsia lineatella Zell. (Lepidoptera: Gelechiidae) in peach, apricot and nectarine orchards under semi-arid conditions. Phytoparasitica. 42:641–649.
21. Millar JG, Rice RE (1992) Reexamination of the female sex pheromone of the peach twig borer: field screening of minor constituents of pheromone gland extracts and of pheromone analogs. J. Econ. Entomol. 85: 1709-1716.
22. Ozturk N, Hazir A, Ulusoy MR (2010) Efficacy of mating disruption technique against Peach twig borer, Anarsia lineatella Zeller, 1839 (Lepidoptera: Gelechiidae) which is harmful on apricot in Mut District, Mersin Province. Turkish Journal of Entomology. 34 (3): 337-350.
23. Ponomarenko MG (1990) Review of the genus Anarsia lineatella Zell.( Lepidoptera, Gelechiidae) of the USSR. Entomological Review. 69: 102-116.
24. Reuveny H, Oppenheim D, Zada A (2010) The efficiency of mating disruption technique in controlling Anarsia lineatella. Alon Hanotea 64: 26-31.
25. Rice RE, Jones RA (1975) Peach twig borer: field use of a synthetic sex pheromone. J.Econ.Entomol. 68:358-360. Roelofs W, Kochansky J, Anthon E, Rice RE, Carde R (1975) Sex pheromone of the peach twig borer moth(Anarsia lineatella). Environ. Entomol. 4:580-582.
26. Schlamp KK, Gries R, Khaskin G, Brown K, Khaskin E, Judd GJR, Gries G (2005) Pheromone components from body scales of female Anarsia lineatella induce contacts by conspecific males. Journal of Chemical Ecology. 31 (12):2897-2911.
27. Seferoğlu İA, (2016) Determination of population density and damage rates of peach twig borer, Anarsia lineatella Zeller (Lepidoptera: Gelechiidae) on early apricot orchards in Mersin Province. Master Thesis. Mustafa Kemal University, Hatay. 50 pages.
28. Tomse S, Cravedi P, Zezlina I, Mazzoni E, Milevoj L (2004) Dynamics of appearing Cydia molesta and Anarsia lineatella in peach orchards in Slovenia. Bulletin OILB/SROP. 27 (5): 49-53.
29. Zalom FG, Barnett WW, Weakley CV, Rice RE (1992) Factors Associated with Flight Pattern of the Peach Twig Borer (Lep.: Gelechiidae) Observed Using Pheromone Traps. J. Econ. Entomology. 85 (5): 1904-1909.