TR
EN
İlhanlı Sarayında Budizm
Öz
Budizm MÖ III. asırdan itibaren Hindistan dışında yayılmaya başlar. İslam öncesi dönemde İran’ın doğu bölgelerinde etkili hale gelir. MS II. yüzyıla doğru çökmeye başlar. Moğol istilası ile İran coğrafyasındaki İlhanlı sarayında tekrar canlanır. Bu dönemde önceki dönemden farklı bir statüye ulaşır. Çeşitli sebepler ve süreçler; Uygur, Çin, Tangut ve Tibet Budizmi gibi İlhanlı Budizmi’ni de şekillendirmiştir. Budizm, Gazan Han ve halefi Olcaytu’nun İslam’ı seçmesinden sonra İran’da ortadan kalkmış ve yalnızca İranlı sanatçıların eserlerinde ve İranlı yazarların yazılarında temsil edilen bilim ve sanat formunda yaşamaya devam etmiştir. İlhanlı dönemi İran’ında gelişme gösteren Budizm ile ilgili tarihi çalışmalarda Moğollar arasındaki çeşitli Budist okullarının; Budizm ile aile kurumu, siyaset, ahlak, bilim, sanat, ekonomi, gibi sosyal kurumlar arasındaki ilişkilerin ve ayrıca bir yandan Budistler ve Müslümanlar arasındaki teorik etkileşimleri, diğer yandan Budistler ve diğer dini ve mezhebi azınlıkların arasındaki ilişkilerin ortaya konması gerekmektedir. Bunların tamamının bu makale kapsamına ortaya konmasının mümkün olmadığı açıktır. Bu sebeple bu makalede sadece Moğollardaki Budist okulları ve İlhanlı sarayındaki Budizm’in varlığı ve buradan yola çıkarak kısmen siyaset üzerindeki etkisinden bahsedilecektir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Musavi, Mustafa, “Ilkhanian”, Dayeratü’l-Maarif-i Bozorg-ı İslamî, ed. Kazem Musavi Bocnurdi, Tahran 1380.
- Nasirüddin Münşi-i Kirmani, Nesaimü’l-Esmar men Letaemü’l-Ahbar, ed. Mir Celaleddin Hüseyni-yi Urmevi (Muhaddis), Tahran 1337.
- Reşidüddin Fazlullah Hemedani, Câmiü’t-Tevârih, ed. Muhammed Rövşen – Mustafa Musavi, Tahran 1373, 1384.
- _____, Tarih-i Mübarek-i Gazani, ed. Karl Yahn, Hertford 1940.
- Sa’di-i Şirazi, Muslihiddin, Külliyat-ı Sadi, ed. Muhammed Ali Furugi, Tahran 1386.
- Sarafrazi, Abbas, “Gerayeşha-yı Siyasi, Mezhebi-yi İlhanan Ber Esas-ı Maskukât İlhani 651-756”, Pazuheşhâ-yı Tarihi, V, (1389).
- Suka’i, Fazlullah İbn Ebu El-Fahr, Tali Ketab Fevayatü’l-A’yan, ed. Jackuline Sublette, Şam 1974.
- Şehristani, Muhammed İbn Abdülkerim, El-Milel Ve’n-Nihal, ed. Emir Ali Mahna – Ali Hasan Fa’ur, Beyrut 1414.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Çeviri
Yayımlanma Tarihi
18 Aralık 2020
Gönderilme Tarihi
27 Ekim 2019
Kabul Tarihi
28 Ağustos 2020
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2020 Cilt: 7 Sayı: 2
APA
İlhanlı Sarayında Budizm (S. Derin, çev.). (2020). Marmara Türkiyat Araştırmaları Dergisi, 7(2), 485-506. https://doi.org/10.16985/mtad.840720
AMA
1.İlhanlı Sarayında Budizm. MUTAD. 2020;7(2):485-506. doi:10.16985/mtad.840720
Chicago
Serkan Derin. 2020. “İlhanlı Sarayında Budizm”. Marmara Türkiyat Araştırmaları Dergisi 7 (2): 485-506. https://doi.org/10.16985/mtad.840720.
EndNote
(01 Aralık 2020) İlhanlı Sarayında Budizm. Marmara Türkiyat Araştırmaları Dergisi 7 2 485–506.
IEEE
[1]S. Derin, çev., “İlhanlı Sarayında Budizm”, MUTAD, c. 7, sy 2, ss. 485–506, Ara. 2020, doi: 10.16985/mtad.840720.
ISNAD
Derin, Serkan, trc. “İlhanlı Sarayında Budizm”. Marmara Türkiyat Araştırmaları Dergisi 7/2 (01 Aralık 2020): 485-506. https://doi.org/10.16985/mtad.840720.
JAMA
1.İlhanlı Sarayında Budizm. MUTAD. 2020;7:485–506.
MLA
Derin, Serkan, çeviren. “İlhanlı Sarayında Budizm”. Marmara Türkiyat Araştırmaları Dergisi, c. 7, sy 2, Aralık 2020, ss. 485-06, doi:10.16985/mtad.840720.
Vancouver
1.Serkan Derin. İlhanlı Sarayında Budizm. MUTAD. 01 Aralık 2020;7(2):485-506. doi:10.16985/mtad.840720
Cited By
“VAN GÖLÜ HAVZASINDA SELÇUKLU İZLERİ” BELGESELİ IŞIĞINDA SELÇUKLU ÇAĞINDA ANADOLU’DA UYGUR İZLERİ
Uluslararası Uygur Araştırmaları Dergisi
https://doi.org/10.46400/uygur.1020824T’A-TA TONGA’NIN ETNİK KÖKENİ VE MOĞOL DEVLET İDARESİNDEKİ ROLÜ
Uluslararası Uygur Araştırmaları Dergisi
https://doi.org/10.46400/uygur.1281924İlhanlı Siyasetinde Bir Noyan: Togaçar
Vakanüvis - Uluslararası Tarih Araştırmaları Dergisi
https://doi.org/10.24186/vakanuvis.1794440