TÜRKİYE’DE YÜZYILLIK GÜNDEM: FEDERALİZM

Öz

Bu incelemede, ondokuzuncu yüzyıldan yirmibirinci yüzyıla değin Türk siyasi-idari yapısına dair değişmeyen bir gündem maddesi irdelenmektedir. İmparatorluk döneminde emperyal-büyük güçlerin hizmetinde “adem-i merkeziyet” olarak literatüre giren kavramın, bugün emperyal-Avrupa Birliği/ABD hizmetinde “federalizm” olarak yeniden üretilip gündemin temel maddesi olmaya devam ettiği belirtilmektedir. İncelemede tarihle güncel arasında bağlantı kurarak bu durumun tasviri sunulmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Adem-i Merkeziyet
• Federalizm
• Osmanlı İmparatorluğu
• Türkiye Cumhuriyeti
• Kamu Yönetimi Temel Kanunu Reform Tasarısı Taslağı
• Kalkınma Ajansları
• Yönetişim

Kaynakça

1. Ataay, Faruk, “Kalkınma Ajansları Kalkınmayı Sağlayabilir mi?”, Memleket-Mevzuat, Şubat 2006, c. VIII, s. 36-38.
2. Bayur, Yusuf Hikmet, Türk İnkılâbı Tarihi: Fikir Cereyanları, İnkılâp Hareketleri, İç Didişmeler, Birinci Genel Savaşın Patlaması, T.T.K., Ankara, 1991, c. II, k. IV.
3. Belger, Nihat Reşad, “İttihad Terakki’nin Muhalifl eri ile Temasları”, Cumhuriyet, 22 Kasım 1948,
4. Düstur, 1. Tertip, c. IV.
5. Engelhardt, Tanzimat ve Türkiye, (Çev. Ali Reşad), Kaknüs, İstanbul, 1999.
6. Gözübüyük, Şeref ve Kili, Suna, Türk Anayasa Metinleri (Sened-i İttifaktan Günümüze), Türkiye İş Bankası, Ankara, 2000.
7. Güler, Birgül Ayman, “Bölge Kalkınma Ajansları Nedir, Ne Değildir?”, Memleket-Mevzuat, Şubat 2006, c. VIII, s. 25-27.
8. Güler, Birgül Ayman, “Yerel Yönetimleri Güçlendirmek mi? Ademi Merkeziyetçilik mi?”, Çağdaş Yerel Yönetimler, 9 (2) Nisan 2000, s. 14-29.

9. Hüseyin Cahid, “Adem-i Merkeziyet”, Tanin, 22 Ağustos, 1324.
10. Hüseyin Cahid, “İntihab Entrikaları”, Tanin, 26 Teşrin-i Sani, 1324.
11. Kuran, Ahmed Bedevi, İnkılâp Tarihimiz ve İttihat ve Terakki, Tan Matbaası, İstanbul, 1948.
12. Mahmud Celâleddin (Paşa), Mir’at-ı Hakikat, (Tarihi Hakikatlerin Aynası), (Haz., İsmet Miroğlu), Kuşak Ofset, İstanbul, 1983.
13. Reyhan, Cenk, Osmanlı’da İki Tarz-ı İdare: Merkeziyetçilik – Adem-i Merkeziyetçilik, İmge, Ankara, 2007 .
14. Reyhan, Cenk, Türkiye’de Liberalizmin Kökenleri: Prens Sabahaddin ve Eserleri, (Yayımlanmamış Kitap).
15. Reyhan, Hakan ve Şenalp, M. Gürsan, “Emperyalizmin Kurumsallaşma Süreci: Küresel Yönetişim, Yönetişimci Devlet ve STK’laştırılan Sendikal Hareket”, Siyaset ve Toplum, Yaz 2005, s. 126-152.
16. Turan, Menaf (Der.), Bölgesel Kalkınma Ajansları: Nedir Ne Değildir?, Paragraf, Ankara, 2005.