Eğitim Örgütlerinde İnformal Liderler: Sosyometrik Bir Çalışma

Asiye Toker Gökçe; Ergin Dikme

Eğitim Örgütlerinde İnformal Liderler: Sosyometrik Bir Çalışma

Öz

Çalışmanın amacı, eğitim örgütlerindeki informal liderleri ve özelliklerini sosyometri tekniğine dayalı olarak ortaya çıkarmaktır. Çalışmada şu sorulara cevap aranmıştır: Okullarda öğretmenler ve yöneticiler tarafından tercih edilen popüler kişiler hangi özelikleri taşımaktadır?; Okullarda öğretmenler ve yöneticiler tarafından tercih edilen popüler kişiler hangi gerekçelerle tercih edilmektedirler? Araştırma nitel araştırma yöntemlerinden bütüncül tek durum deseniyle desenlenmiştir. Çalışma grubunu İstanbul’da, uygun örnekleme modeli ile belirlenen bir okuldaki 26 öğretmen oluşturmaktadır. Çalışmada veri, Moreno’nun (1963) Sosyometri Tekniği ve yarı yapılandırılmış görüşmelerle elde edilmiştir. Elde edilen veri betimsel analize tabi tutulmuştur. Araştırmayla, okulun sosyometrik ilişki ağında etkili olan informal liderlerin; sakinlik, insan ilişkilerine önem vermek, açıklık, dürüstlük, uyumluluk, sabırlılık gibi kişisel özellikleri ile çalışkanlık, pratik çözümler üretme, teknik becerilere sahip olma gibi mesleki yetkinlikleri nedeniyle bu konumu elde ettiği ve öğretmenlerin örgütsel kararlarında etkili olduğu belirlenmiştir. Ayrıca yöneticilerin sosyometrik ilişki ağının dışında kaldıkları, kendi içlerinde bir ilişki ağı oluşturdukları ve informal lidere şüphe ile yaklaştıkları bulunmuştur.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Akkalkan, H. (2009). Ankara ili Çankaya ilçesinde okul büyüklüğünün öğrencilerin akademik başarısı, okula devamı ve disiplini ile ilişkisi (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Ankara: Ankara Üniversitesi.
Arslantürk, Z. (2001). Sosyal Bilimciler İçin Araştırma Metod ve Teknikleri. İstanbul: Çamlıca Yayınları
Aytaçlı, B. (2012). Durum Çalışmasına Ayrıntılı Bir Bakış Adnan Menderes Üniversitesi Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 3 (1), ss. 1-9.
Bass, B. M. (1990). Bassand Stogdill's Handbook of Leadership: Theory, Research, and Managerial Applications (3rd ed.). New York: Free Press.
Burns, J, M, (1978). Leadership, New York: Harper&Row.
Cattell, R, B, Stice, G, F. (1954). Four Formulae for Selecting Leaders on the Basis of Personality. Human Relations, no. 7(4), pp. 493-507.
Creswell, J. W. (2007). Qualitativeinquiry & researchdesign: Choosing among five approaches ( 2nd.ed.). USA: SAGE Publications
Çelik, V. (2003). Eğitimsel Liderlik. Ankara: Pagem Yayıncılık.

Dökmen, Ü. (2004). Sosyometri ve Psikodrama. İstanbul: Sistem Yayıncılık
Esin, A. (1986). Genel Sosyometriye Giriş. İstanbul: Alaş
Hoy, W. K., Miskel, C. G. (2005). Eğitim Yönetimi Teori Araştırma Uygulama. Ankara: Nobel Yayınları
Ibarra, H., ve Andrews, S. B. (1993). Power, socialin fluence, and sense making: Effects of network centrality and proximityon employee perceptions. Administrative Science Quarterly, no. 38, pp. 277–303.
Katz, D., ve Kahn, R. L (1978). The social psychology of organizations, (2nd ed.) New York: John Wiley
Kornblum, W., Smith C. D. (2008). Sociology in a Changing World. Belmont-USA: Thomson Higher Education ISBN-13: 978-0-495-09635-1
Krueger, D. L. (2013). Informal leaders and cultural change. American Nurse Today, 8(8). Retrieved from https://www.americannursetoday.com/
Lawson, T. D. (2016). Informalleadership: A study of theimpact of leadership on patientsatisfaction in hospitals (Doctoraldissertation). Retrievedfrom ProQuestLLC. (10154845).
Levine, S. (1949). An approach to constructive leadership. Journal of SocialIssues, no. 5(1), pp. 46-53.
Mcshane, S, L.,Glinow, M. A. V. (2016). Örgütsel davranış. Ankara: Nobel Yayınları
Moreno, J. L. (1963). Sosyometrinin Temelleri. İstanbul: İstanbul Matbaası Yayınevi
Neubert, M. (1998). A functional-based model informal leadership perceptions in intact work teams. (Doctoral Dissertation Ph.D.), The University of Iowa, pp. 2
Northouse, P. G. (2016). Leathership Theory and Practice. SAGE Publications
Ornstein, A. C., Lunenburg, F. C. (2013). Eğitim Yönetimi. Ankara: Nobel Akademi Yayıncılık
Peters, L. H. ve O'Connor, E. J. (2001). Informal leadership support: An often Overlooked competitive advantage. Physician Executive, no. 27(3)
Pielstick, D. C. (2000). Formal vs. InformalLeading: A Comparative Analysis. Working Paper Series, no. 4., pp. 2-4
Pozolotin L., Torskiy, V., Kostyrya, E., Chesnokova, M. (2010). The role of formal and informal leadership in the shipcrew. Ukraine, Odessa National Maritime Academy The13th Annual General Assembly of the IAMU
Robbins, S., P., Judge, T. A. (2017). Örgütsel Davranış. Ankara: Nobel Yayınları
Sanchez-Cortes, D., Aran, O., Mast, M. ve Gatica-Perez, D. (2012). Identifying Emergent Leadership in Small Groupsusing Nonverbal Communicative Cues. IEEE Transactions on Multimedia no. 14(3), pp. 816-832
Sparrowe, R. T.,Liden,R. G.,Wayne, S. J., and Kraimer, M. L. (2001). Social Networks and the Performance of Individuals and Groups. Academy of Management Journal, no. 44 (2), pp. 316-325.
Stincelli, E, Baghurst, T. D. M. (2014). A Grounded Theory Exploration of Informal Leadership Qualities as Perceived by Employees and Managers in Small Organizations. International Journal of Business Management and Economic Research, no. 5(1)
Şatıroğlu, A. (1999). J Moreno ve Sosyometri Üzerine. İstanbul Üniversitesi Sosyoloji Dergisi, 3(5), s. 111-126
Wolff, S.B., Pescosolido, A.T. and Druskat, V.U. (2002). Emotional intelligence as the basis of leadership emergence in self-managing teams. The Leadership Quarterly, no. 13, pp. 505-22.
Yıldırım, A., Şimşek H. (2011). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
Yukl, G. (2018). Örgütlerde Liderlik. Ankara: Nobel Yayıncılık.
Yukl, G. (2010). Leadership in Organizations. Seventh global edition, Pearson, Upper Saddle River, NJ.
Zemke, D., Zemke, S. (2008). İdentifying roles and behavıors of ınformal leaders on student design teams. American Society for Engineering Education. pp. 1-13

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Asiye Toker Gökçe Bu kişi benim
Türkiye

Ergin Dikme Bu kişi benim
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

1 Haziran 2021

Gönderilme Tarihi

15 Mart 2021

Kabul Tarihi

24 Nisan 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 1 Sayı: 23

IZ

https://izlik.org/JA78SM45FN

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Toker Gökçe, A., & Dikme, E. (2021). Eğitim Örgütlerinde İnformal Liderler: Sosyometrik Bir Çalışma. MSGSÜ Sosyal Bilimler, 1(23), 88-104. https://izlik.org/JA78SM45FN

AMA

1.Toker Gökçe A, Dikme E. Eğitim Örgütlerinde İnformal Liderler: Sosyometrik Bir Çalışma. MSGSÜ Sosyal Bilimler. 2021;1(23):88-104. https://izlik.org/JA78SM45FN

Chicago

Toker Gökçe, Asiye, ve Ergin Dikme. 2021. “Eğitim Örgütlerinde İnformal Liderler: Sosyometrik Bir Çalışma”. MSGSÜ Sosyal Bilimler 1 (23): 88-104. https://izlik.org/JA78SM45FN.

EndNote

Toker Gökçe A, Dikme E (01 Haziran 2021) Eğitim Örgütlerinde İnformal Liderler: Sosyometrik Bir Çalışma. MSGSÜ Sosyal Bilimler 1 23 88–104.

IEEE

[1]A. Toker Gökçe ve E. Dikme, “Eğitim Örgütlerinde İnformal Liderler: Sosyometrik Bir Çalışma”, MSGSÜ Sosyal Bilimler, c. 1, sy 23, ss. 88–104, Haz. 2021, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA78SM45FN

ISNAD

Toker Gökçe, Asiye - Dikme, Ergin. “Eğitim Örgütlerinde İnformal Liderler: Sosyometrik Bir Çalışma”. MSGSÜ Sosyal Bilimler 1/23 (01 Haziran 2021): 88-104. https://izlik.org/JA78SM45FN.

JAMA

1.Toker Gökçe A, Dikme E. Eğitim Örgütlerinde İnformal Liderler: Sosyometrik Bir Çalışma. MSGSÜ Sosyal Bilimler. 2021;1:88–104.

MLA

Toker Gökçe, Asiye, ve Ergin Dikme. “Eğitim Örgütlerinde İnformal Liderler: Sosyometrik Bir Çalışma”. MSGSÜ Sosyal Bilimler, c. 1, sy 23, Haziran 2021, ss. 88-104, https://izlik.org/JA78SM45FN.

Vancouver

1.Asiye Toker Gökçe, Ergin Dikme. Eğitim Örgütlerinde İnformal Liderler: Sosyometrik Bir Çalışma. MSGSÜ Sosyal Bilimler [Internet]. 01 Haziran 2021;1(23):88-104. Erişim adresi: https://izlik.org/JA78SM45FN