SENCER DİVİTÇİOĞLU: DEVLET TEORİSİ VE TÜRK DEVLET TEORİSİ

Bu makalede amaç, Sencer Divitçioğlu’nun bir genel devlet teorisi ve bir Türk Devleti teorisinin olduğunu ortaya koymaktır. Marksist bir iktisatçıdır ve kendisini akademik yazında öne çıkaran çalışmalarının konusu Asya Tipi Üretim Tarzıdır. Osmanlı’nın 14. ve 15. yüzyıllarını inceleyerek Asya Tipi Üretim Tarzının Osmanlı’da geçerli olup olmadığını belirlemeye çalışmıştır. Asyatik üretim tarzı ile ilgili modellemeler yaptığında bir devlet teorisi belirleme amacı bulunmamaktadır. Fakat incelemiş olduğu yapılar ve sitemler, devletin ve dolayısıyla toplumun yapı ve kurumlarıdır. Divitçioğlu, Eski Türk Toplumları üzerine olan çalışmalarında artık doğrudan devleti incelemeye başlamıştır. Türk devletinin bütüncül yapısını araştırmak üzere kronolojik sırasıyla Köktürkleri, Karahanlıları, Selçukluları ve Osmanlı’nın kuruluşunu incelemiştir. Bu sırada kendisinin devlet tanımını yapmıştır. Asya Tipi Üretim Tarzı ve Eski Türk Toplumları üzerine yaptığı çalışmalar aslında onun genel devlet kavrayışını ve Türk Devlet Teorisini ortaya koymaktadır. Asya Tipi Üretim Tarzı çalışmasında Osmanlı’yı üretim tarzı kavramı, Eski Türk Toplumlarını ise bütüncül devlet kavramı üzerinden açıklamıştır.