Araştırma Makalesi

Vasiliy Vasilyeviç Radlov’un Proben (Örnekler) Serisinin Dokuzuncu Cildinin (Türk Boylarinin Sözlü Halk Edebiyatindan Örnekler: Uryanhaylarin (Soyotlarin), Abakan Tatarlarinin Ve Karagaslarin Lehçeleri) İncelenmesi

Cilt: 11 Sayı: 1 15 Haziran 2024
PDF İndir
EN TR

Vasiliy Vasilyeviç Radlov’un Proben (Örnekler) Serisinin Dokuzuncu Cildinin (Türk Boylarinin Sözlü Halk Edebiyatindan Örnekler: Uryanhaylarin (Soyotlarin), Abakan Tatarlarinin Ve Karagaslarin Lehçeleri) İncelenmesi

Öz

Vasiliy Vasilyeviç Radlov (1837-1918), Türk boylarının dil, tarih, kültür, folklor ve etnografyası üzerine yaptığı incelemelerle Rusya’da Türkoloji’nin bir ilim dalı olarak kurulmasına ve gelişmesine öncülük etmiştir. 1860-1870 yılları arasında Altay ve Batı Sibirya Türkleri arasında gerçekleştirdiği ilmî geziler sırasında Radlov, Türk dili, tarihi, kültürü, folkloru ve etnografyası ile ilgili birçok sözlü ve yazılı materyal derlemiştir. Bu materyalleri 1866-1907 yılları arasında kısa adıyla Proben (Örnekler) adlı seride yayımlamıştır. Toplam 10 cilt olarak yayımlanan bu seri, farklı Türk boylarına ait dil materyalleri ve sözlü halk edebiyatı örneklerini ihtiva etmektedir. Cumhuriyetin ilânından sonra Gazi Mustafa Kemal Atatürk, Mehmed Fuad Köprülü’yü Türk kültürünün dil, tarih, edebiyat, folklor sahalarında incelenmesi için bir müessese kurmakla görevlendirmiş ve 1924 yılında İstanbul Darülfünûnu bünyesinde Türkiyat Enstitüsü kurulmuştur. 1914 yılında Kazan’dan satın alınarak Türkiye’ye getirilen Türk asıllı Rus Türkolog Nikolay Fedoroviç Katanov’un (1862-1922) kütüphanesi de bu enstitünün temelini teşkil etmiştir. Radlov’un Proben serisinin dokuzuncu cildi Katanov tarafından derlenen ve çevirisi yapılan Uryanhaylara, Abakan (Minusinsk) Tatarlarına ve Karagaslara ait sözlü halk edebiyatı metinlerinden oluşmuştur. Eser, Atatürk’ün araştırılmasına büyük önem verdiği farklı coğrafyalardaki Türk boylarının dillerinin, tarihlerinin, etnografyalarının ve kültürlerinin öğrenilmesi açısından büyük önem arz etmektedir. Bu çalışmada, öncelikle Radlov’un ve Katanov’un hayatından ve ilmî araştırmalarından bahsedilmiş, daha sonra Katanov’un derlediği metinlerden oluşan ve Radlov tarafından yayımlanan Proben serisinin dokuzuncu cildi içerik açısından değerlendirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Akademik-Vostokoved V. P. Vasilyev: Kazan-Pekin-Sankt-Peterburg (Oçerki i Materialı), sost. T. A. Pan, otv. red. R. M. Valeev i İ. V. Kulganek. İzd. “Peterburgskoe Vostokovedenie”, Sankt-Peterburg-Kazan 2021.
  2. “Avtobiografiya N. F. Katanova. Materialı Slovarya S. A. Vengerova, 1897 g.”, N. F. Katanov, Bilimsel Eserlerinden Seçmeler: Hakas Folkloru ve Etnografyası Metinleri, Yayına Hazırlayan V. E. Maynogaşeva, Türkçeye çeviren Fatma Özkan, Türksoy Yayınları, No:16, Ankara 2000, s. 536-539.
  3. Bayramova, L. K., “Nauçnıe Kontaktı V.V. Radlova, İ.A. Boduena de Kurtene i N. V. Kruşevskogo”, V.V. Radlov i Duhovnaya Kultura Tyurskih Narodov, Sbornik Trudov Mejdunarodnoy İnternet-konferentsii, otv. red. E. D. İzotova, İnstitut Filologii i İskusstv Kazanskogo (Privoljskogo) Federalnogo Universiteta, İzd-vo “Alyans”, Kazan 2012, s. 12-16.
  4. Biobibliografiçeskiy Slovar Oteçestvennıh Tyurkologov. Dooktyabrskiy Period, Pod redaktsiey i s vvedeniem A. N. Kononova. Glavnaya Redaktsiya Vostoçnoy Literaturı “Nauka”, Moskva 1974.
  5. Eren, Hasan, Türklük Bilimi Sözlüğü I. Yabancı Türkologlar, Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara 2018.
  6. Kostin, A., Kostina, T., “İnostrannıe professora Kazanskogo universiteta 1830-1850-h gg.”, Gasırlar Avazı-Eho Vekov No ¾, 2014, s. 108-117.
  7. Katanov, N. F., Predaniya Prisayanskih Plemen o Prejnih Delah i Ludyah. Zapiski İmp. Russ. Geog. Obşç., Tom XXXIV, Tip. V. F. Kirşbauma, St. Petersburg 1909.
  8. , Pisma iz Sibirii i Vostoçnogo Turkestana, İzd. İmp. Akad. Nauk, St. Petersburg 1893. Kokova, İrina, Nikolay Fedoroviç Katanov. (Dokumentalnoe Povest o Vıdayuşçemsya Rossiyskim Vostokovede), 2-oe izdanie, Hakasskoe Knijnoe İzdatelstvo, Abakan 2012.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Türk Halkları ve Toplulukları

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

15 Haziran 2024

Gönderilme Tarihi

5 Nisan 2024

Kabul Tarihi

20 Mayıs 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 11 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
İnalcık, G. (2024). Vasiliy Vasilyeviç Radlov’un Proben (Örnekler) Serisinin Dokuzuncu Cildinin (Türk Boylarinin Sözlü Halk Edebiyatindan Örnekler: Uryanhaylarin (Soyotlarin), Abakan Tatarlarinin Ve Karagaslarin Lehçeleri) İncelenmesi. Marmara Türkiyat Araştırmaları Dergisi, 11(1), 144-173. https://doi.org/10.16985/mtad.1465745
AMA
1.İnalcık G. Vasiliy Vasilyeviç Radlov’un Proben (Örnekler) Serisinin Dokuzuncu Cildinin (Türk Boylarinin Sözlü Halk Edebiyatindan Örnekler: Uryanhaylarin (Soyotlarin), Abakan Tatarlarinin Ve Karagaslarin Lehçeleri) İncelenmesi. MUTAD. 2024;11(1):144-173. doi:10.16985/mtad.1465745
Chicago
İnalcık, Gülcan. 2024. “Vasiliy Vasilyeviç Radlov’un Proben (Örnekler) Serisinin Dokuzuncu Cildinin (Türk Boylarinin Sözlü Halk Edebiyatindan Örnekler: Uryanhaylarin (Soyotlarin), Abakan Tatarlarinin Ve Karagaslarin Lehçeleri) İncelenmesi”. Marmara Türkiyat Araştırmaları Dergisi 11 (1): 144-73. https://doi.org/10.16985/mtad.1465745.
EndNote
İnalcık G (01 Haziran 2024) Vasiliy Vasilyeviç Radlov’un Proben (Örnekler) Serisinin Dokuzuncu Cildinin (Türk Boylarinin Sözlü Halk Edebiyatindan Örnekler: Uryanhaylarin (Soyotlarin), Abakan Tatarlarinin Ve Karagaslarin Lehçeleri) İncelenmesi. Marmara Türkiyat Araştırmaları Dergisi 11 1 144–173.
IEEE
[1]G. İnalcık, “Vasiliy Vasilyeviç Radlov’un Proben (Örnekler) Serisinin Dokuzuncu Cildinin (Türk Boylarinin Sözlü Halk Edebiyatindan Örnekler: Uryanhaylarin (Soyotlarin), Abakan Tatarlarinin Ve Karagaslarin Lehçeleri) İncelenmesi”, MUTAD, c. 11, sy 1, ss. 144–173, Haz. 2024, doi: 10.16985/mtad.1465745.
ISNAD
İnalcık, Gülcan. “Vasiliy Vasilyeviç Radlov’un Proben (Örnekler) Serisinin Dokuzuncu Cildinin (Türk Boylarinin Sözlü Halk Edebiyatindan Örnekler: Uryanhaylarin (Soyotlarin), Abakan Tatarlarinin Ve Karagaslarin Lehçeleri) İncelenmesi”. Marmara Türkiyat Araştırmaları Dergisi 11/1 (01 Haziran 2024): 144-173. https://doi.org/10.16985/mtad.1465745.
JAMA
1.İnalcık G. Vasiliy Vasilyeviç Radlov’un Proben (Örnekler) Serisinin Dokuzuncu Cildinin (Türk Boylarinin Sözlü Halk Edebiyatindan Örnekler: Uryanhaylarin (Soyotlarin), Abakan Tatarlarinin Ve Karagaslarin Lehçeleri) İncelenmesi. MUTAD. 2024;11:144–173.
MLA
İnalcık, Gülcan. “Vasiliy Vasilyeviç Radlov’un Proben (Örnekler) Serisinin Dokuzuncu Cildinin (Türk Boylarinin Sözlü Halk Edebiyatindan Örnekler: Uryanhaylarin (Soyotlarin), Abakan Tatarlarinin Ve Karagaslarin Lehçeleri) İncelenmesi”. Marmara Türkiyat Araştırmaları Dergisi, c. 11, sy 1, Haziran 2024, ss. 144-73, doi:10.16985/mtad.1465745.
Vancouver
1.Gülcan İnalcık. Vasiliy Vasilyeviç Radlov’un Proben (Örnekler) Serisinin Dokuzuncu Cildinin (Türk Boylarinin Sözlü Halk Edebiyatindan Örnekler: Uryanhaylarin (Soyotlarin), Abakan Tatarlarinin Ve Karagaslarin Lehçeleri) İncelenmesi. MUTAD. 01 Haziran 2024;11(1):144-73. doi:10.16985/mtad.1465745

 29051

Bu eser Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır. 

29055