EN
TR
Özel Eğitim Farkındalık Şenliği: Katılımcı Deneyimleri Üzerinden Bir Nitel Analiz*
Öz
Özel Eğitim Farkındalık Şenliği (ÖEFŞ), özel gereksinimli bireylerin toplumsal görünürlüğünü artırmak ve kapsayıcı eğitim kültürünü güçlendirmek amacıyla, Kilis 7 Aralık Üniversitesi tarafından 12–14 Mayıs 2025 Engelliler Haftasında düzenlenmiştir. Etkinlik kapsamında özel eğitim alanlarının her birine yönelik yedi bilgilendirme standı kurulmuş; bu stantlarda özel eğitim öğretmenleri ve öğretmen adayları farkındalık etkinlikleri yürütmüştür. Bu araştırma, söz konusu etkileşimli sosyal süreci anlamlandırmak ve yerel deneyimlerden tematik örüntüler üretmek amacıyla gömülü teori yaklaşımıyla desenlenmiştir. Bu çalışmada, ÖEFŞ kapsamında stantları ziyaret eden 64 gönüllü katılımcının deneyimleri, araştırmacılar tarafından geliştirilen ziyaretçi formu aracılığıyla toplanmış ve sürekli karşılaştırmalı analiz yöntemiyle çözümlenmiştir. Analiz sonucunda beş temel kategori ortaya çıkmıştır: (1) Motivasyon, (2) Deneyim ve Etkileşim, (3) Bilgi ve Öğrenme, (4) Duygusal ve Bilişsel Dönüşüm, (5) Değerlendirme ve Öneriler. Katılımcıların şenliğe katılım gerekçeleri ağırlıklı olarak mesleki–kişisel ilgi, bilgi edinme isteği ve farkındalık düzeyini artırma motivasyonuyla şekillenmiştir. Şenliğin genel değerlendirmesi faydalı, bilgilendirici ve eğlenceli olduğu yönünde yoğunlaşmış; katılımcılar benzer farkındalık çalışmalarının daha geniş topluluklara ulaştırılması gerektiğini güçlü şekilde vurgulamıştır. Bulgular, bu tür etkinliklerin yalnızca üniversite kampüsleriyle sınırlı kalmayıp yerel yönetimler, STK’lar ve kamu kurumlarıyla iş birliği içinde, herkesin erişebileceği kamusal alanlarda yaygınlaştırılması gerektiğine işaret etmektedir. Böylece özel gereksinimli bireyler için toplumsal duyarlılık ve kapsayıcılığın daha geniş bir kitleye taşınabileceği öngörülmektedir.
Anahtar Sözcükler: Deneyim temelli öğrenme, özel eğitim farkındalık çalışmaları, özel gereksinimli bireyler
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
Çalışmada bahsi geçen şenlik Üniversite Öğrenci Toplulukları İş Birliği ve Destek Programı (ÜNİDES) tarafından desteklenmiştir.
Etik Beyan
Bu araştırma, Kilis 7 Aralık Üniversitesi Etik Kurulu’nun 30.04.2025 tarihli ve E-760602394.05.04-79159 sayılı onayıyla yürütülmüş olup, etik ilkeler çerçevesinde gerçekleştirilmiştir. Aynı zamanda bu çalışma 2025 Ulusal Özel Eğitim Kongresinde sözlü bildiri olarak sunulmuştur.
Kaynakça
- Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı. (2023). Ulusal Engelli Veri Sistemi: Engelli ve yaşlı istatistik bülteni (Nisan 2023). Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğü. https://aile.gov.tr
- Armstrong M., Morris C., Abraham C. ve Tarrant M. (2017). Interventions utilising contact with people with disabilities to improve children's attitudes towards disability: A systematic review and meta-analysis. Disability nand Health Journal. 10(1):11-22. doi: 10.1016/j.dhjo.2016.10.003
- Babik, I., & Gardner, E. S. (2021). “Factors affecting the perception of disability: A developmental perspective”. Frontiers in Psychology, 12, 702166. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2021.702166
- Bultitude, K., McDonald, D., & Custead, S. (2011). The rise and rise of science festivals: An international review of organised events to celebrate science. International Journal of Science Education, Part B, 1(2), 165-188
- Burns, T. W., O'Connor, D. J., & Stocklmayer, S. M. (2003). Science communication: a contemporary definition. Public Understanding of Science, 12(2), 183-202
- Creswell, J. W. (2013). Qualitative inquiry and research design: Choosing among five approaches (3rd ed.). Thousand Oaks, CA: Sage.
- Durant, J. (2013). The role of science festivals. Proceedings of the National Academy of Sciences, 110(8), 2681-2681
- Gathings, M. J., & Peterman, K. (2021). Science festivals and the cultivation of science capital: a retrospective study of science capital. International Journal of Science Education, Part B, 11(4), 293-307
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Özel Eğitim ve Engelli Eğitimi (Diğer)
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
31 Ocak 2026
Gönderilme Tarihi
12 Aralık 2025
Kabul Tarihi
31 Ocak 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 8 Sayı: 1
APA
Bilgibir, M. B., & Çolak, T. (2026). Özel Eğitim Farkındalık Şenliği: Katılımcı Deneyimleri Üzerinden Bir Nitel Analiz*. Muallim Rıfat Eğitim Fakültesi Dergisi, 8(1), 39-55. https://izlik.org/JA97YF88ST
AMA
1.Bilgibir MB, Çolak T. Özel Eğitim Farkındalık Şenliği: Katılımcı Deneyimleri Üzerinden Bir Nitel Analiz*. Muallim Rıfat Eğitim Fakültesi Dergisi. 2026;8(1):39-55. https://izlik.org/JA97YF88ST
Chicago
Bilgibir, Mine Bilge, ve Tuncay Çolak. 2026. “Özel Eğitim Farkındalık Şenliği: Katılımcı Deneyimleri Üzerinden Bir Nitel Analiz*”. Muallim Rıfat Eğitim Fakültesi Dergisi 8 (1): 39-55. https://izlik.org/JA97YF88ST.
EndNote
Bilgibir MB, Çolak T (01 Ocak 2026) Özel Eğitim Farkındalık Şenliği: Katılımcı Deneyimleri Üzerinden Bir Nitel Analiz*. Muallim Rıfat Eğitim Fakültesi Dergisi 8 1 39–55.
IEEE
[1]M. B. Bilgibir ve T. Çolak, “Özel Eğitim Farkındalık Şenliği: Katılımcı Deneyimleri Üzerinden Bir Nitel Analiz*”, Muallim Rıfat Eğitim Fakültesi Dergisi, c. 8, sy 1, ss. 39–55, Oca. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA97YF88ST
ISNAD
Bilgibir, Mine Bilge - Çolak, Tuncay. “Özel Eğitim Farkındalık Şenliği: Katılımcı Deneyimleri Üzerinden Bir Nitel Analiz*”. Muallim Rıfat Eğitim Fakültesi Dergisi 8/1 (01 Ocak 2026): 39-55. https://izlik.org/JA97YF88ST.
JAMA
1.Bilgibir MB, Çolak T. Özel Eğitim Farkındalık Şenliği: Katılımcı Deneyimleri Üzerinden Bir Nitel Analiz*. Muallim Rıfat Eğitim Fakültesi Dergisi. 2026;8:39–55.
MLA
Bilgibir, Mine Bilge, ve Tuncay Çolak. “Özel Eğitim Farkındalık Şenliği: Katılımcı Deneyimleri Üzerinden Bir Nitel Analiz*”. Muallim Rıfat Eğitim Fakültesi Dergisi, c. 8, sy 1, Ocak 2026, ss. 39-55, https://izlik.org/JA97YF88ST.
Vancouver
1.Mine Bilge Bilgibir, Tuncay Çolak. Özel Eğitim Farkındalık Şenliği: Katılımcı Deneyimleri Üzerinden Bir Nitel Analiz*. Muallim Rıfat Eğitim Fakültesi Dergisi [Internet]. 01 Ocak 2026;8(1):39-55. Erişim adresi: https://izlik.org/JA97YF88ST
