HALDUN TANER’İN HİKÂYELERİNDEKİ KADIN İMGESİNE FEMİNİST ELEŞTİRİ BAĞLAMINDA BİR YAKLAŞIM

Cumhuriyet döneminin önde gelen tiyatro yazarlarından Haldun Taner, gerçekçi ve devingen olay örgüleri etrafında kurguladığı hikâyeleriyle Türk hikâyeciliğinin önemli kazanımlar elde etmesinde de öncü rol üstlenmiş isimlerdendir. Yer yer toplumsal olana açılım sergileyen hikâyelerinde Taner; genel olarak, insanlığı bütün çürümüşlüğüyle ve yozlaşmışlığıyla ele alarak eleştirel bir yaklaşıma kapı aralar. Bu hususta zaman zaman kurguya mizahî bir ton katmaktan da çekinmez. Ancak, feminist eleştirinin ışığında yaklaşıldığında net olarak görülebilir ki; Taner'in hikâyelerinde kadın imgesi, eleştirel ve mizahi bakışın en fazla yoğunlaştığı alanı imler. Söz konusu hikâyelerde kadın, “iki kere kötü”dür: Hem bir insan hem de bir kadın olarak. Taner; kadınların bu konumunu, bazen kadın karakterler bazen de anlatıcının açık mesajları üzerinden verir. Kadın karakterler; Gilbert-Gubar'ın canavar (monster) adı altında kavramsallaştırdığı kadın tipine uygun bir şekilde resmedilir. Anlatıcının açık mesajlarının da aynı doğrultuda, "canavarca" resmedildiği barizdir. Gerçi Taner'in hikâyelerinde kısmen “olumlu”, “makul” kadın tipleri de görülebilir. Ancak bunlarda yine de birtakım “kötü” niteliklere rast gelinir. Üstelik bu tür kadın karakterler, erkeğe “faydalı olduğu” ölçüde “olumlu” ve “makul”dür. Gerçekçi estetiğe zıt bir şekilde resmedilen kadın imgesiyle Taner'in hikâyeleri, tüm bunları göz önünde bulundurduğumuzda, ataerkil düzenin estetik bir yeniden-oluşturumu şeklinde konumlanır.