Patlatmalarda Yüksek Hızlı Video Kamera ve Sismometrelerin Eş Zamanlı Kullanılması

Öz

Patlatmalarda görüntü ve titreşimlerden elde edilen veriler, alışılagelmiş olarak ayrı ayrı değerlendirilmektedir. Yüksek hızlı kamera, patlatma anından itibaren, patlatma süreci tamamlanana kadar, patlatma noktası ve çevresinde oluşan değişimlerin görüntüsünü kaydetmektedir. Üç bileşenli jeofon, aynı patlatmaya ait sismik sinyalleri kaydetmektedir. Halbuki patlatmanın yarattığı etkilerin tamamını bir arada incelemek, olayın tümünü kavramamızı sağlar. Patlatmaların yarattığı görüntüyle aynı zamana denk gelen sismik sinyaller, görüntüye göre gecikerek kaydedilirler. Zamandaki bu kaymayı ortadan kaldırmak için bir çeşit Ters-Evrişim işlemi yapmak gerekir. Böylece, sismik sinyallerin uzamasına, dolayısıyla görüntü verisi ile asenkronizasyonuna neden olan tüm jeolojik-yol ve gecikme etkileri ortadan kaldırılır. Patlatma görüntüsüyle, aynı patlatmaya ait sismik sinyaller arasındaki bir başka sorun da “Girişim”dir. Girişim, çok kaynaklı sistemlerin yarattığı dalgaların birbirlerini güçlendirici veya zayıflatıcı etkileşimidir. Ters-Evrişim işlemi, hem asenkronizasyon, hem de girişim etkisini ham sismik sinyallerden çıkaracaktır. Bu çalışmada, senkronize edilmiş görüntü ve sismik sinyal verileri karşılaştırılarak, patlama sürecinde gelişen olaylar birbirleriyle ilişkilendirilmiş, örnek uygulamalarda verim arttırıcı öneriler sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Patlatma, yüksek hızlı kamera, sismometre, titreşim

Synchronous Use Of High Speed Video Camera and Seismometers In Blasting

Öz

Conventionally, the data obtained from images and vibrations are assessed separately fort the blasts. A high speed video camera records the changes around the blast point from the beginning till the end of the blast period. Three component geophone records the seismic signals of the same blast. However, examining all the blast effects together makes us understand the complete occasion. The seismic signals which coincide with the images originated from the blasts are recorded with time delays when compared to the images. A kind of deconvolution is necessary to prevent this delay in time. Therefore, all the geological-way and delay effects are prevented which cause the elongation of the seismic signals and their asynchronization with the image data. There is one more problem between the blast images and the seismic signals of the same blast: Interference. Interference is a strengthening or weakening wave interaction created by the multi source systems. Deconvolution deducts both the asynchronization and interference effects from the seismic signals. In the presented study, synchronized image and seismic signal data are compared, blast occasions are correlated with each other, and productive suggestions are presented in the model applications

Anahtar Kelimeler

• Blasting, high speed video camera, seismometer, vibration