Prag Uluslararası Öğretmenler Kongresi

Öz

Bir bilim dalı olarak eğitim kendisini oluşturan paydaşlarla birlikte geçmişten günümüze kadar bir inceleme ve çalışma alanı olmuştur. Özellikle basılı ve görsel materyallerle beraber geçmişten günümüze kadar süre gelen ulusal ve uluslararası toplantılar, çalıştaylar ve kongreler de bu bilimin gelişmesi adına yapılan bilimsel faaliyetlerdir. Bu çalışma, 1923 tarihinde Prag’da toplanan uluslararası öğretmenler kongresinin Ali Haydar (Taner) Bey’in gözlemleriyle oluşturduğu raporundan yola çıkarak yorumlanıp, sadeleştirilip günümüze kazandırılmış halidir. Kongre eğitim tarihi açısından önemli bir organizasyonudur. Çünkü henüz daha Cumhuriyet kurulmadan evvel Ankara’daki ulusal TBMM Hükümetinin resmi bir davetle bu kongreye çağrılması Türkiye adına önemlidir. Çalışmada bizzat Ali Haydar (Taner) Bey’in kongreye katıldıktan sonra kaleme aldığı raporu ana kaynak olarak kullanılmıştır. Kongre üç gün sürmüş ve günümüzde halen daha tartışmaları devam eden konular üzerine konuşulmuştur. Bu konuların çoğunda genel geçer bir sonuca ulaşılamamış, bir fikir birliğine varılamamıştır. Kongrede tartışılan öğretmen yetiştirme sürecinde staj, derslerin dağılımı, derslerdeki genel kültür ve pedagoji ayrımı gibi hususlar şunu ortaya koydu ki bugün dahi öğretmen yetiştirme program süreçlerinde benzer konuların tartışıldığı ve dolayısıyla geçmişteki sorunların henüz tamamen çözüme ulaştırılamadığıdır. Çalışmanın yöntemi ise doküman incelenmesi üzerine kurulu olan nitel araştırma yöntemlerinden tarihsel analizdir.

Anahtar Kelimeler

• Prag Uluslararası Öğretmenler Kongresi
• Ali Haydar (Taner)
• Öğretmen
• Eğitim

Prague International Teachers Congress

Öz

Education, as a branch of science, has been a field of study and investigation from past to present together with the stakeholders that constitute the education itself. The national and international meetings, workshops and congresses that have continued from past to present, especially with printed and visual materials, are the scientific activities carried out for the development of this particular field of science. The present study is the interpreted, simplified version that has been brought to the present time, based on the report created by Mr. Ali Haydar (Taner)’s observations of the international teachers congress that was held in Prague in 1923. The congress was important for the history of education; it was vitally significant for Turkey for the national Parliamentary Government in Ankara to be summoned to this congress via an official invitation even before the Republic was founded. In this study, the very report that Mr. Ali Haydar (Taner) wrote himself after attending the congress was used as the main source of examination. At this congress, the issues that have still been contentious even today were discussed. Regarding most of these issues, no valid general conclusion could be reached and no consensus could be arrived at. The issues such as internship, distribution of courses, the distinction between general culture and pedagogy in the teacher training process discussed in the congress revealed that similar issues have still been under discussion even today in the processes of teacher training programs and therefore, problems of the past have not yet been fully resolved. The method of this particular study is the historical analysis based on document analysis, which is one of the qualitative research methods.

Anahtar Kelimeler

• Prague International Teachers Congress,
• Mr.Ali Haydar (Taner),
• Teacher,
• Education,

Kaynakça

1. Akyüz, Y. (2013). Türk Eğitim Tarihi (m.ö. 1000-m.s. 2013). Ankara: Pegem Akademi.
2. Ali Haydar (1923a). Çekoslovakya intibaları. Muallimler Mecmuası, 2(13), 272-281.
3. Ali Haydar. (1923b). Çekoslovakya intibaları. Muallimler Mecmuası, 2(14), 293-300.
4. Ali Haydar. (1924a). Orta mekteplerin beynelmilel Prag kongresi. Muallimler Mecmuası, 3(25), 917-945.
5. Ali Haydar. (1924b). Prag kongresi. Muallimler Mecmuası, 3(26), 997-1030.
6. Ali Haydar. (1925). Orta mekteb muallimleri Prag kongresi. İstanbul: Matbaa-i Amire.
7. Ata, B. (2017). Türkiye’de bir psikolog tarih ders kitabı yazarı oldu: psikolog Ali Haydar Taner ve ortaokul için tarih II üzerine. Turkish History Education Journal, 6(2), 215-242.
8. Azarkan, E. (2013). II. Dünya Savaşı öncesi dönemde devletlerin tanınmasında etkili olan faktörler. Dicle Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 17-18(26-27-28-29), 1-24.

9. BCA, 03.18.01.01.7.16.15.
10. BCA, 030.0.18.01.01.09.25.20.001.
11. BCA, HR.IM.00077.00037.001.001.
12. Becerikli, S. & Yıldırım, S.G. (2018). The moral and citizenship education methods performed in the last period of Ottoman. Educational Research and Reviews, 13(16), 609-616.
13. Becerikli, S. & Yıldırım, S.G. (2020). Evaluation of citizenship education and values education in the early years of the republic. International Journal of Evaluation and Research in Education (IJERE), 9(1), 45-53.
14. Becerikli, S. (2019a). Öğretmen yetiştirmede İstanbul yüksek öğretmen okulu modeli (1924-1978). (Yayımlanmamış doktora tezi). Bursa Uludağ Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü. Bursa.
15. Becerikli, S. (2019b). Selanik dârülmuallimîni. F. Demirel (Ed.), Osmanlı Modernleşme Sürecinde Selanik Vilayetinde Eğitim içinde, (s. 201-229). İstanbul: İdeal Kültür Yayınları.
16. Ferid. (1325a). Darülmuallimin-i âliyenin lağvı üzerine maarif nezaretine açık mektup. Darüşşafaka, 6, 281-284.
17. Ferid. (1325b). Darülmuallimin-i âliyenin lağvı üzerine maarif nezaretine açık mektup. Darüşşafaka, 7, 313-315.
18. Fraenkel, R. Wallen, N. E. & Hyun, H. H. (2011). How to design and evaluate research in education. New York: Connect Learn Succeed.
19. İbrahim Alaaddin. (1923). Darülmuallimin ve darülmuallimat-ı âliye teşkilatı, Muallimler Mecmuası, 1(5), 74-76.
20. Kamer, S. T. (2013). Türk eğitim sisteminde karma eğitime ilişkin fikirler, tartışmalar ve uygulamalar (1908–1950). (Yayımlanmamış doktora tezi). Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü. Ankara.
21. Nurdoğan, A. M. (2005). Osmanlı modernleşme sürecinde ilköğretim (1869 – 1922). (Yayımlanmış doktora tezi). Marmara Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü. İstanbul.
22. Oruç, Ş. & Kırpık, G. (2006). Osmanlı’da modern öğretim, strateji, yöntem ve teknikleri. Ankara: Gazi Kitapevi.
23. Sadreddin Celal. (1924). Darülmuallimin meselesi. Muallimler Mecmuası, 2(19), 460-462.
24. Satı. (1327). Darülmualliminin bir senelik hayatı, Tedrisat-ı İbtidaiye Mecmuası, Nazariyat ve Malumat Kısmı, 2(15), 81-85.
25. Selanik vilayeti birinci muallimler kongresi mecmuası. (1328). Selanik: Osmanlı Matbaası.
26. Süleyman Şevket. (1924). Orta darülmuallimat ve darülmuallimin. Muallimler Mecmuası, 2(20), 575-587.
27. Şanal, M. (2002). Türkiye’de öğretmen okullarında meslek dersi kitaplarının pedagojik açıdan değerlendirilmesi (1848-1918). (Yayımlanmamış doktora tezi), Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
28. Tanır, E. D. & Aslan, C. (2019). Birinci heyet-i ilmiye ve çalışma esasları. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 52(1), 1251-276.