A Dissociative Analysis of “Alias Grace”, “Sybil”, and “The Three Faces of Eve”

Öz

Dissociative identity disorder (DID) is the condition in which the dissociation mechanism present in every individual reaches a pathological level. At this point, DID is characterised by the division of a person’s identity, thoughts, feelings and behaviours into separate parts called different ‘identity states’ or ‘alters’. This situation arises when the individual experiences serious disconnections in their sense of self, memory, consciousness and connection with their environment. DID offers powerful dramatic material for many reasons, including its direct connection to ‘character,’ the inherent conflict between good and evil within the character, and its association with trauma. For this reason, DID has become a significant film subject worldwide, particularly in Hollywood. However, individuals diagnosed with DID are often portrayed as dangerous ‘monsters’. In contrast to the mainstream approach, this study examines the productions “Alias Grace”, “Sybil”, and “The Three Faces of Eve”, which are based on real-life stories and focus on different forms of representation. Psychopathological profiles were evaluated based on these three constructs, which concretise the DID phenomenon in clinical observation. In analyses based on the semiotic method, it has been concluded that these productions present a dramatic roadmap focusing on the realistic course of the disease rather than its fictional/fantastic expression.

Anahtar Kelimeler

• Dissociative Identity Disorder
• Multiple Personality Disorder
• Allias Grace
• Sybil
• The Three Faces of Eve

“Alias Grace”, “Sybil” ve “Üç Ruhlu Kadın” Üzerine Dissosiyatif Bir Okuma

Öz

Dissosiyatif kimlik bozukluğu (DKB), her bireyde bulunan dissosiyasyon mekanizmasının patolojik seviyeye ulaşmasıdır. Bu noktada DKB, bir kişinin kimliğinin, düşüncelerinin, duygularının ve davranışlarının farklı “kimlik durumları” ya da “alter” adı verilen ayrı parçalar halinde bölünmesiyle karakterize olur. Bu durum, kişinin kendilik algısında, hafızasında, bilinçte ve çevreyle bağlantısında ciddi kopukluklar yaşamasıyla ortaya çıkar. DKB’nin, doğrudan “karakter” ile ilgili olması, karakterin kendi içinde iyi-kötü çatışması barındırması ve travmalarla bağlantılı olması gibi pek çok nedenden dolayı güçlü bir “dramatik” malzeme sunar. Bu nedenle DKB, Hollywood başta olmak üzere tüm dünyada önemli bir film konusu olarak öne çıkar. Fakat DKB tanılı bireyler, çoğunlukla tehlikeli birer “canavar” olarak tasvir edilir. Bu araştırmada ise anaakım yaklaşımın aksine, gerçek hayat hikayelerinden yola çıkarak farklı temsil biçimlerini esas alan “Alias Grace”, “Sybil” ve “Üç Ruhlu Kadın” yapımları incelenmiştir. DKB fenomenini, klinik gözlemle somutlaştıran bu üç yapımdan hareketle oluşturulan psikopatolojik tablolar değerlendirilmiştir. Yapılan analizlerde, söz konusu yapımların hastalığın kurgusal/fantastik dışavurumuna değil, gerçekçi seyrine odaklanan dramatik bir yol haritası çıkardığı sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Dissosiyatif Kimlik Bozukluğu
• Çoklu Kişilik Bozukluğu
• Alias Grace
• Sybil
• Üç Ruhlu Kadın

Kaynakça

1. Alayarian, A. (2011). Trauma, Torture And Dissociation A Psychoanalytic View. London: Karnac.
2. Alike, S. (2020). I Spent a Day with Multiple Personalities (Dissociative Identity Disorder). https://www.youtube.com/watch?v=ek7JK6pattE
3. Alike, S. (2025). Dissociadid. https://www.dissociadid.com/
4. Apter, A. (1991). The problem of Who: Multiple Personality, Personal Identity and The Double Brain. Philosophical Psychology, 4(2), 219–248.
5. Fedai, Ü. A. (2016). Dissosiyatif Kimlik Bozukluğu Hastalarının Sosyo Demografik Ve Klinik Özelliklerinin İncelenmesi. Uzmanlık Tezi, Harran Üniversitesi, Şanlıurfa.
6. Goodwin, J., Hill S., Attias, R. (1990). “Historical And Folk Techniques Of Exorcism: Applications To The Treatment Of Dissociative Disorders. Dissociation: Progress İn The Dissociative Disorders” Ridgeview Institute and the International Society for the Study of Multiple Personality and Dissociation, 3(2), 94–101.
7. Işık, E. (1996). Nevrozlar. Baskı Kent Matbaa: Ankara.
8. Kenny, M.G. (1981). Multiple Personality and Spirit Possession. Psychiatry, 44(4), 337-58.

9. Öztürk, E. (2018). Travma merkezli alyans model terapi: dissosiyatif kimlik bozukluğunun psikoterapisi. Turkiye Klinikleri Psychology-Special Topics, 3, 31-38.
10. Öztürk, E. (2018). Psikotarih Ruhsal Travma ve Dissosiyasyon. Turkuaz Akademi, 92-106.
11. Öztürk, E. (2020). Travma ve Dissosiasyon. İstanbul: Nobel Tıp Kitabevleri.
12. Öztürk, E.; Şar, V. (2016). Formation And Functions Of Alter Personalities İn Dissociative Identity Disorder: A Theoretical And Clinical Elaboration. Journal of Psychology and Clinical Psychiatry, 6(6), 1-6.
13. Prince, M. (1908). The Dissociation Of A Personality A Biographical Study In Abnormal Psychology. Cambridge: The University Press.
14. Putnam, F. W. (2012). Çoklu Kişilik Bozukluğu (Çev. M. Topal). İstanbul: Psikoterapi Enstitüsü.
15. Sinason, V. (2011). “The Shoemaker And The Elves.” Şu Kitapta: Ed Valerie Sinason, Attachment, Trauma and Multiplicity Working with Dissociative Identity Disorder. New York: Routledge, 127-138.
16. Soner, S.; Aykut, S. (2017). Dissosiyatif Kimlik Bozukluğu Temelinde Sosyal Bir Sorun: Ensest ve Sosyal Hizmetler. Türkiye Sosyal Hizmet Araştırmaları Dergisi, 1(2), 129- 141.
17. Sürü, D. (2025). Dissosiyatif Kimlik Bozukluğu ve Diğer Tanılar İle İlişkisi. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 17(1):12-29. doi:10.18863/pgy.1409605
18. Şar, V. (1998). Dissosiyatif Kimlik Bozukluğu: Tanı ve Nörolojik Sorunlar. Klinik Psikiyatri Dergisi, (1)1,13-21
19. Şar, V.(2017). “Dissosiyatif Bozukluklar.” Şu Kitapta: Ed Oğuz Karamustafalıoğlu, Temel ve Klinik Psikiyatri. Ankara: Güneş Tıp Kitabevi, 1-8.
20. Tamam, L., Özpoyraz, N., Ünal, M. (1996). Çoğul kişilik bozukluğu (Dissosiyatif kimlik bozukluğu): Bir gözden geçirme. 3P Dergisi, 4(1), 45-53.
21. Ulusoy, A. Ö. (2024). Biyopolitik Bir Kavram Olarak “Kadın Bedeni” ve Protest Bir Tavır Olarak Performans Sanatında Çıplaklık. Konservatoryum, 11(2), 631-644. https://doi.org/10.26650/CONS2024-1532501
22. Ulusoy, A. Ö. (2025). Robert Wilson’ın ‘Hamlet Makinesi’ Rejisi ve Postdramatik Stratejisi. Yedi(33), 73-85. https://doi.org/10.17484/yedi.1551474
23. Yanık, M. (2024). Dissosiyatif Kimlik Bozukluğunun Tanı ve Tedavisi 1. Eğitim [Online ders kaydı].