Kavalalı Hanedanının Millî Saraylar Tablo Koleksiyonu’ndaki İzleri; Gatah Çölü’nde Prens Halim’in Ceylan Avı: Tazı Payı ile Sürre Alayı Adlı Tablolar

The National Palaces Painting Collection is one of the richest collections of orientalist paintings in Turkey. The collection hosts Turkey’s two largest orientalist paintings: French painter Félix-Auguste Clément’s painting dated 1865, named Prince Halim’s Gazelle Hunt at Gatah Desert: Hound’s Share and Italian painter Stefano Ussi’s painting dated 1873, named The Surre Procession. Both works are visual documentations of the close social and cultural relations between the Ottoman Empire and the Ottoman territory of Egypt. Despite extensive researches conducted by Turkish and foreign experts, no information was obtained relating these painting’s dates of arrival in İstanbul and their transportation process. Furthermore, there are no documentations on how The Surre Procession -a painting which has been on display at the Dolmabahçe Palace for over a century- came to be a part of the palace collection. In recent years, some researches have been made on the dynasty of Muhammad Ali Pasha of Egypt and the dynasty’s cultural heritage. This article analyzes these two paintings in the context of painting heritage of the dynasty of Muhammad Ali Pasha and compares them in terms of their style and subject matter. It also aims to make a comparative analysis of these two works in consideration of new facts and concepts

Millî Saraylar Tablo Koleksiyonu, Türkiye’nin en zengin oryantalist tablolarına sahip koleksiyonlarından biridir. Koleksiyon, Türkiye’nin en büyük iki oryantalist tablosuna ev sahipliği yapmaktadır. Bunlardan biri, Fransız ressam FélixAuguste Clément’in 1865 tarihli Gatah Çölü’nde Prens Halim’in Ceylan Avı: Tazı Payı adlı eseri, diğeri ise İtalyan ressam Stefano Ussi’nin 1873 tarihli Sürre Alayı isimli eseridir. Her iki eser de Osmanlı Devleti ile Osmanlı’ya bağlı olan Mısır arasındaki yakın sosyal ve kültürel ilişkilerin görsel belgeleridir. Türk ve yabancı uzmanların sürdürdüğü araştırmalara rağmen bu tabloların İstanbul’a geldikleri tarihe ve nakliye işlemlerine dair bilgiye ulaşılamamıştır. Ayrıca, yine yapılan araştırmalara rağmen Dolmabahçe Sarayı’nda yüzyılı aşkın bir süredir sergilenen Sürre Alayı’nın saray koleksiyonuna nasıl kazandırıldığına ilişkin belgeler de yoktur. Son yıllarda Kavalalı Mehmed Ali Paşa Hanedanı’nı ve Hanedan’ın kültürel mirasını ele alan çalışmalar yapılmaktadır. Bu makalede de, bahsi geçen iki tablo, Kavalalı Mehmed Ali Paşa Hanedanı’nın resim mirası bağlamında ele alınmış ve yine ilk defa tablolar üslup ve konu bakımından karşılaştırılmıştır. Makalede ayrıca yeni bilgi ve düşünceler ışığında eserlerin karşılaştırmalı analizinin yapılması amaçlanmaktadır