Malatya ili kayısı bahçelerinde Capnodis tenebrionis L. ve Capnodis carbonaria L. (Coleoptera: Buprestidae) türlerinin mevsimsel popülasyon yoğunluğu ve zarar oranları

Öz

Amaç: Malatya ili kayısı bahçelerinde Capnodis tenebrionis L. ve Capnodis carbonaria L. (Coleoptera: Buprestidae) türlerinin mevsimsel popülasyon yoğunlukları ile zarar oranlarının belirlenmesidir.

Yöntem ve Bulgular: Çalışma 2010-2011 yıllarında Malatya İlinin Akçadağ, Battalgazi ve Doğanşehir ilçelerinde bulunan on üç kayısı bahçesinde yürütülmüştür. Çalışma 2010 yılında yedi, 2011 yılında altı kayısı bahçesinde gerçekleştirilmiştir. Her iki yılda da örneklenen kayısı bahçeleri her hafta ziyaret edilmiş ve görsel inceleme yöntemiyle Capnodis erginleri toplanmıştır. Çalışmanın sonucunda zararlıları popülasyon yoğunlukları örnekleme yapılan yıllara göre farklılık göstermiştir. 2010 yılında bütün örnekleme alanlarından toplam 1020 adet Capnodis ergini toplanmıştır. Toplanan erginlerin 805 adedi C. tenebrionis (688♂:117♀), 215 adedi de C. carbonaria (193♂: 22♀)’dır. İlk C. tenebrionis erkek ergin çıkışı 27 Nisan’da olurken, ilk dişi ergin çıkışı 18 Mayıs’da gözlenmiştir. Örnekleme süresince en fazla erkek ve dişi birey 24 Ağustos tarihinde yakalanmıştır. İlk C. carbonaria erkek ergin çıkışı 22 Haziran’da olurken, ilk dişi ergin çıkışı 20 Temmuz’da gözlenmiştir. 2011 yılında bütün örnekleme alanlarından toplam 1170 adet Capnodis ergini toplanmıştır. Toplanan erginlerin 903 adedi C. tenebrionis (790♂:113♀), 267 adedi de C. carbonaria (225♂:42♀)’dır. İlk C. tenebrionis erkek ergin çıkışı 23 Nisan’da olurken, ilk dişi ergin çıkışı 30 Nisan’da gözlenmiştir. Örnekleme süresince en fazla erkek birey 21 Ağustos ve dişi bireylere ise 28 Ağustos tarihinde rastlanmıştır.

Genel Yorum: 2010 yılında, C. tenebrionis’in erkekleri en yüksek rastlanma yüzdesi ağustos, temmuz ve eylül aylarında, dişiler ise ağustos, eylül ve temmuz aylarında toplanmıştır. C. carbonaria'nın erkek ve dişileri en yüksek rastlanma yüzdesi ağustos, eylül ve temmuz aylarında toplanmıştır. 2011 yılında, C. tenebrionis'in erkek ve dişileri en yüksek rastlanma yüzdesi temmuz, ağustos, eylül ve haziran aylarında elde edilmiştir. C. carbonaria erkekleri en yüksek rastlanma yüzdesi temmuz, ağustos, eylül ve haziran aylarında, dişiler ise temmuz, ağustos ve haziran aylarında toplanmıştır.

Çalışmanın Önemi ve Etkisi: Çalışmada daha fazla sayıda C. tenebrionis ergini görsel inceleme yöntemiyle toplanmıştır. Her iki yılda da C. carbonaria'dan daha fazla sayıda C. tenebrionis ergini toplanmıştır. Örnekleme yapılan çeşitlerde 2010 yılında % 0,7-30 ve 2011 yılında % 1,3-30 arasında zarar oranları belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• C.carbonaria
• Population density
• damage rates,
• Malatya
• Capnodis tenebrionis

Seasonal population fluctuations and damage rates of Capnodis tenebrionis L. and Capnodis carbonaria L. (Coleoptera: Buprestidae) in apricot orchards in Malatya province

Abstract

Aims: Seasonal population fluctuations and damage rates of Capnodis tenebrionis L. and Capnodis carbonaria L. (Coleoptera: Buprestidae) in apricot orchards in Malatya province.

Methods and Results: The study was conducted in 2010-2011 in thirteen apricot orchards in Akçadağ, Battalgazi and Doğanşehir districts of Malatya province. The study was carried out in seven and six apricot orchards in 2010 and 2011 respectively. In both years, the sampled apricot orchards were visited every week and counts were done by visual inspection method. After two years of the study, the population density of pest varied between each sampling year. A total of 1020 Capnodis adults were collected in 2010 from all the sampling areas. Among these, 805 were C. tenebrionis (688♂:117♀) and 215 were C. carbonaria (193♂:22♀). The first adult male and female emergence for C. tenebrionis was observed on 27th April and 18th May in 2010 respectively. For C. carbonaria first male and female emergence was observed on 22nd June and 20th July respectively. A total of 1170 Capnodis adults were collected in 2011 from all the sampling areas. Among these, 903 were C. tenebrionis (790♂:113♀) and 267 were C. carbonaria (225♂:42♀). The first adult male and female emergence for C. tenebrionis was observed on 23rd April and 30th April in 2011 respectively.

Conclusions: In 2010, the largest percentages of C. tenebrionis male were collected in August, July and September, while those of its female were collected in August, September and July. The highest number of C. carbonaria male and female were collected in August, September and July. In 2011, the largest percentages of C. tenebrionis male and female were collected in July, August, September and June. The largest percentages of C. carbonaria male were collected in July, August, September and June, while those of its female were collected in July, August and June.

Significance and Impact of the Study: The higher number of C. tenebrionis was collected by visual inspection method. The higher number of C. tenebrionis was collected than C. carbonaria in both years. The damage rates were observed on various varieties between 0.7-30 % in 2010 and 1.3-30 % in 2011.

Keywords

• Capnodis tenebrionis
• Capnodis carbonaria
• apricot
• population density
• damage rate
• Malatya province

Kaynakça

1. Ak K, Çam H (1998) Tokat ilinde bulunan Buprestidae (Coleoptera) türleri üzerinde faunistik çalışmalar. Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Ziraat Fakültesi Dergisi, 15 (1): 31-45.
2. Asma BM (2000) Apricot production (in Turkish). Evin Press, Malatya.
3. Asma BM, Birhanlı, O (2004) Mişmiş (in Turkish). Evin Press, Malatya.
4. Ben Yehuda S, Assaele F, Mendel Z (2000) Improved chemical control of Capnodis tenebrionis and C. carbonaria in stone-fruit plantations in Israel. Phytoparasitica, 28:1-16.
5. Beu-Yebuda S, Assael E, Mendel Z (1997) Recent outbreaks of phloem- and wood-boring insects in deciduous orchards in Israel. Phytoparasitica 25:163-164. Bonsignore CP, Bellamy C (2007a). Daily activity and flight behaviour of adults of Capnodis tenebrionis (L.) (Coleoptera: Buprestidae). European Journal of Entomology, 104: 425–431.
6. Bonsignore CP, Manti F, Vacante V (2007b). Field and tree distribution of Capnodis tenebrionis (L.) (Linnaeus, 1767) (Coleoptera, Buprestidae) adults in an apricot orchard in Italy. Journal of Applied Entomology, 132: 216–224.
7. Çınar M, Çimen İ, Bolu H (2004) Elazığ ve Mardin İlleri kiraz ağaçlarında zararlı olan türler, doğal düşmanları ve önemlileri üzerinde gözlemler. Türkiye Entomoloji Dergisi, 28 (3): 213-220.
8. Dicenta F, Cánovas JA, Soler A, Berenguer V (2011) Relationship between almond bitterness and resistance to capnode. ITEA Producción Vegetal, 97 (3): 289-294. Ercişli S (2009) Apricot culture in Turkey. Scientific Research and Essay Vol.4 (8): 715-719.

9. Ertop S, Özpınar A (2011) Çanakkale ili kiraz ağaçlarındaki fitofag ve yararlı türler ile bazı önemli zararlıların popülasyon değişimi. Türkiye Entomoloji Bülteni, 1 (2), 109-118.
10. FAO (2018) Production Quantities of Apricots by Country in 2017; Crops/World Regions / Production Quantity from picklists". Food and Agriculture Organization of the United Nations, Statistics Division (FAOSTAT). 2018. Retrieved 2019-02-19.
11. Garcia-del-pino F, Morton A (2005) Efficacy of entomopathogenic nematodes against neonate larvae of Capnodis tenebrionis (L.) (Coleoptera: Buprestidae) in laboratory trials. BioControl 50, 307-316.
12. Gindin G, Kuznetsova T, Protasov A, Ben Yehuda S, Mendel Z (2009) Artificial diet for two Flat-Headed Borers, Capnodis spp. (Coleoptera: Buprestidae). European Journal of Entomology, 106: 573–581.
13. Isard SA, Nasser NA, Spencer JL, Levine E (1999) The influence of the weather on western corn rootworm flight activity at the borders of a soybean field in east central Illinois. Aerobiologia 15: 95–104.
14. Kanat M, Tozlu G (2001) Kahramanmaraş ilinde bulunan Buprestidae (Coleoptera) familyasi türleri üzerinde faunistik bir araştırma. Ziraat Fakültesi Dergisi, Atatürk Üniversitesi. 32 (3): 223-231.
15. Karaca Z (2012) Malatya ili kayısı bahçelerinde bulunan Capnodis türleri, yoğunlukları ve zarar oranlarının belirlenmesi. Mustafa Kemal Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü. 78 s.
16. Karaca Z, Demirel N (2011) Malatya ili kaysı bahçelerinde bulunan Capnodis spp. (Coleoptera: Buprestidae) türleri yaygınlıkları ve yoğunluklarının belirlenmesi. Türkiye IV. Bitki Koruma Kongresi Bildirileri 28-30 Haziran 2011, Kahramanmaraş, 205.
17. Lodos N, Tezcan S (1995) Türkiye Entomolojisi V Buprestidae (Genel uygulamalı ve faunistik). Entomoloji Derneği Yayınları, No: 8: Ege Üniversitesi Basımevi, Bornova/ İZMİR. PP: 138.
18. Malagon J (1989) Bioecolog/a de Capnodis tenebrionis L. (Col. Buprestidae) e influencia de ciertos factores abi6ticos sobre sus estados inmaduros, en el momento de la eclosi6n del huevo y su penetraci6n en huespedes de interes agricola. Ph.D. thesis, Polytechnic University of Valencia, Spain.
19. Martin P, Soria FJ, Villagran M, Ocete ME (1998) Food preference of the adult of Capnodis tenebrionis L. (Coleoptera: Buprestidae) for six plant species in the laboratory. Bol. Sanid. Veget. Plagas 24: 107–112.
20. Mendel Z, Assael F, Ben-Yehuda S (2003) Host Selection and Root Colonization of Cyanogenic Stonefruit Species by Capnodis spp. (Coleoptera: Buprestidae). Ann. Entomol. Soc. Am. 96(2): 127-134.
21. Rivnay E (1944) Physiological and ecological studies on the species of Capnodis, in Palestine (Col., Buprestidae): 1. Studies on the eggs. Bull. Entomol. Res. 35:235-242.
22. Rivnay E (1945) Physiological and ecological studies on the species of Capnodis, in Palestine (Col., Buprestidae): II. Studies on the larvae. Bull. Entomol. Res. 36: 103-119.
23. Rivnay E (1946) Ecological and physiological studies on Capnodis spp. (Col., Buprestidae) in Palestine: 111. Studies on the adult. Bull. Entomol. Res. 37:273-280.
24. SAS Institute. (1990) User's Guide, version 6. SAS Institute, Cary, NC, USA.
25. Tezcan S (1990) İzmir ilinde bulunan Sphenopterini, Buprestini ve Psilopterini (Coleoptera: Buprestidae: Buprestinae) tribus’larına bağlı türler üzerinde sistematik araştırmalar. E.Ü.Fen Bil.Enst.Bit.Koruma Anabilim Dalı, Doktora Tezi. 162 s. Bornova-İzmir.
26. Tezcan S (1995) Kemalpaşa (İzmir) yöresi kiraz ağaçlarında zararlı Buprestidae (Coleoptera) familyası türleri üzerinde araştırmalar. Türkiye Entomoloji Dergisi. 19 (3): 221-230.
27. Tezcan S, Evrenosoğlu Y, Mısırlı A, Gülcan R, Gülperçin N (2011) Prunasin contents of Turkish apricot cultivars and artificial infestation of rootstocks by Capnodis tenebrionis (Linnaeus, 1758) and Capnodis carbonaria (Klug, 1829) (Coleoptera: Buprestidae). Türk. entomol. derg., 35 (3): 407-421.
28. Tozlu G, Özbek H (2000) Erzurum, Erzincan, Artvin ve Kars İleri Buprestidae (Coleoptera) Familyası Türleri Üzerinde Faunistik ve Taksonomik Çalışmalar II. Sphenopterinae, Chalcophorinae, Chrysobothrinae, Agrilinae, Cylindromorphinae ve Trachyinae. Turk Journal of Zoology. 24: 79-103.
29. Vit K (2004) Fauna Europaea: Buprestidae. In: Alonso-Zarazaga M.A. (ed.), Fauna Europaea: Coleoptera. Fauna Europaea version 1.1. http://www.faunaeur.org
30. Zobar D, Kıvan M (2019a) Tekirdağ ilinde farklı anaçlı kiraz bahçelerinde Capnodis tenebrionis (L.) (Coleoptera: Buprestidae)’in mevsimsel gelişimi. Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi, 16(3), 339-347.
31. Zobar D, Kıvan M, Candar S, Yaşasın A (2019b) Buprestidae (Coleoptera) species in stone fruit trees in Tekirdağ province, Plant Protection Bulletin, 59-4.