Eskişehir’in Tarihi Madeni: Lületaşı Tipi Sepiyolit

Nusret Güngör; Behzat Gökçen Demir; Akın Akbulut; Ali Koray Özdoğan

Eskişehir’in Tarihi Madeni: Lületaşı Tipi Sepiyolit

Öz

İnsanoğlu madenlerin keşfedilmesi ile birlikte madenleri incelemiş ve yararlanmayı deneyerek değişik aletler yapmıştır. Tarihin geçmiş dönemlerinde özellikle yerleşik düzene geçen insanın yararlandığı madenlerden biri de lületaşı tipi sepiyolit kısaca lületaşı olmuştur. Lületaşı tipi sepiyolit, arkeolojiye konu olmuş ve arkeolojik kazılarda da tespit edilmiş olan Türkiye’nin tarihi madenlerinin başında gelmektedir. Türkiye’de, lületaşı tipi sepiyolitin ekonomik olarak işletilebildiği oluşumlarının/rezervlerinin tamamı Eskişehir ili sınırları içinde bulunmaktadır. Eskişehir dışında az sayıda bölgede rastlanılan oluşumları ise henüz ekonomik olarak işletilememektedir. Lületaşı tipi sepiyolitin, maden ocağından üretildiği şekliyle ham olarak ihracatının 1972 yılında yasaklanması, Eskişehir’de bu madene yönelik önemli bir iş kolu ve sanat dalı oluşmasını sağlanmıştır. Bu çalışmada, Eskişehir ili açısından önemli ve tarihi bir maden olan lületaşı tipi sepiyolitin genel bir değerlendirmesinin yapılması amaçlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Algan, E., 2015. Eskişehir’de Lületaşı. Sanat ve Tasarım Dergisi, 5(8), 1-31. https://doi.org/10.20488/www-std-anadolu-edu-tr.220235
Arkeonews, 2024. Anadolu’da Bulunmuş En Eski Lületaşı Eser; Çavlum Mühürü. https://arkeonews.com/anadoluda-bulunmus-en-eski-luletasi-eser-cavlum-muhuru/)
Bilgen, A.N., 2006. Çavlum Orta Tunç Çağı Nekropolü’nde Ele Geçen Lületaşı Mühür. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, C.5, S.16, 17-21. https://www.ajindex.com/dosyalar/makale/acarindex-1423879353.pdf
Brauner, K., Preisinger, A., 1956. Strucktur and Entstehung des Sepioliths. Tschermarks, Miner. Petrog. Mitt., 6, 120-140.
Eskişehir Valiliği, İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, 2024a. Lületaşı. https://eskisehir.ktb.gov.tr/TR-149939/luletasi.html
Eskişehir Valiliği, İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, 2024b. Çavlum Höyük Kazıları. https://eskisehir.ktb.gov.tr/TR-156590/cavlum-hoyuk-kazilari.html
Eskişehir Valiliği, İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, 2024c. Lületaşı. https://eskisehir.ktb.gov.tr/Eklenti/35594,luletasitr2014.pdf?0
Güngör, N., Demir, B.G., Özdoğan, A.K., 2023. The Role and Importance of Meerschaum-Type Sepiolite in The Promotion of Türkiye. Eskişehir Technical University Journal of Science and Technology A-Applied Sciences and Engineering. Kasım 2023; 24(-):51-62, doi:10.18038/estubtda.1370092

Nargy, B., Bradley, W.F., 1955. The Structural Scheme of Sepiolite. American Mineralogist, 40, 885-892.
Halkbank Kültür ve Yaşam, 2024. 8 Madde ile Eskişehir’in Beyaz Altını Lületaşı. https://kulturveyasam.com/8-madde-ile-eskisehirin-beyaz-altini-luletasi/
Köşker, H. ve Karacaoğlu, S., 2019. Turizm Bağlamında Geleneksel Türk El Sanatı Lületaşı İşlemeciliğinin Değerlendirilmesi. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, yıl:9, cilt:9, sayı:18, 991-1013. http://busbed.bingol.edu.tr/tr/download/article-file/835637
Odunpazarı Belediyesi, 2024. Ulusal Odunpazarı Lületaşı Festivali. https://odunpazari.bel.tr/projeler/kultur-sanat-ve-turizm-projeleri/ulusal-odunpazari-luletasi-festivali
Maden Kanunu, 1985. Mevzuat Bilgi Sistemi. https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=3213&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5
Resmî Gazete, 1972. https://www.resmigazete.gov.tr/arsiv/14099.pdf
Resmî Gazete, 1989. https://www.resmigazete.gov.tr/arsiv/20296.pdf
Resmî Gazete, 1999. https://www.resmigazete.gov.tr/arsiv/23576.pdf
Türkiye Kültür Portalı, 2024b. Lületaşı Müzesi-Eskişehir. https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/eskisehir/gezilecekyer/luletasi-muzesi
İhracı Kayda Bağlı Mallara İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: İhracat 2006/7), 2006. Mevzuat Bilgi Sistemi, https://mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=10371&MevzuatTur=9&MevzuatTertip=5
Taşkın, E., Şener, H. Y., & Bilgiç, B. (2020). Eskişehir Destinasyon Markasının Geliştirilmesinde Lületaşı. İşletme Bilimi Dergisi, 8(3), 451-475. https://doi.org/10.22139/jobs.732594
Tunçdilek, N., 1955. Lületaşı. Türk Coğrafya Dergisi (13-14), 91-106, https://doi.org/10.17211/tcd.43599
Türkiye Kültür Portalı, 2024a. Lületaşı-Eskişehir, https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/eskisehir/kulturatlasi/luletasi-slemeclg
Türk Patent Enstitüsü, 1999. Coğrafi İşaret Tescil Belgesi. https://ci.turkpatent.gov.tr/Files/GeographicalSigns/26.pdf
Yalçın, Ü., 2016. Anadolu Madencilik Tarihine Toplu Bir Bakış. MT Bilimsel (9), 3-13, https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/366505

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Maden Mühendisliği (Diğer)

Bölüm

Derleme

Yazarlar

Nusret Güngör ^*
Türkiye

Behzat Gökçen Demir
Türkiye

Akın Akbulut
Türkiye

Ali Koray Özdoğan
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

26 Mayıs 2025

Gönderilme Tarihi

17 Ocak 2025

Kabul Tarihi

15 Mart 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Sayı: 27

IZ

https://izlik.org/JA93PS27UR

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Güngör, N., Demir, B. G., Akbulut, A., & Özdoğan, A. K. (2025). Eskişehir’in Tarihi Madeni: Lületaşı Tipi Sepiyolit. MT Bilimsel, 27, 47-57. https://izlik.org/JA93PS27UR

AMA

1.Güngör N, Demir BG, Akbulut A, Özdoğan AK. Eskişehir’in Tarihi Madeni: Lületaşı Tipi Sepiyolit. MT Bilimsel. 2025;(27):47-57. https://izlik.org/JA93PS27UR

Chicago

Güngör, Nusret, Behzat Gökçen Demir, Akın Akbulut, ve Ali Koray Özdoğan. 2025. “Eskişehir’in Tarihi Madeni: Lületaşı Tipi Sepiyolit”. MT Bilimsel, sy 27: 47-57. https://izlik.org/JA93PS27UR.

EndNote

Güngör N, Demir BG, Akbulut A, Özdoğan AK (01 Mayıs 2025) Eskişehir’in Tarihi Madeni: Lületaşı Tipi Sepiyolit. MT Bilimsel 27 47–57.

IEEE

[1]N. Güngör, B. G. Demir, A. Akbulut, ve A. K. Özdoğan, “Eskişehir’in Tarihi Madeni: Lületaşı Tipi Sepiyolit”, MT Bilimsel, sy 27, ss. 47–57, May. 2025, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA93PS27UR

ISNAD

Güngör, Nusret - Demir, Behzat Gökçen - Akbulut, Akın - Özdoğan, Ali Koray. “Eskişehir’in Tarihi Madeni: Lületaşı Tipi Sepiyolit”. MT Bilimsel. 27 (01 Mayıs 2025): 47-57. https://izlik.org/JA93PS27UR.

JAMA

1.Güngör N, Demir BG, Akbulut A, Özdoğan AK. Eskişehir’in Tarihi Madeni: Lületaşı Tipi Sepiyolit. MT Bilimsel. 2025;:47–57.

MLA

Güngör, Nusret, vd. “Eskişehir’in Tarihi Madeni: Lületaşı Tipi Sepiyolit”. MT Bilimsel, sy 27, Mayıs 2025, ss. 47-57, https://izlik.org/JA93PS27UR.

Vancouver

1.Nusret Güngör, Behzat Gökçen Demir, Akın Akbulut, Ali Koray Özdoğan. Eskişehir’in Tarihi Madeni: Lületaşı Tipi Sepiyolit. MT Bilimsel [Internet]. 01 Mayıs 2025;(27):47-5. Erişim adresi: https://izlik.org/JA93PS27UR