YENİ SAĞCI SU POLİTİKASI KAVRAMLARI: Fiyatlandırma, Su Hakkı, Özerklik-Katılım

Öz

Yeni sağcı su reformunun yakın gelecekte Türkiye’nin gündemine oturması beklenmektedir. Bu öngörü, Türkiye’yi bekleyen gelecek tartışmaların netlik kazanabilmesi için yeni sağcı su politikasının açıklanmasını gerekli kılar. Yeni sağcı su politikası fiyatlandırma kavramında soyutlanabilir. Fiyatlandırma kavramı ile yeniden yapılandırılan su ve su hizmetlerinde hukuki ve yönetsel dönüşüm su hakkı, katılımcılık-özerklik kavramlarının içeriği doğrultusunda şekillendirilir. Söz konusu kavramlar üretildikleri tarihsel ve ideolojik bağlamda değer yüklüdür ve tam da bu nedenle yeni sağcı su politikasının taşıyıcısıdır. Bu doğrultuda, söz konusu kavramların çözümlenmesi ile yeni sağcı su politikası açıklanabilecektir. Kavramsal çözümleme, öncelikle yeni sağcı su politikası aktörlerinin strateji metinlerinde temel aldıkları kuramsal dayanak, ardından kuramın uygulamaya döküldüğünde kazandığı içerik temel alınarak ilerletilmiştir. Bu araçlar içerisinde Dünya Bankası strateji metinleri ağırlıklı olarak kullanılmış, uygulama örnekleri açısından da yakın zamanda yeni sağcı reform sürecini kapatan Bolivya örnek olayı ele alınmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Dublin ilkeleri
• Dünya Su Forumu
• yeni sağ ve su politikası
• Dünya Bankası ve su politikası
• fiyatlandırma
• katılımcılık
• özerklik
• su hakkı

Kaynakça

1. “15 Nolu Genel Yorum”, Türkiye Mühendislik Haberleri, Yıl: 54/ 2009-2, Sayı: 454, “Temel ve Vazgeçilmez İnsan Hakkı Olarak Su” sayısı, TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası, s. 43-56.
2. Akdoğan, Argun “Yeni Yerel Yönetim Yasalarında Katılım”, DOSYA-08: Yerel Yönetimlere Katılım, Bülten 64 (Aralık 2008), Mimarlar Odası Ankara Şubesi Yayını, s. 17-27.
3. Akdoğan, Argun, “Latin Amerika’da Su Özelleştirmeleri”, Su Yönetimi Küresel Politika ve Uygulamalara Eleştiri (Ed. Tayfun Çınar ve Hülya Kendir), Memleket Yayınları, Ankara, 2006, s. 179-223.
4. Barlow, Maude, Mavi Sözleşme Küresel Su Krizi ve Su Hakkı Mücadelesi, Çev. Barış Cezar, Çevre Mühendisleri Odası ve Yordam, Mart 2009, (Orj. Blue Covenant: The Global Water Crisis and the Coming Battle for the Right to Water, New York, 2007).
5. Barrera-Osorio, Felipe, Mauricio Olivera ve Carlos Ospino, “Does Society Win or Lose as a Result of Privitization? A Case Study in the Impact of Water Privitization in Colombia”, Economica (2008), London School of Economics, s. 1-26.
6. Bayramoğlu, Sonay, Yönetişim Zihniyeti, İletişim, İstanbul, 2005.
7. Camdessus, Michael, Financing Water For All, Report of World Panel on Financing Water Infrastructure, WWC, 2003.
8. Carty, Bob, Interview with Menahem Libhaber (Principal Water and Sanitary Engineer for the World Bank), CBC Radio, 9 Ekim 2002, http://www.cbc.ca/news/features/water/libhaber.html

9. Çelik, F. Eda, “Hizmet Sunumuna Katılım ve Kamu-Özel Ortaklıkları”, DOSYA-08: Yerel Yönetimlere Katılım, Bülten 64 (Aralık 2008), Mimarlar Odası Ankara Şubesi Yayını.
10. Çınar, Tayfun, “Su Yönetimi ve Finansmanında Strateji, Model ve Aktörler”, Su Yönetimi Küresel Politika ve Uygulamalara Eleştiri, (Ed. Tayfun Çınar ve Hülya Kendir), Memleket Yayınları, Ankara, 2006, s. 43-88.
11. Demir, Ömer, Kurumcu İktisat, Vadi, 1. Baskı, Ankara, 1996.
12. Derviş, Kemal, Trevor Manuel, “İki milyon çocuk temiz su ve tuvalet yok diye ölüyor”, Hürriyet, 10 Kasım 2006, s. 11.
13. Dikmen, Ahmet Alpay, “Bir İlkel Birikim Aracı Olarak Özelleştirme ve Taşeronlaştırma”, Genel- İş Emek Araştırma Dergisi, 2006/1, s. 41-60.
14. Durmuş, Mustafa, Kapitalizmin Krizi 2008 Krizinin Eleştirel Bir Çözümlemesi, Tan, Mayıs 2009, Ankara.
15. Güler, Birgül Ayman, “Katılımcılık ve Demokrasi: Ağır Bir İpoteği Kaldırmak”, DOSYA-08: Yerel Yönetimlere Katılım, Bülten 64 (Aralık 2008), Mimarlar Odası Ankara Şubesi Yayını. Güler, Birgül Ayman, Yeni Sağ ve Devletin Değişimi, İmge, 2. Baskı, Ankara, 2005.
16. Güler, Birgül Ayman, “Yönetişim: Tüm İktidar Sermayeye”, Praksis, 9, Kış-Bahar 2003, s. 93-116. [http://80.251.40.59/politics.ankara.edu.tr/bguler/pdf/praksis.pdf]
17. Güler, Birgül Ayman (ed.), Su Hizmetleri Yönetimi – Genel Yapı, TODAİE, Ankara, 1999. Fişek, Kurthan, Yönetim, Paragraf, Ankara, 2005.
18. Hall, David (ed.), “Foreword”, Reclaiming Public Water, TNI & CEO, 2. Baskı, Mart 2005, Amsterdam, s. 9-13.
19. Hançerlioğlu, Orhan, Felsefe Sözlüğü, Remzi, 15. Basım, İstanbul, Temmuz 2006. Hoedeman, Olivier ve Örsan Şenalp, “Turkey’s government plans sweeping water privitizationin run-up to World Water Forum in Istanbul”, Transnational Institute, http://www.tni.org/detail_page.phtml?&act_id=18319&menu=05k
20. “IMF Tasarısı Neyi Gizliyor”, http://www.kamuyonetimi.org/gelisme_khgm_05.php [k5 Mayıs 2009].
21. Karasu, Koray, Kuram ve Uygulamada Kamu Örgütleri, AÜ SBE Yayımlanmamış Doktora Tezi, (Danışman: Birgül Ayman Güler), Ankara 2004.
22. Kartal, Filiz, “Suyun Metalaşması, Suya Erişim Hakkı ve Sosyal Adalet”, Su Politikaları Kongresi, 2. Cilt, Ankara: TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası, 2006, s. 478-485.
23. Langman, Jimmy, “Bechtel battles against dirt-poor Bolivia”, San Francisco Chronicle, Fabruary 2, 2002 http://www.sfgate.com/cgi-bin/article.cgi?file=/chronicle/archive/2002/02/ 02/MN41536.DTL
24. Lobina, Emanuele ve David Hall, Water Privitization and Restructuring in Latin America 2007, PSIRU, September 2007, http://www.psiru.org/publicationsindex.asp, [4 Mayıs 2009].
25. Manaham, Mary Ann, Nami Yamamato ve Olivier Hoedeman (ed.), Water Democracy: Reclaiming Public Water in Asia, TNI & Focus on Global South, November 2007.
26. Ministry of Foreign Affairs of Turkey & World Water Council, İstanbul Ministerial Statement (Taslak), İstanbul, 5. Dünya Su Forumu, 22 March 2009, http://content.worldwaterforum5.org/ files/PoliticalProcess/ [6 Mayıs 2009].
27. Pamukçu, Konuralp, Su Politikası, Bağlam, 1. Baskı, İstanbul, Mayıs 2000.
28. Pitman, George Keith, Bridging Troubled Waters Assesing the World Bank Water Resources Strategy, World Bank Operations Evaluation Department, 2002.
29. Salihoğlu, Serhat, “Dünya Su Konseyi, Su Forumları ve İstanbul 2009”, Tarım ve Mühendislik, Ziraat Mühendisleri Odası, Sayı: 83, 2008, s. 41-45, http://www.zmo.org.tr/yayinlar/dergi_goster.php?kodu=139&dergi=139
30. Salihoğlu, Serhat, “Küresel Su Siyaseti Nedir?”, Su Yönetimi Küresel Politika ve Uygulamalara Eleştiri, (Ed. Tayfun Çınar ve Hülya Kendir), Memleket Yayınları, Ankara, 2006, s. 3-34.
31. Su ve Sürdürülebilir Kalkınma Üzerine Dublin Beyanı: http://www.un-documents.net/h2o-dub. htm
32. “Su Haktır, Satılamaz”, Çevre Mühendisi, ÇMO, Aralık 2007, Sayı: 5.
33. Spronk, Susan ve Carlos Crespo, “Water, National Sovereignty and Social Resistance: Bilateral Investment Treaties and the Struggles against Multinational Water Companies in Cochabamba and El Alto, Bolivia”, Law, Social Justice & Global Development (LGD), 2008 (1), http://www.go.warwick.ac.uk/elj/lgd/2008_1/spronk_crespo
34. Spronk, Susan, Moving from Protest to Proposal in Cochabamba, Bolivia: “Social Control” as an Alternative to the Privitization of Urban Water Systems, York University, Toronto, Canada, 2006.
35. United Nations Economic, Social and Cultural Rights Committee, General Comment No15 E/C.12/2002/11 20 Ocak 2003, http://www.worldwatercouncil.org/fileadmin/wwc/Programs/ Right_to_Water/Pdf_doct/General_Comment151.pdf
36. United Nations Development Programme, Human Development Report Summary 2006, s. 10, http://hdr.undp.org/en/media/HDR2006_English_Summary.pdf
37. Yıldız, Dursun, “’Su’ Temel Bir İhtiyaç Mı? Yoksa Bir İnsan Hakkı Mı?”, www.suenerjistrateji. com, [25 Haziran 2009].
38. Yılmaz, Aslı, “Dünya Bankası ve Su Politikası”, Toplum ve Hekim, C: 23, S:1, s.20-30.
39. Yılmaz, Aslı, “Türkiye’de Sulama Yönetiminde Yaşanan Değişme”, Kamu Yönetimi Dünyası Dergisi, Sayı: 28, Ekim-Aralık 2006, s. 29-42.
40. Yılmaz, Selim, “GATS: Su Ticareti Yapılabilen Değerli Bir Metadır”, İstanbul İKK Ölçü Dergisi, Aralık 2003, http://www.antimai.org/mkl/sy03ikkolcu.htm [5 Mayıs 2009].
41. Yılmaz, Selim, “Meta Fetişizminde Yeni Açılımlar: Su”, TMMOB Jeoloji Mühendisleri Odası Haber Bülteni, 2006/3, http://www.antimai.org/mkl/symklsu2006.htm [5 Mayıs 2009].
42. World Bank, Bolivia Water Management: A Tale of Three Cities, World Bank Operations Evaluation Department, No: 222, Spring 2002.
43. World Bank, Political Economy of Policy Reform, June 19, 2008.
44. World Bank, Water Resources Sector Strategy, World Bank, Washington, 2004.
45. World Bank, Water Resources Management, Washington, 1993.
46. World Bank, World Bank’s Group Infrastructure Business: Update on the Implications of the Infrastructure Action Plan, World Bank, 2004.
47. World Water Assesment Programme, Water In a Changing World, United Nations World Water Development Report 3, UNESCO 2009.
48. Web sayfaları: Birleşmiş Milletler, 2009, www.un.org
49. Çekül Vakfı: http://www.cekulvakfi.org.tr/icerik/haftaninYazisi.asp?ID=31
50. Dünya Bankası web sayfası, 2008, www.worldbank.org
51. Dünya Su Konseyi web sayfası, 2008, www.worldwatercouncil.org
52. ICSID, 2009, http://icsid.worldbank.org/ICSID/Index.jsp
53. Kamu Yönetimi, http://www.kamuyonetimi.org/gelisme_khgm_05.php
54. Türk Dil Kurumu, 2009, www.tdk.gov.tr