TÜRKİYE MODERN DEVLETİ’NİN OSMANLI’DAKİ KÖKENLERİ – TOPRAK YÖNETİMİNDE VE YÖNETSEL ORGANLARDA DÖNÜŞÜM
Öz
Osmanlı İmparatorluğu ve Türkiye Cumhuriyeti tarihinde modern devlet, hep kurumsal yapısıyla inceleme konusu yapılmış; biçimsel-hukuksal özellikleri öne çıkarılarak incelenmiş ve reform süreçlerinin ürünü olarak görülmüştür. Yönetim bilimleri alanında, bu bakış açısı, daha da belirgindir. Ancak, bürokratik yapı da dahil, devletin aldığı biçim, doğrudan toplumsal ilişkilerin örgütlenme tarzının parçasıdır. O nedenle, devletin, 1920’lerde aldığı modern biçimi incelemek için, onu toplumsal ilişkilerin tarihsel gelişimi içinde görünür kılmamız gerekir. Bu perspektif bize, 18. yüzyılın ikinci yarısında krize giren ve çözülmeye başlayan toprak örgütlenmesiyle açığa çıkan yeni toplumsal sınıf ve tabakaların, siyasal zora dayalı sömürü ve tahakküm mekanizmasına karşı konumlandığını ve bu nedenle siyaset alanının borç ilişkileriyle biçimlenen iktisadi zora dayalı örgütlenme alanlarından soyutlanabileceği temsili kurul ve organlar eliyle yönetime katılmaya ve iktidarı talep etmeye başladıklarını gösterir. Süreç, kırsal kökenli burjuvazi olarak eşrâfı ve onun yerel meclislerden başlayarak, merkezi ve yerel meclislerde bir “sınıf olarak yönetme” pratiğini öne çıkarır. Modern devlet, toplumsal ilişkilerin örgütlenmesindeki değişimle yeni biçimde soyutlanmaya başlayan siyasal alanın somut görüngüsüdür.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Abou-El-Haj, Rıfa’at Ali (1974), “The Ottoman Vezir and Paşa Households 1683-1703: A Preliminary Report”, Journal of the American Oriental Society, 94, s.438-447.
- Abou-El-Haj, Rıfa’at Ali (2000), Modern Devletin Doğası – 16.Yüzyıldan 18.Yüzyıla Osmanlı İmparatorluğu, (Çev. Canay Şahin), (Ankara: İmge Yayınevi).
- Abou-El-Haj, Rifa’at Ali (2009), 1703 İsyanı – Osmanlı Siyasasının Yapısı, (Çev. Çağdaş Sümer), (Ankara: Tan Kitabevi Yayınları).
- Adanır, Fikret (2006), “Semi-Autonomous Forces in the Balkans and Anatolia”, Suraiya N. Faroqhi (Der.), The Cambridge History of Turkey, Vol.3: The Later Ottoman Empire, 1603-1839, (Cambridge: Cambridge University Press), s.157-185.
- Ahmad, Feroz (1996), İttihatçılıktan Kemalizme, (İstanbul: Kaynak Yayınları).
- Ahmad, Feroz ve Dankwart A. Rustow (1976), “İkinci Meşrutiyet Döneminde Meclisler: 1908-1918”, Güneydoğu Avrupa Araştırmaları Dergisi, 4/5, 1976, s.245-284.
- Akdağ, Mustafa (2013), Türk Halkının Dirlik ve Düzenlik Kavgası – “Celâlî İsyanları”, (İstanbul: YKY Yayınları).
- Aksan, Virginia H. (1998), “Whatever Happened to the Janissaries? Mobilization for the 1768-74 Russo-Ottoman War”, War In History, 5 (1), s.23-36.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Kamu Yönetimi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
30 Haziran 2022
Gönderilme Tarihi
4 Mart 2022
Kabul Tarihi
28 Mart 2022
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2022 Cilt: 17 Sayı: 37
APA
Çelik, F. E. (2022). TÜRKİYE MODERN DEVLETİ’NİN OSMANLI’DAKİ KÖKENLERİ – TOPRAK YÖNETİMİNDE VE YÖNETSEL ORGANLARDA DÖNÜŞÜM. Memleket Siyaset Yönetim, 17(37), 5-48. https://izlik.org/JA72LD97CA
AMA
1.Çelik FE. TÜRKİYE MODERN DEVLETİ’NİN OSMANLI’DAKİ KÖKENLERİ – TOPRAK YÖNETİMİNDE VE YÖNETSEL ORGANLARDA DÖNÜŞÜM. Memleket Siyaset Yönetim. 2022;17(37):5-48. https://izlik.org/JA72LD97CA
Chicago
Çelik, Fatma Eda. 2022. “TÜRKİYE MODERN DEVLETİ’NİN OSMANLI’DAKİ KÖKENLERİ – TOPRAK YÖNETİMİNDE VE YÖNETSEL ORGANLARDA DÖNÜŞÜM”. Memleket Siyaset Yönetim 17 (37): 5-48. https://izlik.org/JA72LD97CA.
EndNote
Çelik FE (01 Haziran 2022) TÜRKİYE MODERN DEVLETİ’NİN OSMANLI’DAKİ KÖKENLERİ – TOPRAK YÖNETİMİNDE VE YÖNETSEL ORGANLARDA DÖNÜŞÜM. Memleket Siyaset Yönetim 17 37 5–48.
IEEE
[1]F. E. Çelik, “TÜRKİYE MODERN DEVLETİ’NİN OSMANLI’DAKİ KÖKENLERİ – TOPRAK YÖNETİMİNDE VE YÖNETSEL ORGANLARDA DÖNÜŞÜM”, Memleket Siyaset Yönetim, c. 17, sy 37, ss. 5–48, Haz. 2022, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA72LD97CA
ISNAD
Çelik, Fatma Eda. “TÜRKİYE MODERN DEVLETİ’NİN OSMANLI’DAKİ KÖKENLERİ – TOPRAK YÖNETİMİNDE VE YÖNETSEL ORGANLARDA DÖNÜŞÜM”. Memleket Siyaset Yönetim 17/37 (01 Haziran 2022): 5-48. https://izlik.org/JA72LD97CA.
JAMA
1.Çelik FE. TÜRKİYE MODERN DEVLETİ’NİN OSMANLI’DAKİ KÖKENLERİ – TOPRAK YÖNETİMİNDE VE YÖNETSEL ORGANLARDA DÖNÜŞÜM. Memleket Siyaset Yönetim. 2022;17:5–48.
MLA
Çelik, Fatma Eda. “TÜRKİYE MODERN DEVLETİ’NİN OSMANLI’DAKİ KÖKENLERİ – TOPRAK YÖNETİMİNDE VE YÖNETSEL ORGANLARDA DÖNÜŞÜM”. Memleket Siyaset Yönetim, c. 17, sy 37, Haziran 2022, ss. 5-48, https://izlik.org/JA72LD97CA.
Vancouver
1.Fatma Eda Çelik. TÜRKİYE MODERN DEVLETİ’NİN OSMANLI’DAKİ KÖKENLERİ – TOPRAK YÖNETİMİNDE VE YÖNETSEL ORGANLARDA DÖNÜŞÜM. Memleket Siyaset Yönetim [Internet]. 01 Haziran 2022;17(37):5-48. Erişim adresi: https://izlik.org/JA72LD97CA