Araştırma Makalesi

Kavun türünde yaprak alanının matematiksel modeller ile tahminlenmesi

Cilt: 25 Sayı: 3 18 Aralık 2020
PDF İndir
TR EN

Kavun türünde yaprak alanının matematiksel modeller ile tahminlenmesi

Öz

Amaç: Bitkilerin yaprak alanının belirlenmesinde kullanılan basit, doğru ve bitkiye zarar vermeyen yöntemler, birçok deneysel karşılaştırmada önemli yer tutmaktadır. Bu çalışmada serada yetiştirilen kavun bitkisinin farklı kalsiyum düzeyleri (0, 5, 10, 20 ve 30 kg/da) ve farklı sulama suyu miktarları (I50, I75, ve I100) altında yaprak alan modellerinin geliştirilmesi ve bu modelden faydalanılarak bitkilere zarar vermeden yaprak alanlarının belirlenmesi amaçlanmıştır.

Yöntem ve Bulgular: Bu amaçla her uygulamadan 30’ar adet yaprak toplanmış (toplam 1350 adet) ve bu yaprakların en (W) ve boy (L) ölçümleri dijital kumpasla yapılırken, yaprak alanı (LA) ölçümleri dijital planimetre ile yapılmıştır. Yaprak eni, yaprak boyu ve yaprak alanı değerleri arasındaki ilişkiler MS-Excel 2010 (Microsoft Inc.) yazılımı ile grafiksel olarak incelenmiştir. Yaprak eni, yaprak boyu ve yaprak alanı değerleri arasındaki matematiksel tahmin modelleri ise; Unscrambler yazılımında (Versiyon 9.7, Camo Software, Norway) MLR (Multiple Linear Regression) yöntemine göre oluşturulmuştur. Tahmin modelinin doğrulanması için Tam Çapraz Geçerlilik (Full Cross Validation) yöntemi uygulanmıştır. Modellerin karşılaştırılması amacıyla her bir model için Unscrambler yazılımından elde edilen RMSEP (Root Mean Square Error of Prediction) ve R2 değerleri kullanılmıştır. Kısıtlı su uygulamalarının ortalama yaprak alanını azalttığı belirlenmiş ve bu bağlamda en başarılı modelin; Yaprak Alanı (cm2) = 0.3375 * (W2 + L2) - 0.3539 (RMSEP = 15.76 ve R2 = 0.97) olduğu belirlenmiştir.

Genel Yorum: Oluşturulan matematiksel model yardımıyla özellikle bitki gelişimi ile ilgili tüm tarımsal araştırmalarda çok pahalı cihazlarla ve/veya bitki sökümü yapılarak gerçekleştirilebilen bitki yaprak alanları ve Yaprak Alan İndeksi (LAI) değerleri basit doğrudan ölçümlerle belirlenebilecektir. Aynı zamanda yetiştirme sezonu boyunca aynı yaprak üzerinde ölçümlerin alınması da mümkün olabilecektir.

Çalışmanın Önemi ve Etkisi: Bu çalışma ile bilgisayara yükleyebildiğimiz basit bir yazılım sayesinde kavunda yaprak alan ölçümlerinin daha kısa sürede ve daha az hata ile sonuçlandırılması amaçlanmıştır. Elde edilen verilerle geliştirilen model yardımıyla kavun üzerinde yapılacak fizyolojik, morfolojik ve diğer çalışmalarda kullanılan toplam yaprak alanının hesaplanmasında özellikle araştırma yapan bilim insanlarına faydalı olacaktır. Bu çalışmadan yararlanılarak ve benzer yöntemlerle diğer bitkiler içinde model oluşturmak mümkün olacaktır.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

HMKÜ BAP

Proje Numarası

18 M 049

Teşekkür

Çalışmamıza maddi destek veren HMKÜ BAP (proje numarası 18 M 049) koordinatörlüğüne teşekkür ederiz.

Kaynakça

  1. Anonim (2019). TUİK, 2019. Türkiye İstatistik Kurumu, Bitkisel Üretim İstatistikleri, 2019. tuik.gov.tr
  2. Bozkurt S, Sayılıkan Mansuroğlu G (2019). Biber bitkisinde doğrusal ölçümlerle yaprak alan modelinin oluşturulması. Mustafa Kemal Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi. 24(2):77-86.
  3. Çamaş N, Ayan AK, Esendal E (2005). Leaf Area Prediction Model for Safflower (Carthamus tinctorius L.) Pakistan Journal of Biological Sciences 8 (11): 1541-1543
  4. Capell T,Bassie L, Christou P (2004). Modulation of hepolyamine biosynthetic pathway in transgenic rice confers tolerance to drought stress, Pnas, 101 (26): 9909-9914.
  5. Centritto M, Loreto F, Massacci A,Pietrini F, Villani MC, Zacchine M (2000). Improved Growth and Water Use Efficiency of Cherry Saplings under Reduced Light Intensity. Ecological Research, 15: 385–392.
  6. Çevik B, Kanber R, Biçici M, Pakyürek Y, Köksal H (1992). Sera Koşullarında Yetiştirilen Hıyarda Değişik Toprak Örtü Materyallerinin Verim, Kalite ve Su Tüketimine Etkileri. Türkiye I. Ulusal Bahçe Bitkileri Kongresi, Cilt II, Ege Üni. Ziraat Fakültesi, İzmir.
  7. Esbensen KH (2009). Multivariate Data Analysis - In Practice. 5th Edition. Camo. Norway.
  8. Gomez KA,Gomez AA (1984). Statistical Procedures for Agricultural Research. John Wiley and Sons, New York.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Ziraat Mühendisliği

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

18 Aralık 2020

Gönderilme Tarihi

30 Mayıs 2020

Kabul Tarihi

13 Temmuz 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Cilt: 25 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Mavi, K., Bozkurt, S., & Uzunoğlu, F. (2020). Kavun türünde yaprak alanının matematiksel modeller ile tahminlenmesi. Mustafa Kemal Üniversitesi Tarım Bilimleri Dergisi, 25(3), 370-382. https://doi.org/10.37908/mkutbd.745377

22740137731737513771 13774 15432 1813713775 14624 15016 i2or 1857924881