Araştırma Makalesi

1768-1774 Osmanlı-Rus Savaşı’nda Aleksandr Vasilyeviç Suvorov’un Tutrakan’a Düzenlediği Baskınlar

Cilt: 13 Sayı: 1 28 Haziran 2026
PDF İndir
TR EN

1768-1774 Osmanlı-Rus Savaşı’nda Aleksandr Vasilyeviç Suvorov’un Tutrakan’a Düzenlediği Baskınlar

Öz

1768-1774 Osmanlı-Rus Savaşı’nın devam ettiği bir dönemde Fokşan ve Bükreş’te yapılan barış müzakerelerinin sonuçsuz kalması sonrasında iki devlet tekrar savaş hazırlıklarına girişmiştir. Mütareke ve müzakere dönemini Tuna boyuna yığınak yapmakla geçiren Rus orduları başkumandanı Pötr Aleksandroviç Rumyantsev, Tuna Nehri’nin ötesine harekât düzenleyerek Osmanlı ordusuna büyük bir darbe vurma planları yapmıştır. Savaş sırasında doğal sınır görevi gören Tuna Nehri’nin ötesine yapılacak operasyonda Silistre’nin işgalini ilk hedef olarak belirlemiştir. Bu çerçevede Osmanlı kuvvetlerinin dikkatini dağıtarak yapılacak esas saldırıyı gizlemek ve Tuna boyunda Osmanlı birliklerinin iletişimini kesmek maksadıyla İvan Petroviç Saltıkov’a Tuna Nehri boyundaki Rusçuk ve Silistre arasında kalan müstahkem Tutrakan şehrine baskın düzenlenmesi talimatını vermiştir. Bu çalışmada konfederatlara karşı kazandığı zaferlerle Lehistan’ın birinci taksiminde önemli rol oynayan ve 1. Ordu’daki Saltıkov’un komutasına tayin edilen Aleksandr Vasilyeviç Suvorov’un Tutrakan’a düzenlediği baskınlar ele alınmıştır. Suvorov, 1773 Mayıs’ında ve Haziran’ında gerçekleştirdiği saldırılarla Tutrakan’daki Türk istihkâmının büyük zarar görmesine sebep olmuştur. Ayrıca ikinci baskın neticesinde Tutrakan Muhafızı Feyzullah Paşa dahi şehit olmuştur. Çalışmada istifade edilen kaynakların başında Rus arşiv belgeleri gelmektedir. Bununla birlikte Osmanlı vakayinameleri de incelenerek karşılaştırmalı bir okuma yapılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Anting, İogann Fridrih, Jizn i Voennıe Deyaniya Generalissimusa, Knyazya İtaliyskago Grafa Suvorova-Rımnikskago, Çast 1, Tipografiya Meditsinskaya Kollegiya, Sankt Peterburg 1799.
  2. Baycar, Adnan, Ahmed Câvid Bey’in Müntehabâtı (Tahlil ve Tenkitli Metin), (Yayımlanmamış Doktora Tezi), İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul 1999.
  3. Bogdanoviç, M. N., Pohodı Rumyantseva, Potemkina, Suvorova v Turtsii, Tipografiya Eduarda Weymara, Sankt Peterburg 1852.
  4. Buturlin, D. P., Kartina Voyn Rossii s Turtsieü v Tsartvovaniya İmperatritsı Ekaterina II, i İmperatora Aleksandra I, I, Tipografya İmperatorskago Vospitat. Doma, Sankt Peterburg 1829.
  5. Çalışkan, Muharrem Saffet, Vekâyi‘nüvis Enverî Sadullah Efendi ve Tarihinin I. Cildi’nin Metin ve Tahlili (1182-1188/1768-1774), (Yayımlanmamış Doktora Tezi), Marmara Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü, İstanbul 2000.
  6. Davies, Brian L., The Russo-Turkish War, 1768-1774: Catherine II and the Ottoman Empire, Bloomsbury, London 2016.
  7. Giridî Ahmed Resmî Efendi, Hülâsatü’l-i‘tibâr, Dersaadet 1286. İstoriya Russkoy İmperatorskoy Armii, red. A. S. Grişinskiy-V. P. Nikolskiy, İzdatelstvo Eksmo, Moksva 2022.
  8. Kipnis, Boris, Nepobedimıy: Jizn i Srajeniya Aleksandra Suvorova, İzdatelstvo Piter, Sankt Peterburg 2022.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Genel Türk Tarihi (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

28 Haziran 2026

Gönderilme Tarihi

10 Temmuz 2025

Kabul Tarihi

23 Aralık 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 13 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Çulha, E. (2026). 1768-1774 Osmanlı-Rus Savaşı’nda Aleksandr Vasilyeviç Suvorov’un Tutrakan’a Düzenlediği Baskınlar. Marmara Türkiyat Araştırmaları Dergisi, 13(1), 57-72. https://doi.org/10.16985/mtad.1739765
AMA
1.Çulha E. 1768-1774 Osmanlı-Rus Savaşı’nda Aleksandr Vasilyeviç Suvorov’un Tutrakan’a Düzenlediği Baskınlar. MUTAD. 2026;13(1):57-72. doi:10.16985/mtad.1739765
Chicago
Çulha, Efe. 2026. “1768-1774 Osmanlı-Rus Savaşı’nda Aleksandr Vasilyeviç Suvorov’un Tutrakan’a Düzenlediği Baskınlar”. Marmara Türkiyat Araştırmaları Dergisi 13 (1): 57-72. https://doi.org/10.16985/mtad.1739765.
EndNote
Çulha E (01 Haziran 2026) 1768-1774 Osmanlı-Rus Savaşı’nda Aleksandr Vasilyeviç Suvorov’un Tutrakan’a Düzenlediği Baskınlar. Marmara Türkiyat Araştırmaları Dergisi 13 1 57–72.
IEEE
[1]E. Çulha, “1768-1774 Osmanlı-Rus Savaşı’nda Aleksandr Vasilyeviç Suvorov’un Tutrakan’a Düzenlediği Baskınlar”, MUTAD, c. 13, sy 1, ss. 57–72, Haz. 2026, doi: 10.16985/mtad.1739765.
ISNAD
Çulha, Efe. “1768-1774 Osmanlı-Rus Savaşı’nda Aleksandr Vasilyeviç Suvorov’un Tutrakan’a Düzenlediği Baskınlar”. Marmara Türkiyat Araştırmaları Dergisi 13/1 (01 Haziran 2026): 57-72. https://doi.org/10.16985/mtad.1739765.
JAMA
1.Çulha E. 1768-1774 Osmanlı-Rus Savaşı’nda Aleksandr Vasilyeviç Suvorov’un Tutrakan’a Düzenlediği Baskınlar. MUTAD. 2026;13:57–72.
MLA
Çulha, Efe. “1768-1774 Osmanlı-Rus Savaşı’nda Aleksandr Vasilyeviç Suvorov’un Tutrakan’a Düzenlediği Baskınlar”. Marmara Türkiyat Araştırmaları Dergisi, c. 13, sy 1, Haziran 2026, ss. 57-72, doi:10.16985/mtad.1739765.
Vancouver
1.Efe Çulha. 1768-1774 Osmanlı-Rus Savaşı’nda Aleksandr Vasilyeviç Suvorov’un Tutrakan’a Düzenlediği Baskınlar. MUTAD. 01 Haziran 2026;13(1):57-72. doi:10.16985/mtad.1739765

 29051

Bu eser Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır. 

29055