Kuzeybatı Suriye’de kimyasal gaz maruziyeti iddiasıyla acil servise başvuran hastaların değerlendirilmesi

Öz

Amaç: Bu çalışmada, Suriye’nin kuzeybatısında kimyasal gazdan etkilendikten sonra başvuran hastaların değerlendirilmesi, tedavi sonuçlarının incelenmesi ve kimyasal gaz saldırıları konusunda farkındalık yaratılması amaçlanmıştır. Yöntem: Çalışmaya hastanemiz acil servisine başvuran, soğan ve sarımsak kokusuna benzer bir koku hisseden ve rahatsızlanan 43 hasta dahil edildi. Araştırmamız retrospektif bir çalışmadır. Veriler gaz maruziyeti sonrasında başvuran hastaların dosyalarından geriye yönelik tarandı. Bulgular: Kırk üç hastanın tamamı erkekti. Ortalama yaş 24.86∓8.81 yıldı. Başvuru anında vitaller; ortalama kan basıncı 97,23∓5,61 mmHg, ateş 37,2∓0,57°C, kalp hızı 99,28∓9,89/dakika, oksijen saturasyonu %96,43±1,53. Toplamda 3 hastada konvülzyon vardı. Yirmi hastada ajitasyon ve kasılma hissi, on iki hastada gözlerde kızarıklık ve 42 hastada nefes darlığı şikâyeti vardı. Hastaların ikinci başvurudaki nabız değerlerinin ilk başvurudaki nabız değerlerinden yüksek olduğu ve oksijen satürasyonlarının daha düşük olduğu saptandı (p<0.05). İkinci kez başvuran hastaların ortalama ateş değerleri ve oksijen satürasyonları ikinci kez başvurmayan hastalara göre daha düşüktü (p<0.05). Sonuç: Kimyasal saldırı ajanlarının yıkıcı etkilerini en aza indirmede farkındalık, hızlı dekontaminasyon ve semptomatik tedavinin çok önemli olduğu düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• acil servis
• KBRN
• kimyasal gaz maruziyeti
• Suriye

Evaluation of patients admitted to the emergency room with the claim of being exposed to chemical gas in Northwest Syria

Öz

Objective: In this study, it was aimed to evaluate the patients who applied after being affected by chemical gas in Northwest Syria, to examine the treatment results, and to raise awareness about chemical gas attacks. Method: The study included 43 patients who applied to the emergency department of our hospital, who felt an odor similar to the smell of onion and garlic and were sick. Our research is a retrospective study. Retrospective data were collected from the files of patients admitted after gas exposure. Statistical analyzes of the study were performed using Statistical Package for Social Sciences version 25.0 software for Windows. P-value below 0.05 in all statistical analyzes were interpreted as statistically significant. Results: All 43 patients were male. The mean age was 24.86 ∓ 8.81 years. Vital signs at the time of application; mean blood pressure 97.23 ∓ 5.61 mmHg, fever 37.2 ∓ 0.57 °C, heart rate 99.28 ∓ 9.89 / min, oxygen saturation 96.43 ∓ 1.53 %. In total, three patients had convulsions. Twenty patients had agitation and spasm sensation, twelve patients had redness of the eyes and 42 patients had complaints of shortness of breath. According to the results, it was determined that the pulse values of the patients at the second admission were higher than the pulse values at the first admission and their oxygen saturation was lower (p<0.05). The mean fever values and oxygen saturations of the patients who applied for the second time were lower than the patients who did not apply for the second time (p<0.05). Conclusion: Awareness, rapid decontamination, and symptomatic treatment are thought to be very important in minimizing the devastating effects of chemical attack agents.

Anahtar Kelimeler

• CBRN
• chemical gas exposure
• emergency medicine
• Syria

Kaynakça

1. Ortatatlı M, Sezigen S, Ayan HA, Balandız H, Kenar L. Terörizm kapsamında kimyasal, biyolojik, nükleer ve radyasyona bağlı yaralanmaların değerlendirilmesi. Türkiye Klinikleri J Foren Med Special Topics. 2015;1:44-52.
2. Balali-Mood M, Mathews R, Pita R, Rice P, Romano J, Thiermann H et al. Practical guide for medical management of chemical warfare casualties. International Cooperation and Assistance Division, Assistance and Protection Branch, OPCW; 2019.p54-57. Available from: https://www.opcw.org/sites/default/files/ documents/2019/05/Full%20version%202019_Medical%20 Guide_WEB.pdf.
3. Valle G, Stanislao M, Facciorusso A, Carmignani M, Volpe AR. Mithridates VI Eupator, father of the empirical toxicology. Clinical Toxicology. 2009;47(5):433-433. https://doi.org/10.1080/15563650902899144.
4. Afshari R. Use of Chemical Warfare Agents in Ancient History. A Case of Persians and Romans in Dura-Europos, Modern Syria in 256 CE. Asia Pacific Journal of Medical Toxicology. 2018;7(3):54-9. https://doi.org/10.22038/APJMT.2018.11973.
5. James S. The Roman military base at Dura-Europos, Syria: An archaeological visualization. Oxford University Press; 2019. https://doi.org/10.1093/oso/9780198743569.001.0001.
6. Deutsche Welle [Internet]. Suriye’de Kimyasal Silah Bilmecesi [Cited: 15 Feb 2022]. Available from: https://www.dw.com/tr/suriyede-kimyasal-silah-bilmecesi/a-43366924.
7. Anadolu Ajansı [Internet]. Esed rejimi Suriye’de 216 kez kimyasal silah kullandı [Cited: 16 Feb 2022]. Available from:https://www.aa.com.tr/tr/dunya/esed-rejimi-suriyede-216-kez-kimyasal-silah-kullandi/1442930.
8. BBC News [Internet]. Suriye’de kimyasal silah iddiaları - Fransa: Tüm emareler klor gazı kullanımına işaret ediyor [Cited: 14 May 2022] Available from: https://www.bbc.com/turkce/haberler-dunya-42973910.

9. Euronews [Internet]. Rapor: Esad güçleri, 2018’de Suriye’de kimyasal saldırı gerçekleştirdi [Cited: 17 Feb 2022] Available from: https://tr.euronews.com/2021/04/12/rapor-esadgucleri-2018-de-suriye-de-kimyasal-sald-r-gerceklestirdi.
10. TC Dışişeleri Bakanlığı Avrupa Birliği Başkanlığı [Internet]. AB Bakanı Ömer Çelik’in Suriye’de Esed Rejiminin Düzenlediği Kimyasal Silah Saldırılarına İlişkin Açıklaması [Cited: 10 Feb 2022] Available from: https://www.ab.gov.tr/ab-bakani-omercelikin-suriyede-esed-rejiminin-duzenledigi-kimyasal-silahsaldirilarina-iliskin-aciklamasi_50685.html.
11. Kilic E, Ortatatli M, Sezigen S, Eyison RK, Kenar L. Acute intensive care unit management of mustard gas victims: the Turkish experience. Cutaneous and ocular toxicology. 2018;37(4):332-7. https://doi.org/10.1080/15569527.2018.1464018.
12. Kehe K, Szinicz L. Medical aspects of sulphur mustard poisoning. Toxicology. 2005;214(3):198-209. https://doi.org/10.1016/j.tox.2005.06.014.
13. Sezigen S, Kenar L. Hardal gazına maruz kalmış kimyasal yaralıların tıbbi yönetiminin retrospektif değerlendirilmesi ve öneriler. Osmangazi Journal of Medicine 2020; 42 (1):93-102. https://doi.org/10.20515/otd.521664.
14. Lukey BJ, Romano JA, Salem H, editors. Chemical Warfare Agents: Chemistry, Pharmacology, Toxicology, and Therapeutics. 2nd ed. CRC Press;2007. https://doi.org/10.1201/9781420046625.
15. Steinritz D, Striepling E, Rudolf KD, Schröder-Kraft C, Püschel K, Hullard-Pulstinger A et al. Medical documentation, bioanalytical evidence of an accidental human exposure to sulfur mustard and general therapy recommendations. Toxicology letters. 2016;244:112-20. https://doi.org/10.1016/j. toxlet.2015.08.1105.
16. Sezigen S, Karayılanoğlu T. Kimyasal savaş ajanlarının solunum sistemine etkileri ve tedavi yaklaşımları. Türk Hijyen ve Deneysel Biyoloji Dergisi. 2006;63(1):129-34.
17. Meteoroloji Genel Müdürlüğü [Internet]. [Cited: 11 Feb 2022] Avaliable from: https://www.mgm.gov.tr/veridegerlendirme/il-ve-ilceler-istatistik.aspx?k=A.
18. Sezigen S, Kenar L. Recent sulfur mustard attacks in Middle East and experience of health professionals. Toxicology Letters. 2020;320:52-7. https://doi.org/10.1016/j.toxlet.2019.12.001.
19. Balali-Mood M, Hefazi M. Comparison of early and late toxic effects of sulfur mustard in Iranian veterans. Basic & clinical pharmacology & toxicology. 2006;99(4):273-82. https://doi.org/10.1111/j.1742-7843.2006.pto_429.x
20. Gaylor DW. The use of Haber’s law in standard setting and risk assessment. Toxicology. 2000;149(1):17-9. https://doi.org/10.1016/s0300-483x(00)00228-6.