Bir Tıp Fakültesi Öğrencilerinin Yaşlı Ayrımcılığına İlişkin Tutumlarının Belirlenmesi

Öz

Amaç: Bu araştırma tıp fakültesi öğrencilerinin yaşlı ayrımcılığına ilişkin tutumlarını ve bu tutumlarının sosyodemografik değişkenlerle ilişkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı ve kesitsel tipteki bu çalışmanın evrenini, 2019-2020 eğitim-öğrenim dönemi Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tıp Fakültesi öğrencileri oluşturmaktadır. Çalışmaya 224 tıp fakültesi öğrencisi katılmıştır. Araştırmacı tarafından geliştirilen 22 soruluk anket ve Yaşlı Ayrımcılığı Tutum Ölçeği (YATÖ) gönüllü hekim adaylarına yüz yüze ya da internet aracılığıyla uygulanmıştır. Bulgular:Öğrencilerin YATÖ toplam puan ortalaması 68.28±7.54 olarak bulundu. YATÖ toplam puan ve alt boyut puanları ile en uzun süre yaşanılan yer, anne eğitim düzeyi, yaşlı bireyle yaşama öyküsü, ileride ebeveynle yaşama isteği, yaşlı bireylere sağlık hizmeti sunma isteği, yaşlı hastalar ve hastalıkları hakkında eğitim alma durumları arasında anlamlı fark bulunmuştur (p<0.05). Çalışmada yaşlılara hizmet vermek isteyen öğrenci sayısı 193 (%86.2)’tür. Ancak yaşlı bireylere hizmet sunmayı tercih edenlerin etmeyenlere göre YATÖ toplam puanı anlamlı olarak daha düşüktür (p=0.022). Sonuç: Araştırma sonucunda, tıp fakültesi öğrencilerinin genel olarak yaşlı ayrımcılığı açısından olumlu tutuma sahip oldukları görülmüştür. Öğrencilerin yaşlı ayrımcılığı tutum ölçeği ortalamaları yüksek olmasına rağmen araştırmacı tarafından yapılan ankete verilen cevaplar sağlık hizmeti sunumunda olumsuzluklar yaşanabileceğini göstermektedir. Hekim adaylarının yaşlı ayrımcılığı konusunda farkındalığının artırılmasına yönelik çalışmalar yapılmasına ihtiyaç duyulmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Yaşlı
• Ayrımcılık
• İstismar
• İhmal
• Tıp Öğrencileri

Determination of Attitudes of Medicine Students on Aged Discrimination

Öz

Objective: This research was carried out to determine the attitudes of medical school students towards elderly discrimination and their relationship with sociodemographic variables. Methods: Universe of this descriptive and cross-sectional study is the students of Kahramanmaraş Sütçü İmam University Faculty of Medicine in the 2019-2020 academic year. 224 medical students attended the study. The 22-question survey developed by the researcher and the Elderly Discrimination Attitude Scale (YATÖ) were applied to volunteer physicians face to face or via the internet. Results: The total score average of the students was found to be 68.28 ± 7.54. A significant difference was found between the total score and sub-dimension scores of YATÖ, longest time live place, the education level of the mother, the history of living with the elderly person, the desire to live with the parents in the future, the desire to provide health services to the elderly, the status of receiving education about the elderly patients and their diseases (p <0.05). In our study, the number of students who want to serve the elderly is 193 (86.2%). However, the total score of YATÖ of those who prefer to provide services to elderly individuals is significantly lower than those who do not (p=0.022). Conclusion:As a result of the research, it was seen that medical faculty students generally have a positive attitude in terms of ageism. Although the average of the students’ age discrimination attitude scale is high, the answers given to the questionnaire made by the researcher show that there may be negativities in the provision of health services. There is a need for studies to increase the awareness of physician candidates on elderly discrimination.

Anahtar Kelimeler

• Elderly
• Discrimination
• Abuse
• Neglect
• Medical Student

Kaynakça

1. Tekin SÇ, Kara F. Dünyada ve Türkiye’de yaşlılık. Journal of The International Scientific Researches. 2018;3(1):219-229. https://doi.org/10.21733/ibad.370584
2. Doğan SÖ, Bostan H. Türkiye’nin demografik dönüşümü ve nüfus projeksiyonlarına göre fırsatlar. Doğu Coğrafya Dergisi. 2019;24(41):61-90. https://doi.org/10.17295/ataunidcd.535018
3. Akdemir N, Çınar F, Görgülü Ü. Yaşlılığın algılanması ve yaşlı ayrımcılığı. Turk Geriatri Derg. 2007;10(4):215-222.
4. Butler R. Ageism: A foreword. Journal of Social Issues. 1994;36(2):8-11. https://doi.org/10.1111/j.1540-4560.1980.tb02018.x
5. Palmore EB. Part 1: Concepts, Ageism: Negative and Positive. 2.nd ed. New York: Springer Publishing Company. 1999. p. 3-46.
6. Buz S. Yaşlı bireylere yönelik yaş ayrımcılığı. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi. 2015;14(53):268-278. https://doi.org/10.17755/esosder.89453
7. Tekindal M, Ege A, Erim F, Gedik TE. Sosyal hizmet bakış açısıyla Covıd-19 sürecinde yaşlı bireyler: sorunlar, ihtiyaçlar ve öneriler. İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi. 2020;5(2):159-164.
8. Onalan D, Soyuer F, Elmalı F. Geriatri merkezi çalıșanlarında yașlı tutumunun değerlendirilmesi. Kafkas J Med Sci. 2012;2(3):115-120. https://doi.org/10.5505/kjms.2012.15870

9. Müftüler HG. Modern toplumda yaş ve yaşlı ayrımcılığı. Turkish Journal of Social Work. 2018;2(2):181-214.
10. Kalaycı I, Yazıcı ÖS, Özkul M, Helvacı G. Sağlık profesyoneli ve öğrencilerin yaşlılara yönelik tutumları; sistematik derleme. Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi. 2018;2(1):21-30.
11. Vefikuluçay YD, Terzioğlu F. Development and psychometrıc evaluation of ageism attitude scale among the university students. Turk Geriatri Derg. 2011;14(3):259-268.
12. Kishimoto M, Nagoshi H. M, Williams S, Masaki HK. Knowledge and attitudes about geriatrics of medical students, ınternal medicine residents, and geriatric medicine fellows. J Am Geriatr Soc. 2005;53(1):99-102. https://doi.org/10.1111/j.1532-5415.2005.53018.x
13. Haken JD, Woolliscroft OJ, Smith JB, Wolf FM, Calhoun JG. A longitudinal investigation of changes in medical students’ attitudes toward the elderly. Teaching and Learning in Medicine. 1995;7(1):18-22. https://doi.org/10.1080/10401339509539705
14. Tahmaseb J, Hayta V, Danner RL, McConatha D, Tulay S. Turkish and U.S. Anttitudes toward aging. Educational Gerontology. 2004;30(3):169-83. https://doi.org/10.1080/03601270490272106
15. Ryan A, Melby V, Mitchell L. An evaluation of the effectiveness of an educational and experiential intervention on nursing students’ attitudes towards older people. International Journal of Older People Nursing. 2007;2(2):93-101. https://doi.org/10.1111/j.1748-3743.2007.00060.x
16. Reuben DB, Fullerton JT, Tschann JM, Croughan-Minihane M. Atıitudes of beginning medical students toward older persons: a five-campus study. the university of California Academic Geriatric Resource Program student survey research group. J Am Geriatr Soc. 1995;43(12):1430-6. https://doi.org/10.1111/j.1532-5415.1995.tb06626.x
17. Voogt SJ, Mickus M, Santiago O, Herman SE. Attitudes, Experiences, And interest in geriatrics of first-year allopathic and osteopathic medical students. J Am Geriatr Soc. 2008;56(2):339-44. https://doi.org/10.1111/j.1532-5415.2007.01541.x
18. Güven ŞD, Muz UG, Ertürk EN. Üniversite öğrencilerinin yaşlı ayrımcılığına ilişkin tutumları ve bu tutumların bazı değişkenlerle ilişkisi. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi. 2012;15(2):99-105.
19. Soyuer F, Ünalan D, Güleser N, Elmalı F. Sağlık meslek yüksekokulu öğrencilerinin yaşlı ayrımcılığına ilişkin tutumları ve bu tutumların bazı demografik değişkenlerle ilişkisi. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi. 2010; 3(2):20-15
20. Yeşilot BS, Demirci YP, Öztunç G. Hemşirelik öğrencilerinin yaşlı ayrımcılığına yönelik tutumları ve etkileyen faktörlerin belirlenmesi. Düzce Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi. 2020;10(1):87-93.
21. Altay B, Aydın T. Hemşirelik öğrencilerinin yaşlı ayrımcılığına ilişkin tutumlarının değerlendirilmesi. Hemşirelikte Eğitim ve Araştırma Dergisi. 2015;12(1):11-18. https://doi.org/10.5222/HEAD.2015.011
22. Ögenler, O. Yapıcı G, Taşdelen B, Akça T. Mersin ilinde bir grup hekimin yaşlı ayrımcılığı hakkındaki görüşleri. Turk Geriatri Derg. 2014;15(4):409-415.
23. Yılmaz E, Özkan S. Hemşirelik öğrencilerinin yaşlı ayrımcılığına ilişkin tutumları. Maltepe Üniversitesi Hemşirelik Bilim ve Sanatı Dergisi. 2012;3(2):35-53.