Araştırma Makalesi

Öğretmen Tükenmişliğinin Bir Yordayıcısı Olarak Okulun Duygusal İklimi

Cilt: 1 Sayı: 23 1 Haziran 2021
  • Ümit Dilekçi
  • Ayça Kaya
PDF İndir

Öğretmen Tükenmişliğinin Bir Yordayıcısı Olarak Okulun Duygusal İklimi

Öz

Bu araştırmanın amacı, okulun duygusal iklimi ile öğretmenlerin tükenmişlik algıları arasındaki ilişkilerin incelenmesidir. İlişkisel tarama deseninde tasarlanan araştırmaya, 2020-2021 eğitim ve öğretim yılı ikinci döneminde Batman il merkezinde görev yapan 362 öğretmen katılmıştır. Araştırmanın örnekleminin saptanmasında iki yöntemden yararlanılmıştır. İlk olarak ölçüt örnekleme yöntemi kapsamında öğretmenlerin en az bir yıllık mesleki deneyime sahip olması göz önünde bulundurulmuştur. Daha sonrasında ise birinci ölçütü karşılayan öğretmenlere tesadüfi örnekleme yönteminden yararlanılarak ulaşılmıştır. Verilerin toplanmasında “Okulların Duygusal İklim Ölçeği (ODİÖ)” ve “Maslach Tükenmişlik Envanteri-Eğitimci Formu (MTE-EF)” kullanılmıştır. Verilerin analizi için aritmetik ortalama, toplam puan, spearman sıra farkları korelasyon katsayısı ve çoklu doğrusal regresyon analizleri yapılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre ODİÖ Duygusal Birliktelik boyutu ile Duygusal Tükenme ve Duyarsızlaşma boyutları arasında negatif yönlü; Kişisel Başarı boyutu ile arasında pozitif yönlü, anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir. ODİÖ Empati boyutu ile Duygusal Tükenme ve Duyarsızlaşma boyutları arasında negatif yönlü; Kişisel Başarı boyutu ile arasında pozitif yönlü, anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir. ODİÖ Duygusal Yorgunluk boyutu ile Duygusal Tükenme ve Duyarsızlaşma boyutları arasında pozitif yönlü; Kişisel Başarı boyutu ile arasında negatif yönlü, anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir. Ayrıca MTE-EF Duygusal Tükenme boyutunun iki anlamlı yordayıcısı tespit edilmiştir. Buna göre Duygusal Birliktelik boyutu Duygusal Tükenme boyutunu negatif yönde; Duygusal Yorgunluk boyutu ise Duygusal Tükenme boyutunu pozitif yönde yordamaktadır. İkinci olarak MTE-EF Duyarsızlaşma boyutunun tek anlamlı yordayıcısı tespit edilmiştir. Buna göre Duygusal Yorgunluk boyutu Duyarsızlaşma boyutunu pozitif yönde yordamaktadır. Son olarak MTE-EF Kişisel Başarı boyutunun iki anlamlı yordayıcısı tespit edilmiştir. Buna göre Duygusal Birliktelik boyutu Kişisel Başarı boyutunu pozitif yönde; Duygusal Yorgunluk boyutu ise Kişisel Başarı boyutunu negatif yönde yordamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Akay, D. ve Tezel, M. (2018). Okul öncesi öğretmenlerinin mesai zamanlarında yaşadıkları duygu durumlarının belirlenmesi. Journal of International Social Research, 11(59), 691-699. doi:10.17719/jisr.2018.2678
  2. Akçay, C. ve Çoruk, A. (2012). Çalışma yaşamında duygular ve yönetimi: Kavramsal bir inceleme. Eğitimde Politika Analizi, 1(1), 3-25.
  3. Allred, A. D. M. (2014). Principal emotional intelligence and teacher perceptions of school climate in middle schools (Yayınlanmamış doktora tezi). University of Southern Mississippi, Hatissburg.
  4. Andersen, R. J., Evans, I. M. ve Harvey, S. T. (2012). Insider views of the emotional climate of the classroom: What New Zealand children tell us about their teachers' feelings. Journal of Research in Childhood Education, 26(2), 199-220. doi:10.1080/02568543.2012.657748
  5. Argon, T. (2015). Öğretmenlerin sahip oldukları duygu durumlarını okul yöneticilerinin dikkate alıp almamalarına ilişkin görüşleri. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 15(1), 377-404.
  6. Ashkanasy, N. ve Nicholson, G. (2003). Climate of fear in organizational settings: Construct definition, measurement and a test of theory. Australian Journal of Psychology, 55(1), 24-29.
  7. Atmaca, Ç., Rızaoğlu, F., Türkdoğan, T. ve Yaylı, D. (2020). An emotion focused approach in predicting teacher burnout and job satisfaction. Teaching and Teacher Education, 90, 1-13. doi:10.1016/j.tate.2020.103025
  8. Avşaroğlu, S., Deniz, M. E. ve Kahraman, A. (2005). Teknik öğretmenlerde yaşam doyumu iş doyumu ve mesleki tükenmişlik düzeylerinin incelenmesi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 14, 115-129.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

1 Haziran 2021

Gönderilme Tarihi

6 Mart 2021

Kabul Tarihi

25 Nisan 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 1 Sayı: 23

Kaynak Göster

APA
Dilekçi, Ü., & Kaya, A. (2021). Öğretmen Tükenmişliğinin Bir Yordayıcısı Olarak Okulun Duygusal İklimi. MSGSÜ Sosyal Bilimler, 1(23), 325-348. https://izlik.org/JA42NU58UF
AMA
1.Dilekçi Ü, Kaya A. Öğretmen Tükenmişliğinin Bir Yordayıcısı Olarak Okulun Duygusal İklimi. MSGSÜ Sosyal Bilimler. 2021;1(23):325-348. https://izlik.org/JA42NU58UF
Chicago
Dilekçi, Ümit, ve Ayça Kaya. 2021. “Öğretmen Tükenmişliğinin Bir Yordayıcısı Olarak Okulun Duygusal İklimi”. MSGSÜ Sosyal Bilimler 1 (23): 325-48. https://izlik.org/JA42NU58UF.
EndNote
Dilekçi Ü, Kaya A (01 Haziran 2021) Öğretmen Tükenmişliğinin Bir Yordayıcısı Olarak Okulun Duygusal İklimi. MSGSÜ Sosyal Bilimler 1 23 325–348.
IEEE
[1]Ü. Dilekçi ve A. Kaya, “Öğretmen Tükenmişliğinin Bir Yordayıcısı Olarak Okulun Duygusal İklimi”, MSGSÜ Sosyal Bilimler, c. 1, sy 23, ss. 325–348, Haz. 2021, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA42NU58UF
ISNAD
Dilekçi, Ümit - Kaya, Ayça. “Öğretmen Tükenmişliğinin Bir Yordayıcısı Olarak Okulun Duygusal İklimi”. MSGSÜ Sosyal Bilimler 1/23 (01 Haziran 2021): 325-348. https://izlik.org/JA42NU58UF.
JAMA
1.Dilekçi Ü, Kaya A. Öğretmen Tükenmişliğinin Bir Yordayıcısı Olarak Okulun Duygusal İklimi. MSGSÜ Sosyal Bilimler. 2021;1:325–348.
MLA
Dilekçi, Ümit, ve Ayça Kaya. “Öğretmen Tükenmişliğinin Bir Yordayıcısı Olarak Okulun Duygusal İklimi”. MSGSÜ Sosyal Bilimler, c. 1, sy 23, Haziran 2021, ss. 325-48, https://izlik.org/JA42NU58UF.
Vancouver
1.Ümit Dilekçi, Ayça Kaya. Öğretmen Tükenmişliğinin Bir Yordayıcısı Olarak Okulun Duygusal İklimi. MSGSÜ Sosyal Bilimler [Internet]. 01 Haziran 2021;1(23):325-48. Erişim adresi: https://izlik.org/JA42NU58UF