Araştırma Makalesi

Derin Öğrenme Tabanlı LSTM Modeli Kullanarak Çok Ufuklu Güneş Radyasyonu Tahmini

Cilt: 14 Sayı: 1 27 Haziran 2026
PDF İndir
EN TR

Derin Öğrenme Tabanlı LSTM Modeli Kullanarak Çok Ufuklu Güneş Radyasyonu Tahmini

Öz

Bu çalışmada, günlük küresel güneş radyasyonunu tahmin etmek için çok ufuklu bir zaman serisi tahmin yaklaşımı geliştirilmiştir. Veri seti günlük frekansa göre hizalanmıştır ve eksik gözlemler, zamana dayalı enterpolasyon ve yılın gününe (DOY) dayalı mevsimsellik duyarlı istatistikleri birleştiren iki aşamalı bir atama stratejisi ile ele alınmıştır. Giriş özellikleri, gecikmeli değerler (1, 14, 30 gün) ve kayan pencere istatistikleri (ortalama, standart sapma, minimum ve maksimum) ile zenginleştirilmiştir. Çoklu çıktı başlıklarına sahip yığılmış derin LSTM mimarisi, tahmin modeli olarak kullanılmış ve Log-Cosh kayıp fonksiyonu kullanılarak eğitilmiştir. Model performansı, RMSE, MAE, nRMSE ve R² metrikleri kullanılarak değerlendirilmiştir. Sonuçlar, tahmin ufku arttıkça tahmin doğruluğunun önemli ölçüde iyileştiğini göstermektedir. 1 günlük ufuk için MAE değeri 1,166 iken, 14 günlük ve 30 günlük ufuklar için sırasıyla 0,645 ve 0,474'e düşmektedir. Benzer şekilde, R², 1 günlük tahminler için 0,642'den 30 günlük tahminler için 0,912'ye yükselmektedir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Meteoroloji Bölge Müdürlüğü

Teşekkür

Bu çalışmada kullanılan meteorolojik verilerin temin edilmesi sürecinde sağladıkları destek ve katkılarından dolayı Van Meteoroloji Bölge Müdürlüğü’ne teşekkür ederiz.

Kaynakça

  1. Rahman S., Mohandes, M. Artificial neural network estimation of global solar radiation using air temperature and relative humidity, Energy Policy, vol. 36, no. 2, pp. 571–576, 2008.
  2. Mellit, A., & Kalogirou, S. A., Artificial intelligence techniques for photovoltaic applications: A review,” Progress in Energy and Combustion Science, vol. 34, no. 5, pp. 574–632, 2008.
  3. Perez R., Kivalov S., Schlemmer J., et al. Validation of short and medium term operational solar radiation forecasts in the US, Solar Energy, vol. 84, no. 12, pp. 2161–2172, 2010.
  4. Angstrom, A. K. Solar and terrestrial radiation, Quarterly Journal of the Royal Meteorological Society, vol. 50, pp. 121–125, 1924.
  5. Besharat F., Dehghan A. A., Faghih A. R. Empirical models for estimating global solar radiation: A review and case study, Renewable and Sustainable Energy Reviews, vol. 21, pp. 798–821, 2013.
  6. De Souza J. L., Nicacio R. M., Moura, M. A. L. Global solar radiation measurements in Maceio, Brazil, Renewable Energy, vol. 30, pp. 1203–1220, 2005.
  7. Menges H. O., Ertekin C., & Sonmete, M. H., Evaluation of global solar radiation models for Konya, Turkey, Energy Conversion and Management, vol. 47, pp. 3149–3173, 2006.
  8. Yao W., Li Z., Wang Y., Jiang F., Hu, L. Evaluation of global solar radiation models for Shanghai, China, Energy Conversion and Management, vol. 84, pp. 597–612, 2014.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Makine Mühendisliğinde Optimizasyon Teknikleri, Makine Mühendisliği (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

24 Haziran 2026

Yayımlanma Tarihi

27 Haziran 2026

Gönderilme Tarihi

13 Şubat 2026

Kabul Tarihi

24 Nisan 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 14 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Uçkan, İ. (2026). Derin Öğrenme Tabanlı LSTM Modeli Kullanarak Çok Ufuklu Güneş Radyasyonu Tahmini. Mus Alparslan University Journal of Science, 14(1), 126-133. https://doi.org/10.18586/msufbd.1888033
AMA
1.Uçkan İ. Derin Öğrenme Tabanlı LSTM Modeli Kullanarak Çok Ufuklu Güneş Radyasyonu Tahmini. MAUN Fen Bil. Dergi. 2026;14(1):126-133. doi:10.18586/msufbd.1888033
Chicago
Uçkan, İrfan. 2026. “Derin Öğrenme Tabanlı LSTM Modeli Kullanarak Çok Ufuklu Güneş Radyasyonu Tahmini”. Mus Alparslan University Journal of Science 14 (1): 126-33. https://doi.org/10.18586/msufbd.1888033.
EndNote
Uçkan İ (01 Haziran 2026) Derin Öğrenme Tabanlı LSTM Modeli Kullanarak Çok Ufuklu Güneş Radyasyonu Tahmini. Mus Alparslan University Journal of Science 14 1 126–133.
IEEE
[1]İ. Uçkan, “Derin Öğrenme Tabanlı LSTM Modeli Kullanarak Çok Ufuklu Güneş Radyasyonu Tahmini”, MAUN Fen Bil. Dergi., c. 14, sy 1, ss. 126–133, Haz. 2026, doi: 10.18586/msufbd.1888033.
ISNAD
Uçkan, İrfan. “Derin Öğrenme Tabanlı LSTM Modeli Kullanarak Çok Ufuklu Güneş Radyasyonu Tahmini”. Mus Alparslan University Journal of Science 14/1 (01 Haziran 2026): 126-133. https://doi.org/10.18586/msufbd.1888033.
JAMA
1.Uçkan İ. Derin Öğrenme Tabanlı LSTM Modeli Kullanarak Çok Ufuklu Güneş Radyasyonu Tahmini. MAUN Fen Bil. Dergi. 2026;14:126–133.
MLA
Uçkan, İrfan. “Derin Öğrenme Tabanlı LSTM Modeli Kullanarak Çok Ufuklu Güneş Radyasyonu Tahmini”. Mus Alparslan University Journal of Science, c. 14, sy 1, Haziran 2026, ss. 126-33, doi:10.18586/msufbd.1888033.
Vancouver
1.İrfan Uçkan. Derin Öğrenme Tabanlı LSTM Modeli Kullanarak Çok Ufuklu Güneş Radyasyonu Tahmini. MAUN Fen Bil. Dergi. 01 Haziran 2026;14(1):126-33. doi:10.18586/msufbd.1888033