Tuz ve PEG kaynaklı kuraklık stresinin çok yıllık çim (Lolium perenne L.) çeşitlerinde fide gelişimine etkisi
Öz
Amaç: Bu çalışma, Lolium perenne çeşitlerinin fide gelişim aşamalarında tuz ve kuraklık stresine tepkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır.
Yöntem ve Bulgular: Tohum materyali olarak dört çok yıllık çim çeşidi (Apple GL, Ecologic, Barminton ve Solstice II) kullanılmıştır. Lolium perenne çeşitlerinde fide gelişim aşamalarında tuz (0, 50, 100, 150 ve 200 mM NaCl) ve kuraklık (0, -0.4, -0.8, -1.2. ve -1.6 MPa, PEG-6000) stresi oluşturmak için beş farklı dozda sodyum klorür ve polietilen glikol kullanılmıştır. Fide gelişimi denemeleri tesadüf parselleri deneme deseninde faktöriyel düzende 4 tekrarlamalı olarak yürütülmüştür. Lolium Perenne çeşitlerinin fide gelişimi, tuz ve kuraklık stresine toleransları araştırılmıştır. Araştırma sonucunda tuz uygulamasında fide kök uzunluğu hariç tüm özelliklerde çeşit, tuz stresi ve çeşit x tuz stresi interaksiyonların önemli olduğu belirlenmiştir. Kuraklık uygulamasında fide kök uzunluğu ve fide sap uzunluğu hariç tüm özelliklerde çeşit x PEG interaksiyonların önemli olduğu belirlenmiştir. Genellikle tuz ve kuraklık stresi arttıkça incelenen özelliklerde önemli azalma olduğu ortaya konmuştur.
Genel Yorum: Lolium perenne çeşitlerinin fide gelişimi incelenen özelliklere göre, farklı oranda tepkiler vermiştir. Tuz’un ve PEG-6000'in Lolium perenne fide gelişiminde kuraklık stresi yaratmada yararlı bir ajan olduğu sonucuna varılabilir, ancak Lolium perenne tuz ve kuraklık stres toleransını daha iyi belirlemek için (150 mM )tuz ve (-1.2 MPa)'dan daha düşük ozmotik potansiyeller uygulanmalıdır.
Çalışmanın Önemi ve Etkisi: Küresel ısınmanın etkilerini giderek hissedildiği günümüzde kuraklık sorunu ve alternatif su kaynaklarının kullanımına toleranslı tür ve çeşitlerin belirlenmesi çok önemli olacaktır. Kuraklık ve tuzluluk problemine toleranslı tür ve çeşitlerin kısa dönemde belirlenmesi de ayrıca önem taşımaktadır. 21 gün gibi kısa bir çalışma süreci ile yeşil alanlarda kullanılabilecek çeşitlerin test edilmesi tuzluluğa veya kurağa dayanıklı ya da toleranslı çeşidin belirlenmesi çim alanların sürdürülebilirliği açısından önem arz etmektedir.
Anahtar Kelimeler
Proje Numarası
Teşekkür
Kaynakça
- Ahmad S, Ahmad, R, Ashraf MY, Waraich EA (2009) Sunflower (Helianthus annuus L.) response to drought stress at germination and seedling growth stages. Pakistan J. Bot., 41: 647‒654
- Akıncı İE, Çalışkan Ü (2010) Kurşunun Bazı Yazlık Sebzelerde Tohum Çimlenmesi ve Tolerans Düzeyleri Üzerine Etkisi. Ekoloji, 19 (74): 164-172
- Aşcı ÖÖ (2011) Salt tolerance in red clover (Trifolium pratense L.) seedlings. African Journal of Biotechnology, 10: 8774-8781.
- Aşcı, Ö.Ö., Üney, H. (2016) Farklı Tuz Yoğunluklarının Macar Fiğinde (Vicia pannonica Crantz) Çimlenme ve Bitki Gelişimine Etkisi. Akademik Ziraat Dergisi, 5 (1) : 29-34
- Atak M, Mavi K (2016). Bazı serin iklim tahıllarının ilk gelişme döneminde tuz stresine tepkilerinin belirlenmesi. Mustafa Kemal Üni. Zir. Fak. Der. 21 (2): 121-129.
- Avcı S, İleri O, Kaya MD (2017) Determination of Genotypic Variation among Sorghum Cultivars for Seed Vigor, Salt and Drought Stresses. Journal of Agricultural Sciences, 23: 335-343 Avcıoğlu R (2014) Çim ekimi dikimi bakımı. Ege Üniversitesi Yayınları Ziraat Fakültesi Yayın no.574, s: 332
- Balkan A, Gençtan T (2013) Ekmeklik buğdayda (Triticum Aestivum L.) osmotik stresin'çimlenme ve erken fide gelişimi üzerine etkisi. Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi, 10 (2) : 44-52
- Berg van den L, Zeng YJ (2006) Response of south african indigenous grass species to drought stress induced by polyethylene glycol (PEG) 6000. South African Journal of Botany, 72: 284-286
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Ziraat Mühendisliği
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Şule Kısakürek
0000-0002-5005-8476
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
18 Aralık 2020
Gönderilme Tarihi
13 Mayıs 2020
Kabul Tarihi
13 Temmuz 2020
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2020 Cilt: 25 Sayı: 3
Cited By
Bazı yumak (Festuca spp.) türlerinin çimlenme ve fide aşamasında tuz stresine tepkilerinin belirlenmesi
Mustafa Kemal Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi
https://doi.org/10.37908/mkutbd.1087363Kuraklık Stresinin Yaygın Fiğ (Vicia sativa L.) Çeşitlerinin Çimlenme ve Fide Gelişimine Etkisi
Türkiye Tarımsal Araştırmalar Dergisi
https://doi.org/10.19159/tutad.1319496Response of Italian Ryegrass (Lolium multiflorum L.) Cultivars to Different Drought Levels
Türkiye Tarımsal Araştırmalar Dergisi
https://doi.org/10.19159/tutad.1637771