Geçmişten Günümüze Niğde-Ulukışla Bolkardağı Antik Metal Madenciliğinin Önemi
Öz
Niğde-Ulukışla Bolkar maden sahası, Orta Toros dağları civarındaki Madenköy beldesinin 1,5 km doğusunda yer almaktadır. Polimetalik saha; antik çağlardan beri zengin maden cevherlerinin bulunduğu, Hititlerden başlayarak Bizans ve Osmanlı dönemlerinde de madencilik faaliyetlerinin yapıldığı Ulukışla Bolkardağı “Muti Dağı” bölgesinde yer almaktadır. 2007 Yılında yapılan yeraltı ve yerüstü maden arama faaliyetlerine göre; Bolkar 1 ve 2 sahalarında ortalama 3,5-4 gr/ton Altın (Au), 120-160 gr/ton Gümüş (Ag) tenörlü toplam 250.000 ton işletilebilir oksitli cevher rezervi tespit edilmiştir. Yeraltında bulunan pek çok Antik Roma kalıntılarının varlığı, maden arama faaliyetleri için yönlendirici bir rol üstlenmektedir. Günümüzde yeraltı maden işletmesinden yıllık ortalama 60.000 ton oksitli cevher üretimi yapılmaktadır. Türkiye'nin önemli metal üreticisi Gümüştaş Anonim Şirketi (A.Ş.), Gümüşhane'deki kurşun-çinko tesisine ek olarak, 2007 yılında Niğde Bolkar altın-gümüş madenini ve 2011 yılında da saha komşusu Esen Madenciliğe ait polimetalik yeraltı maden işletmesi %50 hissesini bünyesine katmıştır. Ayrıca; Niğde Tepeköy'de 400 ton/gün cevher işleme kapasiteli kurşun, çinko, pirit flotasyon tesisi ve 400 ton/gün kapasiteli altın, gümüş zenginleştirme tesisi bulunmaktadır. Kalkınmada öncelikli bölgelere yatırım yapan Gümüştaş A.Ş., söz konusu bölgelerde 1000’den fazla madenciye istihdam sağlamaktadır. Bu maksatla yapılan araştırmada; geçmişten günümüze Niğde-Ulukışla Bolkardağı metal madenciliğinin önemi, tarihsel gelişim süreciyle irdelenmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- AA, 2021. 2800 Yıllık İlk Maden Ruhsatı Yazıtı Bolkar Dağları’nda. Anadolu Ajansı (AA) Niğde Haberleri, 3 s., Haberturk.com, 02 Haziran 2021.
- Çağatay, A. ve Arman, B. 1989. Bolkardağ Sulucadere (Ulukışla-Niğde) Kalay İçerikli Çinko-Kurşun Cevheleşmesinin Mineralojisi, Türkiye Jeoloji Bülteni, Şubat – Ağustos, C.32, 15-20.
- Demirci, A. 1938. Bolkardağ Madeni, MTA Mecmuası, Ankara, Ağustos, Sayı 3, Cilt 4, 83-90.
- Gümüştaş Madencilik ve Ticaret A.Ş. 2021. https://www.gumustasmaden.com.tr/tr/nigde-bolkar-madeni.html, (Erişim tarihi: 06.12.2021)
- Kaptan, E. 1988. Türkiye Madencilik Tarihine Ait Çamardı-Celaller Köyü Yöresindeki Buluntular, IV. Arkeometri Sonuçları Toplantısı, T.C. Kültür Bakanlığı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Başkanlığı, 23-27 Mayıs, Ankara, 1-16.
- Kartalkanat, A. 2014. Bolkar Dağlarındaki Eski İşletmeler Vadisinde Yeni Yaş Bulguları ve İlk Maden Ruhsatı: Yazılıtaş (Niğde), Türkiye Jeoloji Bülteni, Nisan, Cilt 57, Sayı 2, 53-71.
- Kelebek, G. 2007. Gümüşköy (Ulukışla-Niğde) Cüruflarının Asit Maden Drenajı Oluşturma Potansiyeli ve Çevreye Etkisinin İncelenmesi, Niğde Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, Ağustos, Niğde, 110 s.
- Kömürlü, E., Kesimal, A., 2016. Rock bolting from past to present in 20 inventions. MT Bilimsel, 9, 69-85.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Maden Mühendisliği (Diğer)
Bölüm
Derleme
Yayımlanma Tarihi
5 Şubat 2024
Gönderilme Tarihi
9 Ağustos 2023
Kabul Tarihi
14 Kasım 2023
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2024 Sayı: 25
APA
Delibalta, M. S., & Türker, A. Ö. (2024). Geçmişten Günümüze Niğde-Ulukışla Bolkardağı Antik Metal Madenciliğinin Önemi. MT Bilimsel, 25, 47-55. https://izlik.org/JA93XK25ZL
AMA
1.Delibalta MS, Türker AÖ. Geçmişten Günümüze Niğde-Ulukışla Bolkardağı Antik Metal Madenciliğinin Önemi. MT Bilimsel. 2024;(25):47-55. https://izlik.org/JA93XK25ZL
Chicago
Delibalta, Mahmut Suat, ve Ağah Özsunay Türker. 2024. “Geçmişten Günümüze Niğde-Ulukışla Bolkardağı Antik Metal Madenciliğinin Önemi”. MT Bilimsel, sy 25: 47-55. https://izlik.org/JA93XK25ZL.
EndNote
Delibalta MS, Türker AÖ (01 Şubat 2024) Geçmişten Günümüze Niğde-Ulukışla Bolkardağı Antik Metal Madenciliğinin Önemi. MT Bilimsel 25 47–55.
IEEE
[1]M. S. Delibalta ve A. Ö. Türker, “Geçmişten Günümüze Niğde-Ulukışla Bolkardağı Antik Metal Madenciliğinin Önemi”, MT Bilimsel, sy 25, ss. 47–55, Şub. 2024, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA93XK25ZL
ISNAD
Delibalta, Mahmut Suat - Türker, Ağah Özsunay. “Geçmişten Günümüze Niğde-Ulukışla Bolkardağı Antik Metal Madenciliğinin Önemi”. MT Bilimsel. 25 (01 Şubat 2024): 47-55. https://izlik.org/JA93XK25ZL.
JAMA
1.Delibalta MS, Türker AÖ. Geçmişten Günümüze Niğde-Ulukışla Bolkardağı Antik Metal Madenciliğinin Önemi. MT Bilimsel. 2024;:47–55.
MLA
Delibalta, Mahmut Suat, ve Ağah Özsunay Türker. “Geçmişten Günümüze Niğde-Ulukışla Bolkardağı Antik Metal Madenciliğinin Önemi”. MT Bilimsel, sy 25, Şubat 2024, ss. 47-55, https://izlik.org/JA93XK25ZL.
Vancouver
1.Mahmut Suat Delibalta, Ağah Özsunay Türker. Geçmişten Günümüze Niğde-Ulukışla Bolkardağı Antik Metal Madenciliğinin Önemi. MT Bilimsel [Internet]. 01 Şubat 2024;(25):47-55. Erişim adresi: https://izlik.org/JA93XK25ZL