Araştırma Makalesi

Edremit Körfezi (KB Anadolu) karot sedimanlarının jeokimyasal özellikleri: Kaynak ve dağılım koşullarının araştırılması

Cilt: 1 Sayı: 1 15 Haziran 2022
  • Pir Çağatay Kartal *
  • Şule Gürboğa
  • Mustafa Batuhan Ertekin
  • Özgür Türkmen
  • Ayhan Yavuzoğlu
  • Uğur Zeki Kırat
  • Önder Kayadibi
  • Eşref Aylan
  • Zehra Deveci Aral
PDF İndir

Edremit Körfezi (KB Anadolu) karot sedimanlarının jeokimyasal özellikleri: Kaynak ve dağılım koşullarının araştırılması

Öz

Edremit Körfezi, ülkemizin KB kıyılarında yer alan jeolojik olarak oldukça karmaşık bir yapıya sahip ve maden potansiyeli ile bilinen Biga Yarımadası’nın güney deniz sınırında yer almaktadır. Biga Yarımadası olarak adlandırılan karasal alanda yapılan çalışmalar hariç körfezde depolanmış denizel sedimanlar hakkında literatürde oldukça kısıtlı bilgiler bulunmaktadır. Bu çalışma kapsamında, körfezden ilk defa sistematik olarak alınmış 60 adet denizel karot üzerinde μXRF analizi yapılarak jeokimya dağılım haritaları hazırlanmıştır. Sediman karotları 30-150 cm uzunlukta, 2,5-3 km yatay mesafede ve 23-85 m arasında değişen su derinliklerinden alınmıştır. Farklı uzunluklara sahip olan karotların en üstteki 10 cm’lik sediman kalınlığı analiz sonuçlarının ortalamaları haritalama çalışmasında kullanılmıştır. Sonuç olarak elde edilen yaklaşık 30 adet element verisi incelenmiş, yorumlanmış ve haritalanmıştır. Bu çalışma kapsamında ise Ca, Sr, Fe, Ti ve Pb dağılım haritaları sunularak karşılaştırmaları yapılmıştır. Elde edilen veriler, karasal birimlerin formasyon bazındaki özellikleri, denizdeki karasal beslenme alanlarına yakın olan element ve denizel kökenli (Ca, Sr) elementlerin dağılımları, sedimantolojik çökelim süreçlerini net olarak yansıttığını göstermektedir. Ülkemizde gravite karot yöntemi ile ilk defa Edremit Köfrezi’nde yapılan bu sistematik çalışmanın yaygınlaştırılması ile gelecekte ülkemiz plaser yataklarına ilişkin kıymetli veriler ortaya konabilecektir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Akıska, S., Demirela, G. 2014. Handeresi, Bağırkaçdere ve Fırıncıkdere (Kalkım, Yenice ÇANAKKALE) Pb-Zn±Cu Distal Skarn Yataklarında Akışkanların Kökeni. Yerbilimleri 35, 3, 199-218.
  2. Aksu, A. E., Yaşar, D., Uslu, O., 1998. Assessment of marine pollution in İzmir Bay: Heavy metal and organic compound concentrations in surficial sediments. Turkish Journal of Engineering and Enviromental Sciences 22, 5, 387-416.
  3. Alak, A., Sümer, Ö. 2017. Marmara ve Karadeniz kıyılarındaki güncel sedimanlar içinde Antroposen’in varlığına ait yeni bulgular. Türkiye Jeoloji Bülteni 60, 145-168.
  4. Algan, O., Çağatay, N., Sarıkaya, H. Z., Balkıs. N., Sarı. E. 1999. Pollution monitoring using marine sediments. A case study on the İstanbul Metropolitan Area. Tr.J. of Engineering and Environmental Science 23, 39-45.
  5. Algan, O., Balkıs, N., Çağatay, M. N., Sarı, E. 2004. The sources of metal contents in the shelf sediments from the Marmara Sea. Turkey. Environmental Geology 46, 932-950.
  6. Altunkaynak, Ş. 2004. Post collisional multistage magmatism in northwest Anatolia (Turkey): geochemical and isotopic study of Orhaneli magmatic associations. International Geological Congress, Florence, Italy, August 20–28.
  7. Altunkaynak, Ş., Genç, Ş.C. 2008. Petrogenesis and time-progressive evolution of the Cenozoic continental volcanism in the Biga Peninsula, NW Anatolia (Turkey). Lithos 102, 316–340.
  8. Arrhenius, G. 1952. Sediment cores from the East Pacific. Reports of the Swedish Deep-Sea Expedition (1947–1948), 5, 1127, Goteborg.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Genel Jeoloji

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Pir Çağatay Kartal * Bu kişi benim
0000-0003-0627-6799
Türkiye

Mustafa Batuhan Ertekin Bu kişi benim
0000-0001-9770-7157
Türkiye

Özgür Türkmen Bu kişi benim
0000-0001-9912-2777
Türkiye

Ayhan Yavuzoğlu Bu kişi benim
0000-0003-0230-2355
Türkiye

Uğur Zeki Kırat Bu kişi benim
0000-0002-9070-679X
Türkiye

Zehra Deveci Aral Bu kişi benim
0000-0001-5724-6157
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

15 Haziran 2022

Gönderilme Tarihi

17 Aralık 2021

Kabul Tarihi

24 Ocak 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 1 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Kartal, P. Ç., Gürboğa, Ş., Ertekin, M. B., Türkmen, Ö., Yavuzoğlu, A., Kırat, U. Z., Kayadibi, Ö., Aylan, E., & Deveci Aral, Z. (2022). Edremit Körfezi (KB Anadolu) karot sedimanlarının jeokimyasal özellikleri: Kaynak ve dağılım koşullarının araştırılması. MTA Yerbilimleri ve Madencilik Dergisi, 1(1), 1-20. https://izlik.org/JA29XK38CB
AMA
1.Kartal PÇ, Gürboğa Ş, Ertekin MB, vd. Edremit Körfezi (KB Anadolu) karot sedimanlarının jeokimyasal özellikleri: Kaynak ve dağılım koşullarının araştırılması. MTA Yer. Mad. 2022;1(1):1-20. https://izlik.org/JA29XK38CB
Chicago
Kartal, Pir Çağatay, Şule Gürboğa, Mustafa Batuhan Ertekin, vd. 2022. “Edremit Körfezi (KB Anadolu) karot sedimanlarının jeokimyasal özellikleri: Kaynak ve dağılım koşullarının araştırılması”. MTA Yerbilimleri ve Madencilik Dergisi 1 (1): 1-20. https://izlik.org/JA29XK38CB.
EndNote
Kartal PÇ, Gürboğa Ş, Ertekin MB, Türkmen Ö, Yavuzoğlu A, Kırat UZ, Kayadibi Ö, Aylan E, Deveci Aral Z (01 Haziran 2022) Edremit Körfezi (KB Anadolu) karot sedimanlarının jeokimyasal özellikleri: Kaynak ve dağılım koşullarının araştırılması. MTA Yerbilimleri ve Madencilik Dergisi 1 1 1–20.
IEEE
[1]P. Ç. Kartal vd., “Edremit Körfezi (KB Anadolu) karot sedimanlarının jeokimyasal özellikleri: Kaynak ve dağılım koşullarının araştırılması”, MTA Yer. Mad., c. 1, sy 1, ss. 1–20, Haz. 2022, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA29XK38CB
ISNAD
Kartal, Pir Çağatay - Gürboğa, Şule - Ertekin, Mustafa Batuhan - Türkmen, Özgür - Yavuzoğlu, Ayhan - Kırat, Uğur Zeki - Kayadibi, Önder - Aylan, Eşref - Deveci Aral, Zehra. “Edremit Körfezi (KB Anadolu) karot sedimanlarının jeokimyasal özellikleri: Kaynak ve dağılım koşullarının araştırılması”. MTA Yerbilimleri ve Madencilik Dergisi 1/1 (01 Haziran 2022): 1-20. https://izlik.org/JA29XK38CB.
JAMA
1.Kartal PÇ, Gürboğa Ş, Ertekin MB, Türkmen Ö, Yavuzoğlu A, Kırat UZ, Kayadibi Ö, Aylan E, Deveci Aral Z. Edremit Körfezi (KB Anadolu) karot sedimanlarının jeokimyasal özellikleri: Kaynak ve dağılım koşullarının araştırılması. MTA Yer. Mad. 2022;1:1–20.
MLA
Kartal, Pir Çağatay, vd. “Edremit Körfezi (KB Anadolu) karot sedimanlarının jeokimyasal özellikleri: Kaynak ve dağılım koşullarının araştırılması”. MTA Yerbilimleri ve Madencilik Dergisi, c. 1, sy 1, Haziran 2022, ss. 1-20, https://izlik.org/JA29XK38CB.
Vancouver
1.Pir Çağatay Kartal, Şule Gürboğa, Mustafa Batuhan Ertekin, Özgür Türkmen, Ayhan Yavuzoğlu, Uğur Zeki Kırat, Önder Kayadibi, Eşref Aylan, Zehra Deveci Aral. Edremit Körfezi (KB Anadolu) karot sedimanlarının jeokimyasal özellikleri: Kaynak ve dağılım koşullarının araştırılması. MTA Yer. Mad. [Internet]. 01 Haziran 2022;1(1):1-20. Erişim adresi: https://izlik.org/JA29XK38CB