Algorithmic Imaginary: Algorithms In Everyday Ways of Thinking and Popular Culture

Öz

Algorithms are no longer just a concept that software developers or academics are interested in, but have become a subject that is increasingly embedded in the social imaginary. Algorithms are frequently mentioned in everyday conversations, social media and popular culture products. As discussed in the literature, this means that algorithmic imaginary plays a notable role in the way people think. Algorithms themselves find a place in the social imaginary as actors. The aim of this study is to examine how this algorithmic imaginaries emerges through everyday life and popular culture. This examination was conducted through academic and online literature, social media posts and popular culture products such as movies. Algorithmic imaginary appears in different forms in producer and consumer roles. Algorithmic imaginary has an important function in the efforts of algorithms and humans to adapt to each other. Algorithmic imaginary is increasingly becoming one of the active components of the cultural sphere, and this active role is reflected in the way individuals think and cultural products.

Anahtar Kelimeler

• Algorithm
• Algorithmic Culture
• Algorithmic Imaginary
• Social Imaginary
• Popular Culture

Algoritmik İmgelem: Gündelik Düşünme Biçimlerinde ve Popüler Kültürde Algoritmalar

Öz

Algoritmalar günümüzde salt yazılımcıların veya akademisyenlerin ilgilendiği bir kavram olmaktan çıkıp toplumsal imgeleme gitgide yerleşen bir konu haline gelmiştir. Gündelik sohbetlerde, sosyal medyada ve popüler kültür ürünlerinde algoritmaların bahsi sıklıkla geçmektedir. Bu durum, literatürde değinildiği üzere; insanların düşünme biçimlerinde algoritmik imgelemin dikkate değer bir yer tutması anlamına gelmektedir. Algoritmalar bizatihi birer aktör olarak toplumsal imgelemin içerisinde kendilerine yer bulmaktadır. Bu çalışmanın amacı; bahsi geçen noktalarda söz konusu algoritmik imgelemin nasıl ortaya çıktığını gündelik hayat ve popüler kültür üzerinden incelemektir. Bu inceleme, akademik ve çevrim içi literatür, sosyal medya paylaşımları ve sinema filmleri gibi popüler kültür ürünleri üzerinden gerçekleştirilmiştir. Algoritmik imgelemin üretici ve tüketici rollerinde farklı biçimlerde ortaya çıktığı görülmektedir. Algoritma ve insanların birbirlerine uyum sağlama çabalarında algoritmik imgelem önemli bir işleve sahiptir. Algoritmik imgelem, giderek artan biçimde kültürel alanın etkin bileşenlerinden biri haline gelmekte, bu etkin rol bireylerin düşünme biçimlerine ve kültürel ürünlere yansımaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Algoritma
• Algoritmik Kültür
• Algoritmik İmgelem
• Toplumsal İmgelem
• Popüler Kültür

Kaynakça

1. Bucher, T. (2012). Want to be on the top? Algorithmic power and the threat of invisibility on Facebook. New Media & Society, 14(7), 1164-1180. https://doi.org/10.1177/1461444812440159
2. Bucher, T. (2018). If... then: Algorithmic power and politics. Oxford University Press.
3. de Seta, Gabriele (2024). An algorithmic folklore: Vernacular creativity in times of everyday automation. Critical Meme Reader III: Breaking the Meme. Institute of Network Cultures, 233-253.
4. Finn, E. (2020) Algoritmalar Ne İster? Hesaplama Çağın-da Hayal Gücü, Çev. Songül Köse, Tellekt Yayınları.
5. Jasanoff, S., & Kim, S. H. (2009). Containing the atom: Sociotechnical imaginaries and nuclear power in the United States and South Korea. Minerva, 47, 119-146.
6. Kürkçüoğlu, H. (2024). Algoritmalar ve Kültürel Üretim: YouTube Öneri Sistemi Örneği, Alfa Yayınları.
7. Low, B., Ehret, C., & Hagh, A. (2023). Algorithmic imaginings and critical digital literacy on #BookTok. New Media & Society, 27(4), 2336-2353. https://doi.org/10.1177/14614448231206466.
8. Mager, A. (2015 June 30). Algorithmic Imaginaries. Visions and values in the co-production of search engine politics and Europe. In proceedings of the ISIS summit Vienna 2015 – The information society at the crossroads. https://doi.org/10.3390/isis-summit-vienna-2015-T3.3009

9. Manovich, L. (2020). Cultural analytics. MIT Press.
10. Schellewald, A. (2022). Theorizing “stories about algorithms” as a mechanism in the formation and maintenance of algorithmic imaginaries. Social Media + Society, 8(1). 1-10. https://doi.org/10.1177/20563051221077025
11. Schulz, C. (2022). A new algorithmic imaginary. Media, Culture & Society, 45(3), 646-655. https://doi.org/10.1177/01634437221136014
12. Raffa M., Pronzato R. (2021). The algorithmic imaginary of cultural producers. Towards platform-optimized music?. H-ermes: Journal of Communication, 19(2), 293-321. https://doi.org/10.1285/i22840753n19p293
13. Reader, J. (2021). Postdigital Humans: Algorithmic Imagination?. Ed. Maggi Savin-Baden, Postdigital Humans: Transitions, Transformations and Transcendence, 155-168.
14. Rettberg, J. W. (2023). Machine vision: How algorithms are changing the way we see the world. John Wiley & Sons.
15. Rettberg, J. W., Gunderson, M., Kronman, L., Solberg, R., & de Seta, G. (2024). Machine Vision in Everyday Life.
16. Ruckenstein, M. (2023). The feel of algorithms. Univ of California Press.
17. u/[randomdaysnow]. (2025). algorithmic complacency [Çevrim içi forum gönderisi]. Reddit. https://www.reddit.com/r/ShrugLifeSyndicate/comments/1iw2w4e/algorithmic_complacency, (Erişim Tarihi: 01.03.2025)
18. Zhang, W., Chen, Z., & Xi, Y. (2020). Traffic media: How algorithmic imaginations and practices change content production. Chinese Journal of Communication, 14(1), 58-74.
19. Sosyal Medya Alıntıları
20. [@aycaoznazlii]. (2023, Mart 27). tiktok algoritmam ve rüyalarım.. ikisinin de ortak noktası aşırı alakasız olmaları [X gönderisi]. X. https://x.com/aycaoznazlii/status/1640103458509299713
21. [@bagimsizyasam]. (2025, Haziran 5). Kumar oynayan psikolojisi ve kumar sitesi algoritması [Video]. TikTok. https://www.tiktok.com/@bagimsizyasam/video/7512203415812918546
22. [@dinocardium]. (2025, Mart 9). uzun zamandir cabaliyordum basardim: sifir begenili kedi videolari cikariyo algoritmam [X gönderisi]. X. https://x.com/dinocardium/status/1920907650620895604
23. [@emirunal_06]. (2023, Haziran 13). Tiktok algoritmam bozuldu sadece 20-25 senelik ibrahim tatlıses canlı performansları düşüyo önüme. repostlarim bi süre bu tip içeriklerden oluşacak malesef [X gönderisi]. X. https://x.com/emirunal_06/status/1933625362254283012
24. [@eylulturan]. (2022, Şubat 9). Türk kahvesi güzel gelmeye başladı noluyo bana algoritmam bozuldu iyice [X gönderisi]. X. https://x.com/eylulturan0/status/1491467153912078337
25. [@FritzFassbender]. (2024, Nisan 26). yanlışlıkla izleme geçmişini sildim ana feed böyle oldu. artık ne izlesem sıfırdan algoritmam belirlenecek geride kalan hayatımın ilk günü resmen [X gönderisi]. X. https://x.com/FritzFassbender/status/1772609906220102051
26. [@GBusra83924]. (2025, Şubat 12). Algoritmam bozuldu bir anda yüzleşmek istemediğim ne varsa çıktı karşıma kendime söyleyemediğim binlerce cümle [X gönderisi]. X. https://x.com/GBusra83924/status/1889460589920928002
27. [@heymgs]. (2025, Haziran 29). TikTok Algoritmasıyla İlgili Duyduğun MİTLER ne?Ben hepsini denedim, test ettim, sonucu kendim gördüm.Şimdi sıra sende:Yorumlara “şunu da test et” diye… [Video]. TikTok. https://www.tiktok.com/@heymgs/video/7521454445784255760
28. [@icerisidolu]. (2023, Şubat 10). biliyorum niyeti kötü ama instagram algoritmam kadar söylediklerimi dinleyen kimse yok ve bunu takdir etmek durumundayım [X gönderisi]. X. https://x.com/icerisidolu/status/1756350211104879007
29. [@tam1serefsiz]. (2024, Şubat 7). Spotifydan o kadar korkunç şarkılar dinledim ki algoritmamı düzeltmem bütün senemi alıcak [X gönderisi]. X. https://x.com/tam1serefsiz/status/1755103520938668167
30. [@puyond]. (2021, Şubat 7). Tiktok algoritmam asiri supheli sekilde spesifiklesmeye basladi... my fbi agent knows me so well [X gönderisi]. X. https://x.com/puyond/status/1358397618091622407