Evaluation of the Documentary Titled Batıya Doğru Akan Nehir in Terms of the Achievements of the Social Studies Course Curriculum

Öz

The aim of this research is to determine the usability of the Batıya Doğru Akan
Nehir documentary, which has a comprehensive content, in Social Studies courses
by examining it from the point of view of the objectives in the Social Studies
Curriculum. The research is structured according to the document analysis
method, which is one of the qualitative research methods. The study group of the
study consists of a documentary on the Batıya Doğru Akan Nehir and the
Curriculum of the Social Studies Course of 2018. Document analysis is used both
as the research model and the data collection tool in this study, where the
obtained data was analysed descriptively, and the results were presented in terms
of extracts from the documentary with related curriculum objectives. As a result
of the research; documentary sections can be associated with a total of 29
different objectives, Cultural and Heritage learning areas can be associated with
49 different parts, and the maximum number of associations was found in the 6th
grade Social Studies Course Curriculum. It was determined that the documentary
was usable at the 5th, 6th and 7th grade levels since the content flow is parallel to
the topics in the Social Studies Course Curriculum and the Social Studies Course
book materials

Anahtar Kelimeler

• Social Studies
• Social Studies Course Curriculum
• Batıya Doğru Akan Nehir
• Documentary

Batıya Doğru Akan Nehir İsimli Belgeselin Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı Kazanımları Açısından Değerlendirilmesi

Öz

Bu araştırmanın amacı; kapsamlı bir içeriğe sahip olan Batıya Doğru Akan Nehir
belgeselinin Sosyal Bilgiler Öğretim Programında yer alan kazanımlar açısından
incelenerek Sosyal Bilgiler derslerinde kullanılabilirliğini belirlemektir.
Araştırma nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi yöntemine göre
yapılandırılmıştır. Araştırmanın çalışma grubu Batıya Doğru Akan Nehir belgesel
ve 2018 tarihli Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programından oluşmaktadır.
Araştırma verilerinin toplanmasında hem araştırma modeli hem de veri toplama
aracı olarak değerlendirilen doküman analizi yöntemi kullanılmış, elde edilen
verilerin analizinde betimsel analizden yararlanılmış, belgesel bölümlerinden
yapılan doğrudan alıntılar ve ilişkilendirilen kazanımlar şeklinde sunulmuştur.
Araştırma sonucunda; belgesel bölümlerinin toplamda 29 farklı kazanımla
ilişkilendirilebileceği, 49 farklı yerde Kültür ve Miras öğrenme alanı
ilişkilendirilebileceği ve en fazla ilişkilendirmenin 6. Sınıf Sosyal Bilgiler dersinde
olduğu tespit edilmiştir. Belgeselin konu akışı Sosyal Bilgiler Öğretim
Programında yer alan konularla paralellik gösterdiği için 5, 6. ve 7. sınıf
seviyelerinde kullanılabilir olduğu ve Sosyal Bilgiler Ders Kitabı içeriğiyle
paralel olduğu görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

• Sosyal Bilgiler
• Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı
• Batıya Doğru Akan Nehir
• Belgesel

Kaynakça

1. Akbaba, B. (2005). Tarih öğretiminde fotoğraf kullanımı. Gazi Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 6(1), 185-197
2. Aktekin, S. ve Çoban, Z. (2012). Tarih derslerinde tarihi film ve dizilerin kullanımına ilişkin öğretmen ve öğrenci görüşleri: Trabzon örneği. Karadeniz İncelemeleri Dergisi, 13(13), 141-160
3. Bahçeşehir Üniversitesi, (t.y). Medeniyet üzerine çekilmiş en kapsamlı belgesel. https://bau.edu.tr/haber/1291-medeniyet-uzerine-cekilmis-en-kapsamli-belgesel-batiya-dogru-akan-nehir
4. Barbas, T. A., Paraskevopoulos, S. & Stamou, A. G. (2009). The effect of nature documentaries on students’ environmental sensitivity: A case study. Learning, Media and Technology, 34(1), 61-69
5. Barton, K. C. & Levstik, L. S. (2004). Teaching history for the common good. Mahwah, NJ: Erlbaum.
6. Bektaş Öztaşkın, Ö. (2013). Sosyal Bilgiler derslerinde belgesel film kullanımının akademik başarıya ve bilinçli farkındalık düzeylerine etkisi. Eğitim Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 3(2), 147-162
7. Bowen, G. A. (2009). Document analysis as a qualitative research method. Qualitative Research Journal, 9(2), 27-40
8. Burton, C. E. (1988). Sociology and the feature film. Teaching Sociology, 16, 263‐271

9. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E. Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2017). Bilimsel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Pegem
10. Champoux, J. E. (1999). Film as a teaching resource. Journal of Management Inquiry, 8(2), 240‐251
11. Cohen, L., Manion, L. & Morrison, K. (2007). Research Methods in Education. New York: Routledge
12. Çelik, L. (2010). Öğretim materyallerinin hazırlanması ve seçimi. Özcan Demirel - Eralp Altun (Ed.), Öğretim teknolojileri ve materyal tasarımı içinde, Ankara: Pegem
13. Daniels, J. (2017). Teaching and Learning with Documentaries in the Digital Era, https://justpublics365.commons.gc.cuny.edu/02/2014/teaching-and-learning-documentaries/, erişim tarihi: 23.01.2020
14. Demircioğlu, İ. H. (2007). Tarih öğretiminde filmlerin yeri ve önemi. Bilig, 42, 77-93
15. Demirel, Ö., Başbay, A. ve Erdem, E. (2006). Eğitimde çoklu zekâ kuram ve uygulama. Ankara: Pegem
16. Feldman, M. J. (1995). Totalitarianism without pain: Teaching communism and fascism with film. The History Teacher, 29(1), 51-61
17. Gazel, A. A. ve Yazıcı, S. (2011). Tarih öğretiminde belgesel film kullanılmasına ilişkin öğretmen adaylarının görüşleri. Erzincan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 4(1), 97-110
18. Jordan, D. L. & Sanchez, P. M. (1994). Traditional versus technology aided instruction: The effects of visual stimulus in the classroom. PS: Political Science and Politics, 27 (1),64‐67
19. Karasar, N. (2016). Bilimsel araştırma yöntemi. Ankara: Nobel
20. Kaya, Z. (2006). Öğretim teknolojileri ve materyal geliştirme, Ankara: Pegem
21. Kiasatpour, S. M. (1999). The internet and film: Teaching middle east politics interactively. PS: Political Science and Politics, 32(1), 83‐89
22. Koçoğlu, E. Aydemir H. ve Ekici, Ö. (2018).Görsel materyallerle sosyal bilgiler öğretimi. R. Sever, M. Aydın ve E. Koçoğlu (Ed.), Alternatif yaklaşımlarla sosyal bilgiler eğitimi içinde, Ankara: Pegem
23. Kömürcü, H. Z. (2002). İlköğretim 8. sınıf Türkiye Cumhuriyeti İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük dersinde yer alan kavramların kazandırılma düzeyi. (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara
24. Kurtdaş, E. M. (2021). Eğitimde film kullanımının önemi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 60, 222-244
25. Marcus, A. S. (2003). Celluloid blackboard: Teacher practices with film and students’ historical understanding. (Unpublished PhD Thesis). Stanford University
26. Marcus, A. S. & Stoddard, J. D. (2009). The inconvenient truth about teachinghistory with documentary film: Strategies for presenting multiple perspectives and teaching controversial issues. The Social Studies, 100(6), 279-284
27. Mayer, R. E. (2003). The promise of multimedia learning: using the same instructional design methods across different media. Learning and Instruction, 13(2), 125–139
28. Mayring, P. (2000). Qualitative Content Analysis. Forum: Qualitative Social Research, 1(2). http://nbn-resolving.de/urn:nbn:de:0114-fqs0002204 (Erişim Tarihi: 26.06.2021)
29. Miles, M. B. & Huberman, A. M. (1994). Qualitative Data Analysis: An Expanded Sourcebook, Second Edition, California: Sage
30. Milli Eğitim Bakanlığı. (2018). T.C. Milli Eğitim Bakanlığı Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı (İlkokul ve Ortaokul 4, 5, 6 ve 7. Sınıflar). http://mufredat.meb.gov.tr/ProgramDetay.aspx?PID=354. (Erişim Tarihi: 30.01.2021)
31. Öztaş, S. (2008). Tarih öğretimi ve filmler. Kastamonu Eğitim Dergisi, 16, 543-556
32. Öztürk, C. ve Otluoğlu, R. (2003). Sosyal bilgiler öğretiminde edebi ürünler ve yazılı materyaller. Ankara: Pegem
33. Pompper, D. & Higgins, L. (2007). Corporation-bashing in documentary film: a case study of news media coverage organizational response. Public Relations Review, 33, 429–432
34. Seferoğlu, S. S. (2006). Öğretim teknolojileri ve materyal tasarımı. (2.Baskı). Ankara: Pegem
35. Sidekli, S., Doğramacı, H., Yangın, S. ve Daşdemir, İ. (2013). İlköğretim sosyal bilgiler öğretiminde belgesel kullanımının öğrencilerin ders başarısına etkisi. JASS International Journal of Social Science, 6 (8), 1053-1065
36. Tağ Kalafatoğlu, Ş. (2019). Belgesel drama filmlerin eğitsel amaçlarla kullanımı. Ordu Üniversitesi Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 9(2), 391-403
37. Tipton, D. B. (1993). Using the feature film to facilitate sociological thinking. Teaching Sociology, 21, 87‐191
38. Torun, F. (2011). Çocuk hakları öğretiminde oyun yönteminin başarıya, kalıcılığa ve tutuma etkisi. (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Adıyaman Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Adıyaman
39. Türker, H. ve Arslan, Ö. (2008). İlköğretim 8. sınıf Türkiye Cumhuriyeti İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük dersi öğretiminde belgesel filmlerin kullanımı. Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 24, 92-104
40. Uçar, A. ve Karakuş, U. (2017). 6. sınıf sosyal bilgiler dersi çevre konularının öğretiminde belgesel kullanımının öğrencilerin akademik başarı ve tutumlarına etkisi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 18(3), 993-1009
41. Uşun, S. (2006). Öğretim teknolojileri ve materyal tasarımı. Ankara: Nobel
42. Üstündağ, N. (2012). Bir ders materyali olarak belgesel sinemanın eğitim işlevinin incelenmesi. (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Yeditepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul
43. Vanderstoep, S. V. & Johnston, D. D. (2009). Research Methods for Everyday Life. San Francisco: Jossey-Bass
44. Woelders, A. (2007). Using film to conduct historical inquiry with middle students. The History Teacher, 40(3), 363-395
45. Yazıcı, H. ve Koca, K. (2011). Sosyal bilgiler öğretim programı. B. Tay, ve A. Öcal (Ed.), Özel öğretim yöntemleriyle sosyal bilgiler öğretimi içinde (2 Baskı), (s. 30-37). Ankara: Pegem
46. Yeşiltaş, E. (2010). Sosyal bilgiler öğretimine yönelik geliştirilen bilgisayar yazılımının akademik başarı ve tutuma etkisi. (Yayınlanmamış doktora tezi). Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara
47. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2016). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin
48. Yılmaz, M. (2018). Filmlerin öğretim materyali olarak kullanılması ve biyoloji eğitimindeki yansımaları. İnformal Ortamlarda Araştırmalar Dergisi, 3(2), 24-37