A Comparative Critique of Rousseau’s Philosophy of Education and Next-Generation Questions in Contemporary Educational Systems

Yıl 2025, Cilt: 5 Sayı: 2, 308 - 315, 31.12.2025

Gamze Gülpınar

Öz

This study explores the pedagogical and epistemological contrasts between Jean-Jacques Rousseau’s educational philosophy, which seeks to liberate the individual and preserve naturalness, and the cognitively performance-oriented “new generation” questions that dominate contemporary education systems. While Rousseau’s pedagogy emphasizes the learner’s inner development through experience and observation, aiming to cultivate free and virtuous citizens from adolescence onward, modern assessment tools such as new generation questions, despite claiming to enhance higher-order thinking skills, are often reduced to instruments of performance measurement due to their centralized and exam-oriented nature. The research examines Rousseau’s educational thought and the current structure of new generation questions within a qualitative framework, employing theoretical content analysis and comparative evaluation from a sociological perspective grounded in concepts of individuality, citizenship, and justice. From a Rousseauian standpoint, it acknowledges the theoretical potential of new generation questions to foster critical thinking, yet argues that in practice they have become performance-driven and assessment-centered tools. Rather than making a direct historical comparison, the analysis situates Rousseau’s philosophy as a theoretical reference point for contemporary debates on assessment and evaluation. The findings indicate that Rousseau’s learner-centered and experience-based approach provides a valuable framework for critically rethinking current educational policies and offers a conceptual foundation for developing a more humane model of education. In conclusion, the study emphasizes the necessity of re-evaluating assessment practices beyond performance-based criteria, fostering learning environments that enable individuals to engage in autonomous, holistic, and inquiry-driven educational experiences.

Anahtar Kelimeler

Rousseau , Philosophy of education , Next-generation questions , Negative education

Etik Beyan

I hereby declare that the data, information, and documents presented in this article have been obtained in accordance with academic and ethical standards. I affirm that all information, documents, evaluations, and conclusions have been presented in line with scientific ethical and moral principles. I have cited all sources that I have benefited from in this study appropriately and in accordance with academic citation standards. I confirm that no modifications have been made to the data used, and that the work presented in this article is original. I accept all potential loss of rights that may arise against me in the event of any contrary situation.

Destekleyen Kurum

This study was not supported by any funding institution.

Rousseau’nun Eğitim Felsefesi ile Günümüz Eğitim Sistemindeki Yeni Nesil Soruların Karşılaştırmalı Eleştirisi

Öz

Bu çalışma, Jean-Jacques Rousseau’nun bireyi özgürleştirmeyi ve doğallığı korumayı amaçlayan eğitim felsefesi ile modern eğitim sistemlerinde öne çıkan bilişsel performans odaklı yeni nesil soruların pedagojik ve epistemolojik karşıtlıklarını ele almaktadır. Rousseau’nun pedagojisi, bireyin içsel gelişimini deneyim ve gözlem yoluyla desteklerken, ergenlik döneminden itibaren özgür ve erdemli yurttaşlar yetiştirmeyi hedefler. Buna karşılık, çağdaş ölçme araçları olarak tasarlanan yeni nesil sorular, üst düzey bilişsel becerileri geliştirme iddiası taşısa da merkezi ve sınav odaklı yapılar nedeniyle çoğunlukla performans ölçümüne indirgenmektedir. Mevcut araştırma, Rousseau’nun eğitim anlayışı ile günümüz yeni nesil soru sistemini, birey, yurttaşlık ve adalet bağlamında sosyolojik bir perspektifle; nitel bir çerçevede kuramsal içerik analizi ve karşılaştırmalı çözümleme yöntemiyle incelemektedir. Rousseaucu bakış açısından hareketle, yeni nesil soruların teorik olarak üst düzey düşünmeyi destekleme iddiasını kabul eder; ancak güncel uygulamalarda performans odaklı ve sınav merkezli bir ölçme aracına dönüştüğü ileri sürülmektedir. Değerlendirme, tarihsel bağlamlar arası doğrudan bir karşılaştırma yapmaksızın, Rousseau’nun eğitim felsefesinin güncel ölçme-değerlendirme tartışmalarına sağladığı kuramsal katkılar çerçevesinde yapılmaktadır. Bulgular, Rousseau’nun birey merkezli ve deneyim temelli eğitim anlayışının, çağdaş eğitim politikalarının eleştirel değerlendirilmesinde referans olarak kullanılabilecek kuramsal imkânlar sunduğunu ve daha insani bir eğitim modeline yönelik tartışmalara düşünsel temel kazandırabileceğini göstermektedir. Sonuç olarak araştırma, kuramsal değerlendirmelere dayanarak, ölçme-değerlendirme uygulamalarının yalnızca performans odaklı yapısından çıkarılarak; bireyin özgür, holistik ve sorgulayıcı bir öğrenme deneyimi geliştirmesine imkân verecek biçimde yeniden düşünülmesi gerekliliğini ele almaktadır.

Anahtar Kelimeler

Rousseau , Eğitim felsefesi , Yeni nesil sorular , Negatif eğitim

Etik Beyan

Makale içinde sunduğum verileri, bilgileri ve dokümanları akademik ve etik kurallar çerçevesinde elde ettiğimi, tüm bilgi, belge, değerlendirme ve sonuçları bilimsel etik ve ahlak kurallarına uygun olarak sunduğumu, çalışmada yararlandığım eserlerin tümüne uygun atıfta bulunarak kaynak gösterdiğimi, kullanılan verilerde herhangi bir değişiklik yapmadığımı, bu makaleda sunduğum çalışmanın özgün olduğunu, bildirir; aksi bir durumda aleyhime doğabilecek tüm hak kayıplarını kabullendiğimi beyan ederim.

Destekleyen Kurum

Destekleyen kurum bulunmamaktadır.

Kaynakça

• Bayar, M. (2023). Yeni nesil matematik sorularına ilişkin öğretmen ve öğrenci görüşleri. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 12(4), 72-84.
• Bayraktar, O., & Uludağ, Z. (2017). Descartes felsefesinde eğitim düşüncesinin ve unsurlarının çözümlenmesi. Researcher: Social Science Studies, 5(4), 582-597.
• Cevizci, A. (2025). Eğitim felsefesi. Say Yayınları.
• Elmas, B. (2019). Platon ve Locke felsefelerinde eğitim düşüncesi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
• Hadi Fene. (2025). 6. Ünite: Enerji dönüşümleri ve çevre bilimi – Besin zinciri ve fotosentez. Erişim adresi: https://www.hadifene.com/6unite-enerji-donusumleri-ve-cevre-bilimi-besin-zinciri-ve-fotosentez-3895
• Harvey, D. (2019). Sosyal adalet ve şehir. Metis Yayınları.
• Kapuoğlu, E. Ç. (2024). Aristoteles’in eğitim felsefesinde eğitimin alanları ve nitelikleri. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 22(4), 221-229.
• Keleş, H., & Keleş, B. (2025). John Locke açısından liberal eğitime bir bakış. International Journal of Social and Humanities Sciences Research, 12(116), 435-439.
• Millî Eğitim Bakanlığı. (2022). 7. Sınıf Türkçe – Beceri Temelli Sorular. Ölçme, Değerlendirme ve Sınav Hizmetleri Genel Müdürlüğü. Erişim adresi: https://cdn.eba.gov.tr/yardimcikaynaklar/2022/01/odsgm/beceri/2223/turk/7_turkce_1.pdf
• Rousseau, J. J. (2020a). Emile (Y. Avunç, Çev.). Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
• Rousseau, J. J. (2020b). Toplum sözleşmesi (E. Cengiz, Çev.). Olympia Yayınları.
• Tutkun, Ö. F. (2012). Bloom’un yenilenmiş taksonomisi üzerine genel bir bakış. Sakarya University Journal of Education, 1(3), 14-22.
• Tüfenkçi, S., & Çetin, M. (2017). Rousseau’da insan doğası ve değerler eğitimi. Hitit Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 16(32), 487–506. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/878409
• Öz, E., Tapan, M. S., & Kaleli Yılmaz, G. (2023). Eğitim-öğretim sürecinde yeni nesil soruların kullanımına yönelik öğretmen görüşleri. Eurasian Journal of Teacher Education, 4(3), 201-217.
• Öztürk, F. (2021). Türk Milli Eğitiminin amaçlarında birey ve vatandaş sorunu. Beytulhikme: An International Journal of Philosophy, 11(4), 1923–1952. https://doi.org/10.18491/beytulhikme.1686
• Yurdabakan, İ. (2012). Bloom’un revize edilen taksonomisinin eğitimde ölçme ve değerlendirmeye etkileri. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 11(2), 327 -348.