Üniversite Öğrencilerinin Akıllı Telefon Bağımlılık Düzeylerinin İncelenmesi

Yıl 2026, Cilt: 7 Sayı: 1 , 158 - 174 , 27.03.2026

Yılmaz Günel

https://izlik.org/JA45KK43MW

Öz

Akıllı telefon bağımlılığı, günümüzde üniversite öğrencileri arasında küresel ölçekte giderek artan bir sorun olarak dikkat çekmektedir. Bu bağımlılık, yalnızca bireylerin psikolojik sağlığını ve sosyal ilişkilerini değil, aynı zamanda akademik başarılarını ve öğrenme süreçlerini de doğrudan etkilemektedir. Bu araştırmanın amacı, üniversite öğrencilerinin akıllı telefon bağımlılık düzeylerini belirlemek ve bağımlılığın yaş, cinsiyet, öğrenim düzeyi ve günlük kullanım süresi gibi demografik değişkenlere göre farklılık gösterip göstermediğini incelemektir. Araştırma, betimsel tarama modeli kapsamında yürütülmüş olup, veri toplama aracı olarak “Üniversite Öğrencilerine Yönelik Akıllı Telefon Bağımlılığı Ölçeği” kullanılmıştır. Çalışma grubunu Sivas Cumhuriyet Üniversitesi’nde öğrenim gören 450 öğrenci oluşturmaktadır. Veriler SPSS 27.0 programı aracılığıyla analiz edilmiş ve parametrik istatistiksel yöntemlerden yararlanılmıştır. Araştırma bulguları, üniversite öğrencilerinin önemli bir kısmının günde 6 saatten fazla akıllı telefon kullandığını ve bu kullanımın büyük ölçüde sosyal medya ve eğlence amaçlı olduğunu göstermektedir. Erkek öğrencilerin, kadın öğrencilere kıyasla telefon kullanımına bağlı sağlık sorunlarını daha fazla yaşadığı belirlenmiştir. Yaş değişkenine göre, 18–21 yaş grubunun daha yoğun ve kontrolsüz kullanım sergilediği saptanmıştır. Ayrıca önlisans öğrencilerinin, lisansüstü öğrencilere kıyasla daha fazla fiziksel sağlık problemi yaşadığı ortaya konmuştur. Sonuç olarak, üniversite öğrencilerinde akıllı telefon bağımlılığının yaygın bir sorun olduğu görülmektedir. Bulgular, dijital farkındalığın artırılması, kullanım sürelerinin kontrol altına alınması ve ergonomik kullanım alışkanlıklarının geliştirilmesine yönelik politika ve eğitim programlarının geliştirilmesinin önemini vurgulamaktadır. Çalışma, pandemi sonrası dönemde genç yetişkinlerin dijital davranışlarına ışık tutarak hem literatüre hem de uygulamaya katkı sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Akıllı Telefon Bağımlılığı , Üniversite Öğrencileri , Açımlayıcı Faktör Analizi , Parametrik Testler

Examination of Smartphone Addiction Levels Among University Students.

https://izlik.org/JA45KK43MW

Öz

Smartphone addiction is attracting attention as a growing global problem among university students today. This addiction directly impacts not only individuals' psychological health and social relationships, but also their academic success and learning processes. The aim of this study is to determine the level of smartphone addiction among university students and to examine whether addiction varies according to demographic variables such as age, gender, education level, and daily usage duration. The research was conducted using a descriptive survey model, and the "Smartphone Addiction Scale for University Students" was used as the data collection tool. The study group consisted of 450 students at Sivas Cumhuriyet University. Data were analyzed using SPSS 27.0 software and parametric statistical methods. Research results indicate that a significant portion of university students use smartphones for more than six hours per day, and this use is largely for social media and entertainment purposes. Male students were found to experience more health problems related to phone use than female students. Based on age, it was determined that the 18-21 age group exhibited more intense and uncontrolled use. It was also revealed that associate degree students experienced more physical health problems compared to graduate students. In conclusion, smartphone addiction appears to be a widespread problem among university students. The results highlight the importance of developing policies and training programs to increase digital awareness, control usage time, and develop ergonomic usage habits. The study contributes to both the literature and practice by shedding light on young adults' digital behavior in the post-pandemic period.

Anahtar Kelimeler

Smartphone Addiction , University Students , Exploratory Factor Analysis , Parametric Tests

Kaynakça

• Abbasi, G. A., Jagaveeran, M., Goh, Y., & Tariq, B. (2021). The impact of type of content use on smartphone addiction and academic performance: Physical activity as moderator. Technology in Society, 64, 101521. https://doi.org/10.1016/j.techsoc.2020.101521
• Abo-Jedi, A. (2008). Smartphone addiction and its relation to self-revelation in a sample of students. The Jordanian Journal of Educational Sciences, 4(2), 137–150.
• Ahmed, R. R., Salman, F., Malik, S. A., Streimikiene, D., Soomro, R. H., & Pahi, M. H. (2020). Smartphone use and academic performance of university students. Sustainability, 12(1), 439. https://doi.org/10.3390/su12010439
• Albursan, I. S., Al Qudah, M. F., Al-Barashdi, H. S., Bakhiet, S. F., Darandari, E., Al-Asqah, S. S., et al. (2022). Smartphone addiction among university students during COVID-19. International Journal of Environmental Research and Public Health, 19, 10439. https://doi.org/10.3390/ijerph191610439
• Aljomaa, S., Al-Qudah, M., Albursan, I., Bakhiet, S., & Abduljabbar, A. (2016). Smartphone addiction among university students. Computers in Human Behavior, 61, 155–164. https://doi.org/10.1016/j.chb.2016.03.041
• Amez, S., Vujić, S., De Marez, L., et al. (2023). Smartphone use and academic performance. New Media & Society, 25(3), 584–608. https://doi.org/10.1177/14614448211012374
• Bağcı, H. (2018). High school students’ smartphone addiction. Turkish Studies, 13(21), 47–60.
• Boumosleh Matar, J., & Jaalouk, D. (2017). Depression, anxiety, and smartphone addiction. PLoS One, 12(8), e0182239.
• Brailovskaia, J., Delveaux, J., John, J., et al. (2022). Smartphone use and well-being. Journal of Experimental Psychology: Applied, 28(3), 538–549.
• Büyüköztürk, Ş. (2018). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı (24. baskı). Ankara: Pegem Akademi.
• Caponnetto, P., Inguscio, L., Valeri, S., et al. (2021). Smartphone addiction during COVID-19. Journal of Addictive Diseases, 39(4), 441–449.
• China Internet Network Information Center. (2023). Statistical report on internet development.
• Chen, B., Liu, F., Ding, S., et al. (2017). Gender differences in smartphone addiction. BMC Psychiatry, 17, 341.
• Chen, S. H., Weng, L. J., Su, Y. J., et al. (2003). Internet addiction scale development.
• Chiu, S.-I. (2014). Life stress and smartphone addiction. Computers in Human Behavior, 34, 49–57.
• Choi, D. (2015). Smartphone addiction and learning. Journal of Korea Academia, 16(1), 429–437.
• Choliz, M. (2010). Mobile phone addiction. Addiction, 105(2), 373–374.
• Choliz, M. (2012). Mobile phone dependence. Progress in Health Sciences, 2(1), 33–44.
• Cochrane, T., & Bateman, R. (2010). Smartphones in education. Australasian Journal of Educational Technology, 26(1), 98–110.
• Cochran, W. G. (1977). Sampling techniques (3rd ed.). New York: Wiley.
• Cohen, L., Manion, L., & Morrison, K. (2007). Research methods in education (6th ed.). London: Routledge.
• Cronbach, L. J. (1951). Coefficient alpha. Psychometrika, 16(3), 297–334.
• Demirci, K., Akgönül, M., & Akpinar, A. (2015). Smartphone use and mental health. Journal of Behavioral Addictions, 4(2), 85–92.
• De-Sola, J., Talledo, H., Rodriguez de Fonseca, F., & Rubio, G. (2017). Problematic phone use. PLoS One, 12(8).
• Elhai, J. D., Levine, J. C., Dvorak, R. D., & Hall, B. J. (2017). Smartphone use and depression. Computers in Human Behavior, 69, 75–82.
• García-Santillán, A., & Espinosa-Ramos, E. (2021). Smartphone addiction in students. Contemporary Educational Technology, 13(2).
• Haripriya, S., Samuel, S. E., & Megha, M. (2019). Smartphone addiction and sleep. JCDR, 13(12).
• Hashemi, A., Noori, A. Q., Orfan, S. N., et al. (2024). Smartphone addiction and academic performance. Cogent Education, 11(1).
• Hawi, N. S., & Samaha, M. (2016). Smartphone addiction and academic performance. Computers & Education, 98, 81–89.
• Hong, F., Chiu, S., & Huang, D. (2012). Psychological factors and addiction. Computers in Human Behavior, 28(6), 2152–2159.
• Hosen, I., Al Mamun, F., Sikder, M. T., et al. (2021). Problematic smartphone use during COVID-19.
• Hu, Q., Liu, Q., & Wang, Z. (2022). Smartphone addiction and loneliness. Computers in Human Behavior, 127.
• Ifeanyi, I. P., & Chukwuere, J. E. (2018). Smartphones and academic performance. KM&EL, 10(3), 290–308.
• Joshi, S. C., Woltering, S., & Woodward, J. (2023). Social media and well-being. IJERPH, 20(2).
• Karakaya, İ. (2012). Bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Anı.
• Kardefelt-Winther, D. (2014). Internet addiction critique. Computers in Human Behavior, 31, 351–354.
• Kaur, M., Singh, K., & Samah, N. A. (2018). Smartphone effects on students. Asian Social Science, 14(11).
• Kibona, L., & Rugina, J. M. (2015). Smartphone impact on education. JMEST, 2(4), 673–677.
• Kim, H. J., Min, J. Y., Kim, H. J., & Min, K. B. (2017). Accident risk and smartphone addiction.
• Kim, H. J., Min, J. Y., Kim, H. J., & Min, K. B. (2019). Smartphone overuse and health.
• Kim, H., Powell, P., Bhuyan, S., & Bhuyan, S. (2017). Mobile apps and information seeking.
• Kumcağız, H., Terzi, Ö., Koç, B., & Terzi, M. (2020). Smartphone addiction among university students.
• Kwon, M., Lee, J. Y., Won, W. Y., et al. (2013). Smartphone addiction scale.
• Lee, J., Cho, B., Kim, Y., & Noh, J. (2015). Smartphone addiction and learning.
• Lee, J. K., & Jang, J.-D. (2023). Adverse effects of smartphone addiction.
• Liu, Q., Wu, J., Zhou, Z., & Wang, W. (2020). Smartphone addiction and loneliness.
• Minaz, A., & Cetinkaya Bozkurt, O. (2017). Smartphone addiction levels.
• Mohammed, E., Hassan, A., et al. (2021). Smartphone addiction scale validation.
• Mukhdoomi, A., Farooqi, A., et al. (2020). Smartphone addiction and performance.
• Nayak, J. K. (2018). Smartphone usage and performance. Computers & Education, 123, 164–173.
• Pavia, L., Cavani, P., Blasi, M., & Giordano, C. (2016). Smartphone addiction inventory.
• Ran, G., Li, J., Zhang, Q., & Niu, X. (2022). Social anxiety and addiction.
• Randler, C., Wolfgang, L., et al. (2016). Smartphone addiction and sleep.
• Rozgonjuk, D., Rosenvald, V., et al. (2016). Smartphone addiction scale development.
• Sachitra, V. (2015). Internet addiction and performance.
• Sari, F. M., & Oktaviani, L. (2021). Online learning during COVID-19.
• Shen, X., & Wang, J.-L. (2019). Loneliness and smartphone use.
• Sivas Cumhuriyet Üniversitesi. (2024). Genel tanıtım.
• Sar, A., Ayas, T., & Horzum, M. (2015). Smartphone addiction scale development.
• Sar, A. H., & Işıklar, A. (2012). Mobile phone addiction and anxiety.
• Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2007). Multivariate statistics.
• Tavşancıl, E. (2010). Tutumların ölçülmesi.
• Terras, M. M., & Ramsay, J. (2016). Digital literacy and mobile use.
• Yang, S. Y., Lin, C. Y., Huang, Y. C., & Chang, J. H. (2018). Smartphone use and mental health.
• Yıldırım, C., & Kişioğlu, A. (2018). Smartphone addiction factors.
• Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2018). Nitel araştırma yöntemleri.
• Zhang, M. X., & Wu, A. M. S. (2020). Smartphone addiction and sleep.
• Zhan, Z., Wei, Q., & Hong, J.-C. (2021). Smartphone addiction during COVID-19.