Derleme

Selçuklu Meliki Davud’un Saltanat Mücadelesi

Cilt: 7 Sayı: 1 16 Haziran 2020
  • Nuran Ünal
PDF İndir
EN TR

Selçuklu Meliki Davud’un Saltanat Mücadelesi

Öz

Sultan Melikşah’ın 485/1092 yılında vefatıyla birlikte Büyük Selçuklu Devleti’nde taht mücadeleleri başlamış, sonrasında oğulları Berkyaruk ve Muhammed Tapar arasındaki mücadeleden Berkyaruk (1094-1105) galip çıkarak Büyük Selçuklu Devleti tahtına oturmuştu. Berkyaruk’un 498/1104 ve ondan sonra tahta geçen Muhammed Tapar’ın da 511/1118 yılında ölmesinin ardından Muhammed Tapar’ın oğlu Mahmud tahta çıksa da kısa süre sonra amcası Sencer ile giriştiği mücadele sonucu Save Savaşı’nda aldığı yenilgi üzere Büyük Selçuklu Devleti tahtını amcasına bırakmak zorunda kalmıştı. Sencer iktidarı ele almasına karşın doğuda kalmayı tercih etmiş ve batı meseleleriyle ilgilenmek üzere Irak Selçuklu Devleti’nin temellerini atarak yeğeni Mahmud’u bu yeni devletin başına geçirmiştir. Irak Selçukluları kuruluşundan itibaren meliklerin isyanları ve Abbâsî halifelerinin tekrar dünyevî siyaseti ele geçirme çabalarıyla mücadele etmek durumunda kalmıştı. Sultan Mahmud (1118-1131) ölümüne kadar kardeşleri ve Abbâsî Halifesi el-Müsterşid Billâh (1118-1135) ile mücadele ederek Irak Selçuklu Devleti’nin başında kalmayı başarmıştı. Onun 525/1131 yılında vefatının ardından yerine oğlu Davud (1131-1132) Irak Selçuklu Devleti tahtına çıkmıştı. Ancak yeni Irak Selçuklu sultanının tahta çıkarken tâbi olduğu Sultan Sencer’in onayını almaması, diğer Selçuklu meliklerinin isyanları ve el-Müsterşid Billâh’ın onun adına hutbe okutmaması üzerine kısa süre sonra iktidardan uzaklaştırılmıştı. Buna rağmen Davud saltanat sevdasından vazgeçmemişti. Kendisi gibi taht iddiacısı olan amcaları Mesud ve Selçukşah, el-Müsterşid Billâh ile ittifak kurarak tekrardan tahtı ele geçirme çabası içerisine girmişti. Bu çalışmada kısa süreli de olsa Irak Selçuklu Devleti’nin hükümdarlarından olan Davud’un taht mücadelesi ve bu mücadeleler sırasında kurmuş olduğu ittifaklar ele alınacaktır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Ahmed b. Mahmud, Selçuknâme, çev. Erdoğan Merçil, Bilge Kültür Sanat, İstanbul 2011.
  2. Alptekin, Coşkun, The Reign of Zangi (521-541/1127-1146), Atatürk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yayınları, Erzurum 1978.
  3. Ayan, Ergin, Ortaçağ Türk Devletlerinde Hanedan Evlilikleri, Gece Kitaplığı, Ankara 2017.
  4. Azîmî, Azîmî Tarihi: Selçuklular Dönemiyle ilgili Bölümler (h. 430-538=1038/1039-1143/1144) [Târîh], yay. haz. Ali Sevim, TTK Yayınları, Ankara 2006.
  5. Bundârî, Zubdet el-Nusra ve Nuhbet el-Usra, çev. Kıvameddin Burslan, TTK Yayınları, Ankara 2016.
  6. Daftary, Farhad, İsmaililer: Tarihleri ve Öğretileri, çev. Ahmet Fethi, Alfa Yayınları, İstanbul 2017.
  7. Ebü’l-Ferec, Abu’l-Farac Tarihi, I-II, çev. Ömer Rıza Doğrul, TTK Yayınları, Ankara 1987.
  8. Ebü’l-Fidâ, Târîhu Ebü’l-Fidâ, III, İstanbul 1331.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Derleme

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

16 Haziran 2020

Gönderilme Tarihi

8 Mart 2019

Kabul Tarihi

16 Haziran 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Cilt: 7 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Ünal, N. (2020). Selçuklu Meliki Davud’un Saltanat Mücadelesi. Marmara Türkiyat Araştırmaları Dergisi, 7(1), 202-216. https://doi.org/10.16985/mtad.752880
AMA
1.Ünal N. Selçuklu Meliki Davud’un Saltanat Mücadelesi. MUTAD. 2020;7(1):202-216. doi:10.16985/mtad.752880
Chicago
Ünal, Nuran. 2020. “Selçuklu Meliki Davud’un Saltanat Mücadelesi”. Marmara Türkiyat Araştırmaları Dergisi 7 (1): 202-16. https://doi.org/10.16985/mtad.752880.
EndNote
Ünal N (01 Haziran 2020) Selçuklu Meliki Davud’un Saltanat Mücadelesi. Marmara Türkiyat Araştırmaları Dergisi 7 1 202–216.
IEEE
[1]N. Ünal, “Selçuklu Meliki Davud’un Saltanat Mücadelesi”, MUTAD, c. 7, sy 1, ss. 202–216, Haz. 2020, doi: 10.16985/mtad.752880.
ISNAD
Ünal, Nuran. “Selçuklu Meliki Davud’un Saltanat Mücadelesi”. Marmara Türkiyat Araştırmaları Dergisi 7/1 (01 Haziran 2020): 202-216. https://doi.org/10.16985/mtad.752880.
JAMA
1.Ünal N. Selçuklu Meliki Davud’un Saltanat Mücadelesi. MUTAD. 2020;7:202–216.
MLA
Ünal, Nuran. “Selçuklu Meliki Davud’un Saltanat Mücadelesi”. Marmara Türkiyat Araştırmaları Dergisi, c. 7, sy 1, Haziran 2020, ss. 202-16, doi:10.16985/mtad.752880.
Vancouver
1.Nuran Ünal. Selçuklu Meliki Davud’un Saltanat Mücadelesi. MUTAD. 01 Haziran 2020;7(1):202-16. doi:10.16985/mtad.752880

 29051

Bu eser Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır. 

29055