Okul Öncesi Eğitimde Aile Katılımı: Anne ve Baba Görüşleri

Öz

Bu araştırma, anne ve babaların aile katılımına ilişkin görüşlerini incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın evrenini normal gelişim gösteren ve okul öncesi eğitim kurumuna devam eden 4-5 yaş çocukların anne ve babaları oluşturmuştur. Araştırmanın çalışma grubuna, evren içinden Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı bağımsız anaokulları ve anasınıfları arasından tesadüfî olarak, araştırmaya katılmaya gönüllü olan her sınıftan iki anne ve iki baba olmak üzere toplam 31 anne ve 33 baba dahil edilmiştir. Araştırmada genel tarama model kullanılmış olup, veri toplama aracı olarak anne babalara ilişkin genel bilgileri toplamak amacıyla Genel Bilgi Formu ve anne babaların aile katılımına ilişkin görüşlerini incelemek amacıyla Perry, Fantuzzo ve Munis (1997,2002) tarafından geliştirilen ve Ahmetoğlu, Acar, Sezer ve Akşin Yavuz (2018) tarafından Türk kültürüne uyarlanan Aile Katılım Ölçeği (AKÖ) kullanılmıştır. Araştırmanın amacı doğrultusunda elde edilen verilerin analizinde betimsel analizler ile anne ve babaların ailekatılımı alt ölçek ve toplam ölçek puanlarını karşılaştırmak için Mann-Whitney U testi analizlerine yer verilmiştir. Araştırma sonucunda, anne ve babaların okul ve ev-okul iş birliği temelli aile katılımı puanları ile toplam ölçek puanları arasında anneler lehine anlamlı fark olduğu belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Aile katılımı
• Anne ve baba
• Okul öncesi eğitim

Family Involvement in Preschool Education: Parents’ Views

Öz

This study aims to examine the views of parents about family participation. The population of the study is composed of parents of 4-5 years old children who develop normally and attend preschool education institution. A total of 31 mother sand 33 fathers, including two mothers and two fathers from each class who voluntarily participated in the study, were included in the study group of the study, among the independent preschools and kindergartens affiliated to the Ministry of Education. A general survey model was used in the research. As data collection tools General Information Form and Family Participation Scale is used. Family Participation Scale was developed by Perry, Fantuzzoand Munis (1997, 2002) and adapted toTurkish culture by Ahmetoğlu, Acar, Sezer and Akşin Yavuz (2018). In the analysis of the data, descriptive analysis and Mann-Whitney U test analyzes were used to compare the parents participation subscale and total scale scores. As a result of this search, it was determined that there was a significant difference between the parents' school and home-school cooperation based family participation scores and total scale scores in favor of mothers.

Anahtar Kelimeler

• Parent involvement,
• Preschool education,

Kaynakça

1. Adedokun, O.A., and Balschweid, M.A. (2008). Community social interactive processes and rural adolescents’ educational outcomes: What we know and what we need to know. The Online Journal of Rural Research and Policy, 2, 1-19. https://doi.org/10.4148/ojrrp.v3i2.40 adresinden alınmıştır.
2. Ahmetoğlu, E., Acar, İ.H., Sezer, T. ve Akşin-Yavuz, E. (2018). Aile katılımı ölçeğinin Türk kültürüne uyarlanması. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 18 (1), 1-20. DOI: 10.17240/aibuefd.2018.-368784
3. Akkaya, M. (2007). Öğretmenlerin ve velilerin okul öncesi eğitim kurumlarında uygulanan aile katılım çalışmalarına ilişkin görüşleri. (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Anadolu Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü. Eskişehir.
4. Bayraktar, V., Güven, G. ve Temel, Z. (2016). Okul öncesi kurumlarda görev yapan öğretmenlerin aile katılım çalışmalarına yönelik tutumlarının incelenmesi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 24 (2) , 755-770. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/209722 adresinden alınmıştır.
5. Boyce, W.T., Essex, M.J., Alkon, A., Goldsmith, H.H., Kraemer, H.C. and Kupfer, D.J. (2006). Early father involvement moderates bio-behavioral susceptibility to mental health problems in middle childhood. Journal of the American Academy of Child & Adolescent Psychiatry, 45(12), 1510-1520. https://doi.org/10.1097/01.chi.0000237706.50884.8b adresinden alınmıştır.
6. Bronfenbrenner, U. (1981). The Ecology of Human Development. Harvard University Press: Cambridge.
7. Caldera, Y.M. (2004). Paternal involvement and infant-father attachment: A q-set study. Fathering, 2, 191-210. https://doi.org/10.3149/fth.0202.191 adresinden alınmıştır.
8. Christenson, S. (2004). The family-school partnership: An opportunity to promote the learning competence of all students. School Psychology Review, 33 (1), 83-104. https://doi.org/10.1521/scpq.18.4.454.26995 adresinden alınmıştır.

9. Coley, R.L., Lewin-Bizan, S. and Carrano, J. (2011). Does early paternal parenting promotelow-income children’s long-term cognitive skills? Journal of Family Issues, 32(11), 1522-1542. https://doi.org/10.1177/0192513X11402175 adresinden alınmıştır.
10. Cömert, D. ve Güleç, H. (2004). Okul öncesi eğitim kurumlarında aile katılımının önemi: Öğretmen-aile-çocuk ve kurum. Sosyal Bilimler Dergisi, 6(1). 131-145. http://hdl.handle.net/11630/3302 adresinden alınmıştır.
11. Çamlıbel-Çakmak, Ö. (2010). Okul öncesi eğitim kurumlarında aile katılımı. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 1(20), 2-17. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/154645 adresinden alınmıştır.
12. Dodge, D.T., Colker, L.J., and Heroman, C. (2002). The creative curriculum for preschool. Teaching Stategies Inc: Washington D.C.
13. Ekiz, D. (2003). Eğitimde Araştırma Yöntem ve Metotlarına Giriş, Ankara: Anı Yayıncılık.
14. Ergün, M. ve Özsüer, S. (2006). Vygotsky’nin yeniden değerlendirilmesi. Afyonkarahisar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 2, 269-292. http://hdl.handle.net/11630/3614 adresinden alınmıştır.
15. Erkan, S., Uludağ, G. ve Dereli, F. (2016). Okul öncesi öğretmenleri, okul yöneticileri ve ebeveynlerin aile katılımına ilişkin algılarının incelenmesi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 17(1), 221-240. https://www.researchgate.net/publication/338490803 adresinden alınmıştır.
16. Fantuzzo, J., Tighe, E. and Childs, S. (2000). Family involvement questionnaire: A multivariate assessment of family participation in early childhood education. Journal of Educational Psychology, 92(2), 367-376. https://doi.org/10.1037/0022-0663.92.2.367 adresinden alınmıştır.
17. Green, S. (2001). Creating a father-friendly child care environment. Child Care Centers Connections, 10(1), 1-4.
18. Grossmann, K., Grossmann, K.E., Fremmer-Bombik, E., Kindler, H., Scheuerer-Englisch, H., and Zimmermann, A.P. (2002). The uniqueness of the child-father attachment relationship: Fathers sensitive and challenging play as a pivotal variable in a 16-year longitudinal study. Social development, 11(3), 301-337. https://doi.org/10.1111/1467-9507.00202 adresinden alınmıştır.
19. Günay Bilaloğlu, R. ve Aktaş Arnas, Y. (2019). Okul öncesi eğitimde aile katılımı engelleri ve süreçte karşılaşılan sorunlar. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 34(3), 804-823. Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/hunefd/issue/47441/598517
20. Gürşimşek, I., Kefi, S. ve Girgin, G. (2007). Okulöncesi eğitime babaların katılım düzeyi ile ilişkili değişkenlerin incelenmesi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, (33), 181-191. Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/hunefd/issue/7805/102351
21. Güzelyurt, T., Birge, F. ve Ökten, A. (2019). Okul öncesi öğretmenlerinin aile katılımına ilişkin görüşleri. Kocaeli Üniversitesi Eğitim Dergisi, 2(1), 64-74. DOI: 10.33400/kuje.538425
22. Jia, R. and Schoppe-Sullivan, S.J. (2011). Relations between co-parenting and father involvement in families with preschool-aged children. Developmental Psychology, 47, 106–118. DOI: 10.1037/a0020802
23. Keçeli-Kaysılı, B. (2008). Akademik başarının arttırılmasında aile katılımı. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, 9(1), 69-83. DOI: 10.1501/Ozlegt_0000000115
24. Kocayörük, E. (2016). Ergen gelişiminde aile işlevleri ve baba katılımı. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 4(33), 37-45.
25. Koch, L.A. (2018). Parent involvement in early childhood education and its impact on the development of early language and literacy skills: An exploration of one Head Start Program’s parent involvement model. (Doctor of Education). Drexel University, U.S.A.
26. Kurtulmuş, Z. (2016). Okul öncesi eğitimde uygulanan etkinlik planlarında aile katılımı boyutunun incelenmesi. Cumhuriyet International Journal of Education, 5(1), 78-84. DOI: 10.30703/cije.321384
27. Milli Eğitim Bakanlığı, Mutlu Çocuklar Güçlü Türkiye 2023 Eğitim Vizyonu. http://2023vizyonu.meb.gov.tr/ adresinden alınmıştır.
28. Milli Eğitim Bakanlığı. (2013). Yerel Yönetimler, Sivil Toplum Kuruluşları, Kamu Kuruluşları ve İşveren Kuruluşları için Toplum Temelli Erken Çocukluk Hizmetleri Sunumu Kılavuzu. Ankara.
29. Notaro, P.C. and Volling, B.L. (1999). Parental responsiveness and infant-parent attachment: A replication study with fathers and mothers. Infant Behavior and Development, 22, 345-352. Retrieved from https://doi.org/10.1016/S0163-6383(99)00012-0
30. Orçan Kaçan, M., Kimzan, İ, Güler Yıldız, T. ve Çağdaş, A. (2019). Öğretmen ve ebeveynlerin aile katılımını etkileyen etmenlere yönelik görüşlerinin incelenmesi. Eğitim Kuram ve Araştırmaları Dergisi, 5(3), 370-381. Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/907151
31. Öncül, F. (2011). Öğretmenlerin yapmış olduğu ev ziyaretlerinin aile üzerindeki etkisi. (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi. Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü. Ankara.
32. Öngider, N. (2013). Anne-baba ile okul öncesi çocuk arasındaki ilişki psikiyatride güncel yaklaşımlar. Current Approaches in Psychiatry, 5(4), 420-440. DOI: 10.5455/cap.20130527
33. Özel, E., Çağdaş, A. ve Konca, A.S. (2016). İlkokul başlangıcında velilerin aile katılım düzeylerinin incelenmesi. Eğitimde Kuram ve Uygulama, 12(4), 891-908. Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/eku/issue/24403/258692
34. Özyürek, A., Şalcı, O., Mamiyev, D., Çekiç, İ., Sağlam, C. ve Nazlı, B. (2018). Okul öncesi eğitimde baba katılımının öğretmen görüşlerine göre değerlendirilmesi. Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 31 (2) , 613-631. DOI: 10.19171/uefad.505618
35. Pancsofar, N. and Vernon-Feagans, L. (2006). Mother and father language input to young children: Contributions to later language development. Journal of Applied Developmental Psychology, 27, 571- 587. DOI: 10.1016/j.appdev.2006.08.003
36. Perry, M.A., Fantuzzo, J., and Munis, P. (2002). Family involvement questionnaire (FIQ). Philadelphia, PA: University of Pennsylvania.
37. Rossi, A. (1984). Gender and parenthood. American Sociological Review, 49, 1-10. Stable URL: https://www.jstor.org/stable/2095554
38. Sağlam, M. ve Çalışkan, Z. (2017). Okul öncesi eğitimde aile katılımına ilişkin ebeveyn ve öğretmen görüşlerinin değerlendirilmesi. Uluslararası Erken Çocukluk Eğitimi Çalışmaları Dergisi, 2(2), 39-49. Retrieved from http://ijeces.hku.edu.tr/tr/issue/31378/332297
39. Taşkın, N. (2011). Çocukların Gelişiminde Katkıları Unutulanlar: Babalar. Eğitim Bir Sen Dergisi, 20, 43-47. http://www.vizyon21y.com/documan/Egitim_Ogretim/Egitim/Egitim_Makaleleri/Cocuklarin_Gelisiminde_Katkilari_Unutulanlar_Babalar.pdf adresinden alınmıştır.
40. Tezel-Şahin, F. ve Özbey, S. (2009). Okul öncesi eğitim programlarında uygulanan aile katılım çalışmalarında baba katılımının yeri ve önemi. Aile ve Toplum, 5(17), 30-39. Retrieved from https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/198193
41. Tezel-Şahin, F. ve Özyürek, A. (2016). Anne Baba Eğitimi ve Aile Katılımı. Ankara: İstatistik Dünyası.
42. Ünüvar, P. (2010). Aile katılımı çalışmalarına yönelik ebeveyn ve öğretmen görüşlerinin karşılaştırılması. Kastamonu Eğitim Dergisi, 18 (3), 719-730. Retrieved from https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/817592
43. Yaşar-Ekici, F. (2017). Okul öncesi eğitim kurumlarındaki aile katılım çalışmalarına katılan ve katılmayan ailelerin çocuklarının sosyal beceri ve problem davranışları arasındaki ilişki. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 10(1), 543-562. Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/mkusbed/issue/24546/259991
44. Yavuz Konakman, G. ve Yokuş, G. (2016). Ebeveynlerin okul öncesi eğitime katılım düzeylerine ilişkin algıları. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 13 (35), 176-193. Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/mkusbed/issue/24546/259991
45. Yazar, A., Çelik, M. ve Kök, M. (2008). Aile Katılımının okul öncesi eğitimde ve 2006 okul öncesi eğitim programındaki yeri. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 12, 233-243. Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/ataunisosbil/issue/2822/38076
46. Zia, A., Malik, A.A. and Ali, S.M. (2015). Father and daughter relationship and its impact on the daughter’s self-esteem and academic achievement. Academic journal of interdisciplinary studies, 4(1), 311-316. DOI: 10.5901/mjss.2015.v4n1p311