“ÇÖLDE AV” TABLOSUNUN RESTORASYONU VE PARADİGMALARI

Ressam Félix-Auguste Clément’in imzasını taşıyan, Çölde Av olarak tanınan, orijinal adı ise Gatah Çölü’nde Prens Halim’in Ceylan Avı: Tazı Payı olan eser, Türkiye’nin en büyük Oryantalist tablosudur. Bu çalışmada, 19. yüzyılın estetik kaygılarını ve anlayışını yansıtan tablonun 2018-2019 yılları arasında Said Halim Paşa Yalısı’nda başlayan ve Millî Saraylar Resim Müzesi’nde tamamlanan restorasyonu ele alınmıştır. Makalede eserin taşınma ve belgelenmesi, pigment analizleri, konsolidasyonu, yüzey temizlikleri, estetik ve çerçeveleme süreçleri hakkında ayrıntılı bilgiler verilmiş; uzman restoratörler tarafından temel koruma yaklaşımları çerçevesinde ve bilimsel araştırmaların ışığında belirlenen restorasyon süreci ve metodolojisi ortaya konulmuştur. Uzun araştırmalar, detaylı incelemeler ve kapsamlı hesaplamalar sonucu ortaya çıkan bu restorasyon çalışması, farklı disiplinleri ortak bir paydada buluşturmuştur. Boyutlarının oldukça büyük olmasının yol açtığı handikaplardan dolayı, eser üzerinde daha önce bir yerden bir yere nakledilerek herhangi bir restorasyon çalışması yürütülememiştir. Millî Saraylar envanterine kaydedilmesinin ardından, 154 yıldır yerinden hiç oynatılamayan eserin zorlu restorasyonu başlamış ve süreç aşama aşama ilerlemiştir. Eserin Said Halim Paşa Yalısı’ndan Millî Saraylar Resim Müzesi’ne sağlıklı bir şekilde taşınması, restorasyonun en önemli adımını oluşturmuştur. Makalede detaylarıyla anlatılan çalışmalar, tablo restorasyonu alanında Türkiye’de ilk defa denenmiş ve başarılı bir şekilde gerçekleştirilmiştir.