Sığır gübresinin pamuk solgunluk hastalığı (Verticillium dahliae Kleb.) ile verim ve verim parametrelerine etkisi
Öz
Amaç: Bu çalışma, sığır gübresi uygulamalarının (2, 4 ve 6 ton da-1 sığır gübresi, çiftçi uygulaması ve kontrol) pamuk solgunluk hastalığı ile verim ve verim parametrelerine etkisini belirlemek amacıyla yürütülmüştür.
Yöntem ve Bulgular: Araştırma, Diyarbakır Bismil’de hastalık etmeni V. dahliae fungusu ile doğal bulaşık olan bir üretici tarlasında, tesadüf bloklarında bölünmüş parseller deneme desenine göre üç tekrarlamalı olarak yürütülmüştür. Çalışmada iki pamuk çeşidi (solgunluk hastalığına karşı tolerant GW Teks ve orta derecede tolerant Stoneville 468) materyal olarak kullanılmıştır. Deneme alanında gübrelemeden önce toprak örnekleri alınarak hastalık etmeninin inokulum yoğunluğu belirlenmiştir. Hastalık şiddeti, yeşil aksam ve gövde kesiti değerlendirmesine göre hesaplanmıştır. Denemenin yürütüldüğü alanda 2013 yılında bir gram toprakta 75 adet mikrosklerot (ms) bulunduğu saptanmıştır. İkinci yılda 2 ve 4 ton da-1 sığır uygulaması hariç diğer parsellerde seklerot yoğunluğunda bir artış görülmüştür. Varyans analiz sonuçlarına göre hastalık şiddeti, gübre uygulamaları, pamuk çeşitleri ve yıllar arasındaki fark istatistiki olarak önemli bulunmuştur. En düşük hastalık şiddeti yeşil aksam değerlendirmesinde 2 ton da-1 (1.48), gövde kesitinde ise 4 ton da-1 (1.58) uygulamasında saptanmıştır. İki yıllık sonuçlar incelendiğinde, GW Teks çeşidinin hastalık şiddeti Stoneville 468’e göre daha düşük değer göstermiştir. Sığır gübresi uygulamalarına göre kütlü pamuk verimi, çırçır randımanı, bitki boyu, meyve dalı sayısı ve toplam boğum sayısında önemli istatistiki farklılıklar elde edilirken, 100 tohum ağırlığı, odun dalı sayısı, koza ağırlığı, koza kütlü ağırlığı ve ilk meyve dalı boğum sayısında ise farklılıklar önemsiz bulunmuştur. En yüksek pamuk verimi 304.61 kg da-1 ile 6 ton da-1 sığır gübresi uygulamasından elde edilmiştir. GW Teks ve Stoneville 468 çeşitlerinin verimleri sırasıyla 233.15 kg da-1 ve 301.52 kg da-1 olarak belirlenmiştir.
Genel Yorum: Sığır gübresi uygulamasının Verticillium solgunluğunu baskıladığı ve verimi olumlu yönde etkilediği belirlenmiştir.
Çalışmanın Önemi ve Etkisi: Sığır gübresi uygulamasıyla pamukta verim artışının yanısıra Verticillium dahliae Kleb. in neden olduğu solgunluk hastalığının da kontrol altına alınabileceği yönünde elde edilen bulgular, araştırma sonuçlarının hastalığın görüldüğü pamuk üretim alanları için önemli etkisinin olacağı yönündedir.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
Proje Numarası
Teşekkür
Kaynakça
- Anonim (2000). Pamukta Entegre Mücadele Teknik Talimatı, Tarım ve Köyişleri Bakanlığı, TAGEM, Bitki Sağlığı Araştırmaları Daire Başkanlığı, Ankara, s 14-16.
- Anonim (2008). Zirai Mücadele Teknik Talimatları Cilt 2. Tarım ve Köyişleri Bakanlığı, Tarımsal araştırmalar Genel Müdürlüğü. Ankara, 260 s.
- Anonim (2018). Gümrük ve Ticaret Bakanlığı Kooperatifçilik Genel Müdürlüğü, 2017 Yılı Pamuk Raporu, Mart, 40 s., http://koop.gtb.gov.tr/data (Erişim Tarihi: 25 Ekim 2018)
- Agrios, 1997. G. N. Plant Pathology. Fourth Edition. Academic Press, 635 pp.
- Aygün H (1992) Pamuk (G. hirsutum L.)’da Yeşil Gübrelerin Etkileri Üzerinde Araştırmalar. Doktora Tezi, Ege Üniversitesi, Fen Bil. Ens., Bornova-İzmir, 89 s.
- Bejarano-Alcazar J, Melero-Vara JM, Blanco-Lopez MA, Jımenez-Dıaz RM (1995). Influence of İnoculum Density of Defoliatingand Non defoliating Pathotypes of V. Dahliae on Epidemics of Verticillium Wilt of Cotton in Southern Spain. Phytopathology 85, p:1474– 1481.
- Blaise D, Singh JV, Bonde AN, Tekale KU, (2005) Effects of farmyard manure and fertilizers on yield, fibre quality and nutrient balance of rainfed cotton (Gossypium hirsutum). Bioresource Technology 96(3):345-9
- Bora T (1975) Effects of Alfalfa and its Rhizosphere on Cotton Wilt Fungus, Verticillium dahliae Kleb. Journal of Turkish Phytopathology, 4 (1): 1-6.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Ziraat Mühendisliği
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Pınar Sağır
0000-0002-5199-6026
Türkiye
Aysel Bars Orak
0000-0002-0997-6152
Türkiye
Emine Karademir
*
0000-0001-6369-1572
Türkiye
Behzat Baran
0000-0002-6779-9019
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
19 Nisan 2021
Gönderilme Tarihi
26 Eylül 2020
Kabul Tarihi
10 Kasım 2020
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2021 Cilt: 26 Sayı: 1